Zgodnie z obowiązującym do końca 2025 r. art. 113 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług zwalnia się od podatku sprzedaż dokonywaną przez podatnika posiadającego siedzibę działalności gospodarczej na terytorium kraju, u którego wartość sprzedaży, z wyłączeniem podatku, nie przekroczyła w poprzednim ani bieżącym roku podatkowym kwoty 200.000 zł.

Jest to tzw. limit zwolnienia podmiotowego, który pozwala małym podmiotom prowadzić działalność gospodarczą w niewielkim zakresie i korzystać ze zwolnienia z podatku od towarów i usług, mimo tego że wykonują czynności co do zasady opodatkowane podatkiem VAT i nie korzystają ze zwolnienia przedmiotowego z VAT na podstawie art.43 ustawy o podatku od towarów i usług.

Ustawą z dnia 24 czerwca 2025 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów (Dziennik Ustaw z  2025r. poz. 896) limit zwolnienia podmiotowego 200.000 zł zostanie od 1 stycznia 2026 r. podwyższony do kwoty 240.000 zł. Jest to zwiększenie obecnego limitu o 20%.

W przypadku podatników rozpoczynających w ciągu roku podatkowego prowadzenie działalności, nadal będzie obowiązywała zasada proporcjonalności. Podatnicy ci będą mogli skorzystać ze zwolnienia, jeżeli przewidywana przez nich wartość sprzedaży nie przekroczy kwoty 240.000 zł (w proporcji do okresu prowadzonej działalności gospodarczej w danym roku).

Zgodnie z art.113 ust.5 ustawy o podatku od towarów i usług, jeżeli wartość sprzedaży zwolnionej od podatku podmiotowo przekroczy w trakcie roku kwotę limitu zwolnienie podmiotowe traci moc począwszy od czynności, którą przekroczono tę kwotę.

Po przekroczeniu limitu każda sprzedaż podlega opodatkowaniu VAT. Przedsiębiorca powinien się zarejestrować jako czynny podatnik VAT. Może też zrezygnować ze zwolnienia podmiotowego w dowolnym momencie i płacić podatek VAT dobrowolnie.

U podatników zwolnionych z VAT decydujący jest limit sprzedaży brutto;  u czynnych podatników VAT, którzy chcą w kolejnym roku skorzystać ze zwolnienia podmiotowego, do wyliczenia limitu z poprzedniego roku podatkowego należy sprawdzić wartość sprzedaży netto. Rokiem podatkowym w podatku od towarów i usług jest zawsze rok kalendarzowy.

Nie wszystkim małym firmom przysługuje zwolnienie podmiotowe, ponieważ przepisy ustawy o VAT przewidują szereg wyłączeń ze zwolnienia podmiotowego VAT.

Ze zwolnienia podmiotowego z VAT nie mogą skorzystać podatnicy świadczący usługi:

• prawnicze,
• w zakresie doradztwa, z wyjątkiem doradztwa rolniczego związanego z uprawą i hodowlą roślin oraz chowem i hodowlą zwierząt, a także związanego ze sporządzaniem planu zagospodarowania i modernizacji gospodarstwa rolnego,
• jubilerskie,
• ściągania długów, w tym factoringu.

Ze zwolnienia podmiotowego z VAT nie mogą też korzystać podatnicy dokonujących dostawy:

• towarów wymienionych w załączniku nr 12 do ustawy o VAT (m. in. wyroby biżuteryjne),
• towarów opodatkowanych podatkiem akcyzowym, w rozumieniu przepisów o podatku akcyzowym, z wyjątkiem m.in. energii elektrycznej, wyrobów tytoniowych, samochodów osobowych (innych niż nowe środki transportu), zaliczanych przez podatnika do środków trwałych podlegających amortyzacji,
• budynków, budowli lub ich części, w przypadku gdy ich dostawa jest dokonywana w ramach pierwszego zasiedlenia lub przed upływem dwóch lat od pierwszego zasiedlenia,
• terenów budowlanych,
• nowych środków transportu,
• następujących towarów, w związku z zawarciem umowy w ramach zorganizowanego systemu zawierania umów na odległość, bez jednoczesnej fizycznej obecności stron, z wyłącznym wykorzystaniem jednego lub większej liczby środków porozumiewania się na odległość do chwili zawarcia umowy włącznie:  – preparatów kosmetycznych i toaletowych (PKWiU 20.42.1), – komputerów, wyrobów elektronicznych i optycznych (PKWiU 26), – urządzeń elektrycznych (PKWiU 27), – maszyn i urządzeń, gdzie indziej niesklasyfikowanych (PKWiU 28),
• hurtowych i detalicznych części i akcesoriów do: – pojazdów samochodowych, z wyłączeniem motocykli (PKWiU 45.3), – motocykli (PKWiU ex 45.4).

W związku z podniesieniem limitu do zwolnienia podmiotowego z VAT do kwoty 240.000 zł, wprowadzono także przepis przejściowy (art. 2 ustawy nowelizującej), zgodnie z którym podatnicy posiadający siedzibę działalności gospodarczej na terytorium kraju, u których łączna wartość sprzedaży w 2025 r. będzie wyższa niż 200.000 zł (obecny limit zwolnienia) i nie przekroczy 240.000 zł (limit zwolnienia od 2026r.), również będą mogli skorzystać ze zwolnienia podmiotowego z VAT od 1 stycznia 2026 r.

Odpowiednio z tego zwolnienia będą mogli także skorzystać podatnicy posiadający siedzibę działalności gospodarczej na terytorium kraju rozpoczynający w 2025 r. wykonywanie sprzedaży, u których jej wartość, w proporcji do okresu prowadzonej działalności gospodarczej, przekroczy 200.000 zł i nie przekroczy 240.000 zł.

Ewa Stolarczyk, ABAK S.A.