Od 1 stycznia 2026 r. nowe limity podatkowe dla amortyzacji, leasingu i najmu samochodów osobowych

/w /Autor

Od 1 stycznia 2026 r. wejdą w życie przepisy zmieniające zasady rozliczania kosztów użytkowania samochodów osobowych w firmach. Zapraszamy do zapoznania się z nadchodzącymi zmianami.

Dotychczasowe limity kosztów podatkowych

Do końca roku 2025 przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych ograniczają możliwość ujmowania przez przedsiębiorców w kosztach uzyskania przychodów odpisów amortyzacyjnych, opłat leasingowych czy opłat za najem samochodów osobowych innych niż elektryczne do maksymalnej wysokości 150 000 zł, a w wypadku pojazdów elektrycznych do wysokości 225 000 zł.

W praktyce oznacza to konieczność wyłączenia z kosztów podatkowych kwot w odpowiedniej  proporcji (przy uwzględnieniu odpowiedniego limitu i wartości początkowej samochodu). Nadwyżka wartości samochodu osobowego ponad kwoty limitów 150 000 zł i 225 000 zł w przypadku amortyzacji, kosztów opłat leasingowych i najmu samochodów osobowych nie może stanowić kosztu uzyskania przychodów.

Jakich samochodów dotyczą limity 150 000 zł i 225 000 zł?

Ograniczenie w zaliczaniu wydatków na zakup, leasing i najem dotyczy samochodów osobowych w rozumieniu ustaw o podatku dochodowym od osób fizycznych i od osób prawnych.

Zgodnie z art.5a pkt.19a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych ilekroć w ustawie jest mowa o samochodzie osobowym – oznacza to pojazd samochodowy w rozumieniu przepisów o ruchu drogowym o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony, konstrukcyjnie przeznaczony do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą, z wyjątkiem:

a) pojazdu samochodowego mającego jeden rząd siedzeń, który oddzielony jest od części przeznaczonej do przewozu ładunków ścianą lub trwałą przegrodą:

  • klasyfikowanego na podstawie przepisów o ruchu drogowym do podrodzaju: wielozadaniowy, van lub
  • z otwartą częścią przeznaczoną do przewozu ładunków,

b) pojazdu samochodowego, który posiada kabinę kierowcy z jednym rzędem siedzeń i nadwozie przeznaczone do przewozu ładunków jako konstrukcyjnie oddzielne elementy pojazdu,

c) pojazdu specjalnego, jeżeli z dokumentów wydanych zgodnie z przepisami o ruchu drogowym wynika, że dany pojazd jest pojazdem specjalnym, i jeżeli spełnione są również warunki zawarte w odrębnych przepisach, określone dla następujących przeznaczeń:

  • agregat elektryczny/spawalniczy,
  • do prac wiertniczych,
  • koparka, koparkospycharka,
  • ładowarka,
  • podnośnik do prac konserwacyjno-montażowych,
  • żuraw samochodowy,

d) pojazdu samochodowego określonego w przepisach wydanych na podstawie art. 86a ust. 16 ustawy o podatku od towarów i usług;

Zmiana limitów od 1 stycznia 2026 r.

Od 1 stycznia 2026 r. wejdą w życie nowe przepisy wprowadzone razem z Polskim Ładem w 2022 r. z 4 letnim okresem przejściowym, które zmienią zasady rozliczania kosztów użytkowania samochodów w firmie.

Od 2026 r. obowiązywać będą trzy limity uzależnione od rodzaju napędu i emisji CO₂:

  • 225 000 zł – auta elektryczne lub napędzanych wodorem,
  • 150 000 zł – auta spalinowe, których emisja CO₂ wynosi poniżej 50 g/km oraz te wprowadzone do środków trwałych przed 1 stycznia 2026 roku,
  • 100 000 zł – auta spalinowe, których emisja CO₂ wynosi 50 g/km lub więcej.

Cel wprowadzenia zmian w limitach amortyzacji aut spalinowych

Większość dostępnych na rynku aut benzynowych, diesla oraz klasycznych hybryd, nie spełnia wymogów niskoemisyjnych, przez co trafi do nowej kategorii z limitem 100 000 zł. Oznacza to, że przedsiębiorcy będą mogli rozliczyć mniejszą część wydatków dotyczących zakupu, leasingu i najmu samochodów osobowych, co wpłynie na wysokość podatku dochodowego i składek zdrowotnych.

Celem wprowadzenia nowych przepisów jest promowanie transportu nisko- i zeroemisyjnego. Rząd liczy na to, że ograniczenia podatkowe zmobilizują przedsiębiorców do rezygnacji z zakupu klasycznych pojazdów spalinowych na rzecz pojazdów bardziej przyjaznych środowisku.

Sposób ustalania emisji CO2

Parametr emisji CO₂ dla pojazdów będzie ustalany na podstawie danych z Centralnej Ewidencji Pojazdów (CEPiK), o której mowa w art. 80a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym.

Przepisy przejściowe

Samochody osobowe stanowiące własność podatnika wprowadzone do ewidencji środków trwałych przed 1 stycznia 2026 r. będą mogły być rozliczane na dotychczasowych zasadach tzn. przy zastosowaniu limitów obowiązujących do końca 2025 r. do końca okresu amortyzacji.

Nie dotyczy to jednak umów leasingu i umów najmu zawartych przed 1 stycznia 2026 r. w przypadku których limit stosowany do opłat leasingowych lub dotyczących umów najmu od 1.stycznia 2026 r. ulegnie obniżeniu. W tych przypadkach podatnicy nie zachowują praw nabytych.

Przepisy przejściowe dotyczą wyłącznie samochodów wprowadzanych do ewidencji środków trwałych (wyłącznie amortyzacja i leasing finansowy), a w przypadku leasingu operacyjnego i najmu samochody nie stanowią środków trwałych podatnika z punktu widzenia przepisów prawa podatkowego.

W przypadku zawartych przed 1 stycznia 2026 r. umów leasingu i najmu samochodów osobowych, których emisja CO₂ wynosi 50 g/km lub więcej, wystąpi obowiązek ponownego wyliczenia współczynnika proporcji stosowanego od 1 stycznia 2026 r. do celów zaliczenia opłat leasingowych i wynikających z umowy najmu do kosztów podatkowych. W liczniku proporcji zamiast 150 000 zł należy zastosować 100 000 zł, co spowoduje obniżenie wysokości wydatków na leasing i najem zaliczanych do podatkowych kosztów uzyskania przychodów.

Ewa Stolarczyk, ABAK S.A.

Nowy limit zwolnienia podmiotowego z podatku VAT od 2026 r.

/w /Autor

Zgodnie z obowiązującym do końca 2025 r. art. 113 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług zwalnia się od podatku sprzedaż dokonywaną przez podatnika posiadającego siedzibę działalności gospodarczej na terytorium kraju, u którego wartość sprzedaży, z wyłączeniem podatku, nie przekroczyła w poprzednim ani bieżącym roku podatkowym kwoty 200.000 zł.

Jest to tzw. limit zwolnienia podmiotowego, który pozwala małym podmiotom prowadzić działalność gospodarczą w niewielkim zakresie i korzystać ze zwolnienia z podatku od towarów i usług, mimo tego że wykonują czynności co do zasady opodatkowane podatkiem VAT i nie korzystają ze zwolnienia przedmiotowego z VAT na podstawie art.43 ustawy o podatku od towarów i usług.

Ustawą z dnia 24 czerwca 2025 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów (Dziennik Ustaw z  2025r. poz. 896) limit zwolnienia podmiotowego 200.000 zł zostanie od 1 stycznia 2026 r. podwyższony do kwoty 240.000 zł. Jest to zwiększenie obecnego limitu o 20%.

W przypadku podatników rozpoczynających w ciągu roku podatkowego prowadzenie działalności, nadal będzie obowiązywała zasada proporcjonalności. Podatnicy ci będą mogli skorzystać ze zwolnienia, jeżeli przewidywana przez nich wartość sprzedaży nie przekroczy kwoty 240.000 zł (w proporcji do okresu prowadzonej działalności gospodarczej w danym roku).

Zgodnie z art.113 ust.5 ustawy o podatku od towarów i usług, jeżeli wartość sprzedaży zwolnionej od podatku podmiotowo przekroczy w trakcie roku kwotę limitu zwolnienie podmiotowe traci moc począwszy od czynności, którą przekroczono tę kwotę.

Po przekroczeniu limitu każda sprzedaż podlega opodatkowaniu VAT. Przedsiębiorca powinien się zarejestrować jako czynny podatnik VAT. Może też zrezygnować ze zwolnienia podmiotowego w dowolnym momencie i płacić podatek VAT dobrowolnie.

U podatników zwolnionych z VAT decydujący jest limit sprzedaży brutto;  u czynnych podatników VAT, którzy chcą w kolejnym roku skorzystać ze zwolnienia podmiotowego, do wyliczenia limitu z poprzedniego roku podatkowego należy sprawdzić wartość sprzedaży netto. Rokiem podatkowym w podatku od towarów i usług jest zawsze rok kalendarzowy.

Nie wszystkim małym firmom przysługuje zwolnienie podmiotowe, ponieważ przepisy ustawy o VAT przewidują szereg wyłączeń ze zwolnienia podmiotowego VAT.

Ze zwolnienia podmiotowego z VAT nie mogą skorzystać podatnicy świadczący usługi:

  • prawnicze,
  • w zakresie doradztwa, z wyjątkiem doradztwa rolniczego związanego z uprawą i hodowlą roślin oraz chowem i hodowlą zwierząt, a także związanego ze sporządzaniem planu zagospodarowania i modernizacji gospodarstwa rolnego,
  • jubilerskie,
  • ściągania długów, w tym factoringu.

Ze zwolnienia podmiotowego z VAT nie mogą też korzystać podatnicy dokonujących dostawy:

  • towarów wymienionych w załączniku nr 12 do ustawy o VAT (m. in. wyroby biżuteryjne),
  • towarów opodatkowanych podatkiem akcyzowym, w rozumieniu przepisów o podatku akcyzowym, z wyjątkiem m.in. energii elektrycznej, wyrobów tytoniowych, samochodów osobowych (innych niż nowe środki transportu), zaliczanych przez podatnika do środków trwałych podlegających amortyzacji,
  • budynków, budowli lub ich części, w przypadku gdy ich dostawa jest dokonywana w ramach pierwszego zasiedlenia lub przed upływem dwóch lat od pierwszego zasiedlenia,
  • terenów budowlanych,
  • nowych środków transportu,
  • następujących towarów, w związku z zawarciem umowy w ramach zorganizowanego systemu zawierania umów na odległość, bez jednoczesnej fizycznej obecności stron, z wyłącznym wykorzystaniem jednego lub większej liczby środków porozumiewania się na odległość do chwili zawarcia umowy włącznie:  – preparatów kosmetycznych i toaletowych (PKWiU 20.42.1), – komputerów, wyrobów elektronicznych i optycznych (PKWiU 26), – urządzeń elektrycznych (PKWiU 27), – maszyn i urządzeń, gdzie indziej niesklasyfikowanych (PKWiU 28),
  • hurtowych i detalicznych części i akcesoriów do: – pojazdów samochodowych, z wyłączeniem motocykli (PKWiU 45.3), – motocykli (PKWiU ex 45.4).

W związku z podniesieniem limitu do zwolnienia podmiotowego z VAT do kwoty 240.000 zł, wprowadzono także przepis przejściowy (art. 2 ustawy nowelizującej), zgodnie z którym podatnicy posiadający siedzibę działalności gospodarczej na terytorium kraju, u których łączna wartość sprzedaży w 2025 r. będzie wyższa niż 200.000 zł (obecny limit zwolnienia) i nie przekroczy 240.000 zł (limit zwolnienia od 2026r.), również będą mogli skorzystać ze zwolnienia podmiotowego z VAT od 1 stycznia 2026 r.

Odpowiednio z tego zwolnienia będą mogli także skorzystać podatnicy posiadający siedzibę działalności gospodarczej na terytorium kraju rozpoczynający w 2025 r. wykonywanie sprzedaży, u których jej wartość, w proporcji do okresu prowadzonej działalności gospodarczej, przekroczy 200.000 zł i nie przekroczy 240.000 zł.

Ewa Stolarczyk, ABAK S.A.

Ulga dla młodych a przychody z działalności sportowej i przychody z praw majątkowych

/w /Autor

Zwolnienie z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych (PIT) osób poniżej 26. roku życia (tzw. ulga dla młodych) zostało wprowadzone do polskiego systemu podatkowego, aby ułatwić młodym podatnikom wejście na rynek pracy i rozpoczęcie kariery zawodowej. Ze względu jednak na swoją konstrukcję ograniczającą zakres przychodów, które mogą być nią objęte, w praktyce występują wątpliwości, kto z takiego zwolnienia może rzeczywiście skorzystać.

Ulga dla młodych, zwana również „zerowym PIT-em dla młodych”, to zwolnienie z podatku dochodowego od osób fizycznych (PIT) dla osób, które nie ukończyły 26 roku życia. Umożliwia młodym podatnikom uniknięcie obowiązku płacenia podatku dochodowego od przychodów uzyskanych z określonych źródeł, co oznacza wyższe wynagrodzenie netto.

Zgodnie z art.21 ust.1 pkt.153 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych ulga dla młodych dotyczy przychodów podatnika do wysokości nieprzekraczającej w roku podatkowym kwoty 85 528 zł otrzymanych przez podatnika do ukończenia 26 roku życia:

a) ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej, spółdzielczego stosunku pracy,

b) z umów zlecenia, o których mowa w art. 13 pkt 8,

c) z tytułu odbywania praktyki absolwenckiej, o której mowa w przepisach ustawy z dnia 17 lipca 2009 r. o praktykach absolwenckich (Dz. U. z 2018 r. poz. 1244),

d) z tytułu odbywania stażu uczniowskiego, o którym mowa w art. 121a ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe,

e) z zasiłku macierzyńskiego, o którym mowa w ustawie z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa.

Ulga ta obowiązuje do momentu uzyskania przychodów do wysokości limitu 85 528 zł ustalonego na dany rok podatkowy. W przypadku przekroczenia tego limitu, nadwyżka przychodów podlega opodatkowaniu na zasadach ogólnych.

A zatem zwolnienie z podatku dochodowego w postaci ulgi dla młodych nie jest stosowane do wszystkich przychodów osiąganych przez osobę poniżej 26 roku życia tylko do przychodów enumeratywnie wymienionych w zamkniętym katalogu określonym w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych. Przykładowo, dochody z działalności gospodarczej, umów o dzieło, czy zysków kapitałowych nie kwalifikują się do zwolnienia.

Przychody z działalności sportowej

W art. 13 ustawy o PIT dotyczących działalności wykonywanej osobiście, uwzględnione zostały także specjalne regulacje odnoszące się do przychodów z osobiście wykonywanej działalności trenerskiej, do przychodów z tytułu uprawiania sportu oraz do przychodów sędziów z tytułu prowadzenia zawodów sportowych.

Przychody z tych tytułów są wymienione w art. 13 pkt 2 tej ustawy i przepis ten co do zasady stanowi podstawę do ich opodatkowania.

Zgodnie bowiem z art. 13 pkt 2 ustawy o PIT za przychody z działalności wykonywanej osobiście, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 2 tej ustawy, uważa się m.in. przychody z osobiście wykonywanej działalności artystycznej, literackiej, naukowej, trenerskiej, oświatowej i publicystycznej, w tym z tytułu udziału w konkursach z dziedziny nauki, kultury i sztuki oraz dziennikarstwa, jak również przychody z uprawiania sportu, stypendia sportowe przyznawane na podstawie odrębnych przepisów oraz przychody sędziów z tytułu prowadzenia zawodów sportowych.

W związku z czym, jeżeli osoba poniżej 26. roku życia zawrze z klubem piłkarskim umowę (nawet jeżeli została zawarta w ramach umowy cywilnoprawnej, np. umowy zlecenia), której przedmiotem będzie uprawianie sportu, to tego rodzaju przychód będzie opodatkowany zgodnie z art. 13 pkt 2 ustawy o PIT.

Analogiczna sytuacja będzie miała miejsce w przypadku sędziów – np. sędziów piłkarskich. Dodatkowo, zgodnie z przyjętą praktyką w przypadku sędziów piłkarskich, nie są z nimi zawierane bezpośrednio umowy cywilnoprawne, tylko działają oni na podstawie delegacji sędziowskich, które stanowią podstawę ich wynagrodzenia. W tym wypadku również, wypłata na rzecz takiej osoby będzie stanowiła przychód na podstawie art. 13 pkt 2 ustawy o PIT.

Również w odniesieniu do trenerów sportowych, którzy w zakresie zawartej umowy cywilnoprawnej wykonywanej jako działalność wykonywana osobiście będą świadczyć usługę na rzecz kontrahenta w formie działalności trenerskiej, to przychody takich osób również będą stanowiły przychód, który powinien zostać opodatkowany na podstawie art. 13 pkt 2 ustawy o PIT.

W związku z powyższym, ponieważ przepisy dotyczące ulgi dla młodych odnoszą się tylko i wyłącznie do przychodów z umów zleceń, o których mowa w art. 13 pkt 8 ustawy o PIT, przychody całej grupy osób tj. sportowców, trenerów i sędziów sportowych nie mogą być objęte tymi regulacjami i płatnicy nie mogą do nich stosować zwolnienia z podatku dochodowego od osób fizycznych.

Przychody z praw majątkowych (50% koszty uzyskania przychodów)

Przychody z autorskich praw majątkowych nie stanowią żadnej z kategorii przychodów, które w ramach ulgi dla młodych w PIT do 26. roku życia są wolne od podatku, gdyż przynależą do odrębnego źródła przychodów, tj. kapitały pieniężne i prawa majątkowe, w tym odpłatne zbycie praw majątkowych (vide art. 10 ust. 1 pkt 7 ustawy o PIT).

O kwalifikacji źródła przychodu przesądza treść danej umowy, a nie forma zobowiązania stosunku prawnego. Gdy przedmiotem umowy są prawa autorskie do utworów wytworzonych, to pochodzące z niej przychody uznać należy za przychody z autorskich praw majątkowych, które nie mogą korzystać ze zwolnienia z PIT do kwoty 85 528 zl w ramach ulgi dla młodych.

WSA w Krakowie (sygn. akt I SA/Kr 545/21) wyjaśnił, że z reguły przeniesieniu praw autorskich towarzyszy zawarcie umowy o pracę lub umowy cywilnoprawnej, takiej jak np. umowa zlecenia czy umowa o dzieło. Jednak ani rodzaj, ani nazwa zawartej umowy nie może przesądzać o źródle przychodu, jeżeli twórca uzyskuje je z tytułu przeniesienia praw autorskich. W tym zakresie decydująca jest treść umowy.

Jeżeli więc wypłacane wynagrodzenie łączy się z przenoszeniem praw autorskich na zleceniodawcę i rozliczeniem kosztów w wysokości 50 proc. przychodów (art. 22 ust. 9 pkt 3 ustawy o PIT), to należy je zakwalifikować w tym zakresie do przychodów z praw majątkowych, zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 7 w zw. z art. 18 tej ustawy i nie można stosować w tym zakresie zwolnienia z podatku dochodowego dla osób poniżej 26 roku życia (ulgi dla młodych).

Zgodnie ze stanowiskiem organów podatkowych, zastosowanie preferencji w postaci 50% kosztów uzyskania przychodów ze względu na uzyskiwanie przychodów z autorskich praw majątkowych wyklucza możliwość uwzględnienia przez płatnika ulgi dla młodych.

Ewa Stolarczyk, ABAK S.A.

Sprzedaż środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych w 2025 r. a składka zdrowotna

/w /Autor

Co do zasady, od 1 stycznia 2025 r. po zmianie art.81 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, przy ustalaniu podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne nie uwzględnia się przychodu przedsiębiorcy z odpłatnego zbycia składników majątku będących środkami trwałymi oraz wartościami niematerialnymi i prawnymi.

Przedsiębiorcy opodatkowani skalą podatkową i podatkiem liniowym

Podatnik opodatkowany skalą podatkową i 19% podatkiem liniowym ustalając podstawę wymiaru składki zdrowotnej nie uwzględnia zarówno przychodów, jak i kosztów uzyskania przychodów dotyczących sprzedaży środków trwałych, ujętych w ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych. Są one natomiast nadal uwzględniane przez przedsiębiorcę dla celów opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych (PIT).

Zgodnie z art.81 ust. 2 ustawy o świadczeniach zdrowotnych roczną podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne osób prowadzących działalność pozarolniczą, opłacających podatek dochodowy na zasadach określonych w art. 27 (skala podatkowa), art. 30c (podatek liniowy) lub art. 30ca (ulga IP Box) ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, stanowi dochód z działalności gospodarczej ustalony za rok kalendarzowy jako różnica między osiągniętymi przychodami w rozumieniu ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych a poniesionymi kosztami uzyskania tych przychodów w rozumieniu ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, z uwzględnieniem art. 14c, art. 22 ust. 4a i 4b oraz art. 24 ust. 1 i ust. 2 zdanie pierwsze ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Zasady kalkulacji dochodu ze sprzedaży środków trwałych są uregulowane w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych w art. 24 ust. 2 zdanie drugie – które po nowelizacji przepisów, od 1 stycznia 2025 r. nie ma już zastosowania do obliczania podstawy do składki zdrowotnej.

Ilekroć jest mowa o przychodach lub kosztach ich uzyskania, w rozumieniu ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych lub ustawy z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, nie uwzględnia się w tych przychodach i kosztach ich uzyskania m.in.:

przychodów, o których mowa w art. 14 ust. 2 pkt 1 (sprzedaż środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych) i 19 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, i kosztów uzyskania przychodów, o których mowa w art. 23 ust. 1 pkt 1 (niezamortyzowana wartość netto środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych) ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Zmiana przepisów nie ma wpływu na rozliczenie kosztu amortyzacji środka trwałego nabytego do firmy, koszt amortyzacji podatkowej dla celów składki zdrowotnej jest rozliczany na zasadach dotychczasowych. Amortyzacja stanowi pomniejszenie wartości dochodu, jaki wpływa na wyliczenie zarówno podatku dochodowego PIT, jak i podstawy wymiaru składki zdrowotnej.

Przedsiębiorcy na ryczałcie

W przypadku przedsiębiorcy rozliczającego się ryczałtem ewidencjonowanym, przychód ze zbycia środka trwałego, nie stanowi przychodu do naliczenia składki zdrowotnej i nie ma wpływu na wysokość limitów przychodów, które określają różne wysokości składki zdrowotnej.

Dobrowolne uwzględnianie transakcji sprzedaży STR i WNiP przez przedsiębiorców

Znowelizowane przepisy przewidują jednak dobrowolne (fakultatywne) ujęcie w podstawie wymiaru składki zdrowotnej transakcji dotyczących sprzedaży środków trwałych jeśli przedsiębiorca uzna to za stosowne. Może to być rozwiązanie korzystne dla podatników, którzy nie osiągną dochodu tylko poniosą stratę na sprzedaży środka trwałego.

Dokonanie wyboru będzie dostępne dopiero w rocznym rozliczeniu składki zdrowotnej w którym przedsiębiorca będzie miał prawo wykazać zrealizowane w tracie danego roku przychody oraz poniesione koszty uzyskania przychodów ze sprzedaży środków trwałych, co finalnie może spowodować powstanie nadpłaty w rocznym rozliczeniu składki zdrowotnej.

Zgodnie z art.81 ust.2ze ustawy o świadczeniach zdrowotnych finansowanych ze środków publicznych przedsiębiorca może uwzględnić osiągnięte przychody i poniesione koszty uzyskania tych przychodów, dotyczące sprzedaży środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych w rocznej podstawie wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne. Te przychody i koszty, wykazywane są w dokumencie rozliczeniowym, będącym rocznym rozliczeniem wraz z oświadczeniem przedsiębiorcy o uwzględnieniu tych przychodów i kosztów w rocznej podstawie wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne.

Powyższe wynika z art.81 ust. 2ze ustawy. Przepis stanowi, że przedsiębiorca może uwzględnić osiągnięte przychody, o których mowa w art. 14 ust. 2 pkt 1 i 19 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, i poniesione koszty uzyskania tych przychodów, o których mowa w art. 23 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, w rocznej podstawie wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne. Przychody i koszty, o których mowa w zdaniu pierwszym, wykazywane są w dokumencie rozliczeniowym, o którym mowa w ust. 2k, wraz z oświadczeniem o uwzględnieniu tych przychodów i kosztów w rocznej podstawie wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne.

Jeśli przedsiębiorca zdecyduje się na złożenie oświadczenia o uwzględnianiu przychodów ze sprzedaży środków trwałych (oraz kosztów ich uzyskania) w podstawie wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotnej, to w przypadku sprzedaży środka trwałego w 2025 r., dla którego odpisy amortyzacyjne zostały zaliczone do kosztów uzyskania przychodów przed 1 stycznia 2022 r., przy obliczaniu dochodu będzie stosował art. 24 ust. 2 zdanie 2 ustawy PIT, co pozwoli mu skorzystać z regulacji art. 35 ustawy z 9 lutego 2022 r. o zmianie ustawy – Ksh oraz niektórych innych ustaw.

W takim przypadku, kiedy zbycie środka trwałego będzie mieć miejsce np. w styczniu 2025 r. przedsiębiorca będzie mógł obliczając dochód dla celów naliczenia składki zdrowotnej uwzględnić przychód ze sprzedaży, jak i niezamortyzowaną wartość netto bez powiększania o odpisy amortyzacyjne zaliczone do kosztów uzyskania przychodów przed dniem 1 stycznia 2022 r., co może spowodować powstanie straty pomniejszającej roczną podstawę wymiaru składki zdrowotnej i powstanie nadpłaty składki zdrowotnej.

Oświadczenie o uwzględnianiu przychodów ze sprzedaży środków trwałych oraz ich kosztów uzyskania w podstawie składki na ubezpieczenie zdrowotne przedsiębiorca będzie składać w rocznym rozliczeniu składki na ubezpieczenie zdrowotne za 2025 r. (w ZUS DRA za 04/2026 r.).

Ewa Stolarczyk, ABAK S.A.

Ulga podatkowa dla pracodawców zatrudniających żołnierzy Wojsk Ochrony Terytorialnej albo Aktywnej Rezerwy

/w /Autor

Od 1 stycznia 2025 r. do ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych została wprowadzona nowa preferencja podatkowa dla pracodawców zatrudniających żołnierzy Wojsk Ochrony Terytorialnej albo Aktywnej Rezerwy, zgodnie z art. 26he ustawy o PIT oraz art. 18eg ustawy o CIT.

Nowa ulga podatkowa umożliwia przedsiębiorcom (podatnikom CIT i PIT) odliczenie określonej kwoty od podstawy opodatkowania, jeśli zatrudniają w ramach stosunku pracy żołnierzy terytorialnej służby wojskowej lub żołnierzy aktywnej rezerwy.

Ulga polega na zmniejszeniu podstawy opodatkowania (dochodu) i nie wskazuje górnego limitu odliczenia. Wartość preferencji podatkowej zależy od ilości zatrudnionych żołnierzy oraz nieprzerwanego okresu pełnienia przez nich służby.

Jakich podatników dotyczy ulga?

Z nowego odliczenia skorzystają przedsiębiorcy rozliczający się na PIT-36 (zasady ogólne) i PIT-36L (podatek liniowy) oraz podatnicy podatku dochodowego od osób prawnych. Ulga nie dotyczy podatników podatku zryczałtowanego ani podatników CIT estońskiego.

Od kiedy można zastosować ulgę?

Odliczenie ma zastosowanie do dochodów uzyskanych od 1 stycznia 2025 r. Odliczenia będzie dokonywać się w zeznaniu rocznym PIT i CIT za 2025 r. składanym w 2026 r. Nie ma możliwości odliczania ulgi w trakcie 2025 r. na etapie zapłaty zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych albo prawnych.

Wysokość odliczenia

Wartość ulgi uzależniona jest od wymiaru nieprzerwanej służby żołnierza. Ulga podatkowa zakłada możliwość odliczenia od podstawy opodatkowania pracodawcy kwoty:

  • 12 000 złotych, jeżeli zatrudniony w ramach stosunku pracy żołnierz terytorialnej służby wojskowej, jak również żołnierz aktywnej rezerwy pełni co najmniej 1 rok nieprzerwanie terytorialną służbę wojskową lub służbę w aktywnej rezerwie;
  • 15 000 złotych, jeżeli pełni służbę co najmniej 2 lata;
  • 18 000 złotych, jeżeli pełni służbę co najmniej 3 lata;
  • 21 000 złotych, jeżeli pełni służbę co najmniej 4 lata;
  • 24 000 złotych, jeżeli pełni służbę co najmniej 5 lat.

Warunek, o którym mowa w ust. 1, dotyczący okresu służby żołnierza terytorialnej służby wojskowej lub żołnierza aktywnej rezerwy, ustala się na ostatni dzień roku podatkowego albo ostatni dzień zatrudnienia tego żołnierza w roku podatkowym. Czyli w zeznaniu za 2025 r. będzie można odliczyć od dochodu pracodawcy np. 12 000 zł jeżeli pracownik będzie pełnił terytorialną służbę wojskową co najmniej rok na dzień 31 grudnia 2025 r. albo 24 000 zł jeżeli pracownik będzie pełnił na 31 grudnia 2025 r. terytorialną służbę wojskową nieprzerwanie co najmniej 5 lat.

Jeśli przedsiębiorca zdecydował się na zatrudnienie więcej niż jednego żołnierza WOT lub AR wartość odliczenia wzrasta proporcjonalnie do liczby pracowników pełniących służbę wojskową.

Możliwość zwiększenia ulgi

Podatnik będący mikroprzedsiębiorcą lub małym przedsiębiorcą w rozumieniu odpowiednio art. 7 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców może podwyższać kwoty, których wysokość zależy od okresu służby, o współczynnik 1,5.

Podatnik, który przez cały rok podatkowy zatrudnia w ramach stosunku pracy co najmniej 5 pracowników, w przeliczeniu na pełne etaty, który nie jest mikroprzedsiębiorcą lub małym przedsiębiorcą, może podwyższać kwoty, których wysokość zależy od okresu służby, o współczynnik 1,2.

Ile wynosi limit ulgi?

Kwota odliczenia, o której mowa w ust. 1, 3 i 4, nie może przekroczyć dochodu osiągniętego przez podatnika w roku podatkowym z innych źródeł przychodów niż przychody z zysków kapitałowych.

O ile podatnik poniesie za rok, którego ma dotyczyć odliczenie, stratę albo wielkość dochodu osiągniętego przez podatnika będzie niższa od kwoty przysługujących mu odliczeń – będzie mógł dokonać odliczenia w najbliższych kolejno po sobie następujących 5 latach podatkowych.

W takim przypadku kwota odliczenia nie będzie mogła przekroczyć w żadnym z tych lat wysokości dochodu osiągniętego z działalności gospodarczej.

Sposób odliczenia ulgi

Odliczenia dokonuje się w zeznaniu rocznym, podając:

  • numer PESEL żołnierzy WOT lub aktywnej rezerwy,
  • liczbę miesięcy i lat nieprzerwanej służby w terytorialnej służbie wojskowej,
  • informacje, czy podatnik jest mikroprzedsiębiorcą, małym przedsiębiorcą lub zatrudnia co najmniej 5 pracowników.

Na żądanie organów podatkowych podatnik może zostać zobowiązany do przedstawienia zaświadczeń, oświadczeń oraz innych dowodów niezbędnych do ustalenia prawa do odliczenia.

Ewa Stolarczyk, ABAK S.A.

Podatek od nieruchomości – zmiany od 1 stycznia 2025 r.

/w /Autor

26 listopada 2024 r. w Dzienniku Ustaw pod pozycją 1757 opublikowano ustawę z 19 listopada 2024 r. o zmianie ustawy o podatku rolnym, ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz ustawy o opłacie skarbowej, która wprowadza szereg istotnych zmian w podatku od nieruchomości. Nowelizacja ustawy jest konsekwencją wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 lipca 2023 r. (sygn. akt SK 14/21), w którym Trybunał orzekł o niekonstytucyjności definicji budowli, wynikającej z ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, będącej podstawą wymiaru podatku od nieruchomości.

Zmienione przepisy weszły w życie od 1 stycznia 2025 roku. W przepisach o podatku od nieruchomości pojawiły się nowe definicje pojęć budynku i budowli, które nie odwołują się już do prawa budowlanego.

W ustawie zostało wprost zapisane, że budowlą jest obiekt niebędący budynkiem, co ma powodować możliwość jednoznacznego rozróżnienia tych obiektów.

1. Nowa definicja budynku (opodatkowanego od powierzchni)

Zgodnie z nową definicją, zawartą w znowelizowanym art. 1a ust. 1 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych budynek to obiekt wzniesiony w wyniku robót budowlanych, wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość jego użytkowania zgodnie z przeznaczeniem, trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz który posiada fundamenty i dach, z wyłączeniem obiektu, w którym są lub mogą być gromadzone materiały sypkie, materiały występujące w kawałkach albo materiały w postaci ciekłej lub gazowej, którego podstawowym parametrem technicznym wyznaczającym jego przeznaczenie jest pojemność.

Instalacje, o których mowa w tym przepisie, to np. instalacja elektroenergetyczna, wodociągowa, kanalizacyjna, cieplna, telekomunikacyjna czy gazowa, ale również inne – w zależności od przeznaczenia budynku (np. w szpitalu może to być również instalacja tlenowa).

Od 1 stycznia 2025 r. obiekty, w których są lub mogą być gromadzone materiały sypkie, materiały występujące w kawałkach albo materiały w postaci ciekłej lub gazowej, których podstawowym parametrem technicznym wyznaczającym ich przeznaczenie jest pojemność, nie będą uznawane za budynki nawet wtedy, gdy będą posiadały wszystkie cechy definicyjne budynku.

2. Nowa definicja budowli (opodatkowanej od wartości początkowej wynikającej z ewidencji środków trwałych)

Od 1 stycznia 2025 r. budowla to:

a) obiekt niebędący budynkiem, wymieniony w załączniku nr 4 do ustawy o podatkach i opłatach lokalnych wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość jego użytkowania zgodnie z przeznaczeniem,

b) elektrownia wiatrowa, elektrownia jądrowa i elektrownia fotowoltaiczna, biogazownia, biogazownia rolnicza, magazyn energii, kocioł, piec przemysłowy, kolej linowa, wyciąg narciarski oraz skocznia, w części niebędącej budynkiem – wyłącznie w zakresie ich części budowlanych,

c) urządzenie budowlane – przyłącze oraz urządzenie instalacyjne, w tym służące oczyszczaniu lub gromadzeniu ścieków, oraz inne urządzenie techniczne, bezpośrednio związane z budynkiem lub obiektem, o którym mowa w lit. a, niezbędne do ich użytkowania zgodnie z przeznaczeniem,

d) urządzenie techniczne inne niż wymienione w lit. a–c – wyłącznie w zakresie jego części budowlanych,

e) fundamenty pod maszyny oraz pod urządzenia techniczne, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową

– wzniesione w wyniku robót budowlanych, także w przypadku, gdy stanowią część obiektu niewymienionego w ustawie.

Po nowelizacji zostaje utrzymana zasada pierwszeństwa kwalifikacji obiektu jako budynku. Przed dokonaniem opodatkowania podatnik musi ustalić najpierw, czy dany obiekt jest budynkiem, a dopiero gdy okaże się, że nie – będzie miał obowiązek przeanalizowania jego kwalifikacji do kategorii budowli. Zamknięty katalog obiektów – budowli z załącznika nr 4 do ustawy zawiera 28 pozycji

Na liście tej znalazło się co najmniej kilka pozycji, co do których w stanie prawnym obowiązującym do końca 2024 r. istniały wątpliwości dotyczące opodatkowania ich jako budowli.

Niektóre z nich (np. obiekty kontenerowe) mogą w tym stanie prawnym podlegać opodatkowaniu – w zależności od okoliczności – jako budowle albo jako budynki.

3. Miejsca postojowe i garaże w budynkach mieszkalnych

Trybunał Konstytucyjny w październiku 2023 r. orzekł o niezgodności z Konstytucją RP uregulowań, które umożliwiają – na potrzeby podatku od nieruchomości – uznanie wyodrębnionego garażu znajdującego się w budynku mieszkalnym za część budynku o charakterze odmiennym niż mieszkalny. Przedmiotem opodatkowania podatkiem od nieruchomości może być zarówno sam budynek, jak i jego część. Taką częścią jest m. in. będący przedmiotem odrębnej własności (stanowiący odrębną nieruchomość lokalową) garaż usytuowany w budynku mieszkalnym. Pomiędzy podatnikami a organami podatkowymi istniał spór co do tego, jaką stawką podatku od nieruchomości należy opodatkować taki wyodrębniony prawnie garaż – czy właściwą dla budynków mieszkalnych, czy też wyższą, dla budynków pozostałych. Także sądy nie prezentowały w tym zakresie jednolitego stanowiska. Od 1 stycznia 2025 r. zgodnie z dodanym do art. 1a ustawy ustępem 2c za część mieszkalną budynku mieszkalnego uznaje się także pomieszczenie przeznaczone do przechowywania pojazdów w tym budynku.

4. Nowe definicje w ustawie

Od 1 stycznia 2025 r. na gruncie podatku od nieruchomości obowiązują definicje:

  1. obiektu budowlanego – którym będą budynek lub budowla, z wyłączeniem wyrobisk górniczych, a także niewielkie obiekty stanowiące:
    a) obiekty kultu religijnego – w szczególności kapliczki, krzyże przydrożne i figury,
    b) obiekty architektury ogrodowej – w szczególności posągi i figurki ogrodowe, wodotryski, mostki,
    c) pergole, murowane grille i oczka wodne,
    d) obiekty użytkowe służące rekreacji codziennej i utrzymaniu porządku – w szczególności śmietniki, wiaty na wózki dziecięce i rowery oraz obiekty stanowiące wyposażenie placów zabaw dla dzieci;
  2. robót budowlanych – którymi będą prace polegające na budowie, odbudowie, rozbudowie, nadbudowie, przebudowie lub montażu, do których stosuje się przepisy Prawa budowlanego;
  3. trwałego związania z gruntem – czyli takiego połączenia obiektu budowlanego z gruntem, które zapewnia temu obiektowi stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym niezależnym od działania człowieka, mogącym zniszczyć lub spowodować przemieszczenie lub przesunięcie się obiektu budowlanego na inne miejsce.

Ewa Stolarczyk, ABAK S.A.

Nowe limity wynikające z ustawy o rachunkowości

/w /Autor

Zmiany w zakresie limitów wynikających z ustawy o rachunkowości wprowadziła od 1 stycznia 2025 r. ustawa z 6 grudnia 2024 r. o zmianie ustawy o rachunkowości, ustawy o biegłych rewidentach, firmach audytorskich oraz nadzorze publicznym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2024r. poz. 1863).

1. Zmiana limitu do prowadzenia ksiąg rachunkowych

Od 1 stycznia 2025 r. nastąpił wzrost o 25% tj. z 2 000 000 euro na 2 500 000 euro limitu przychodów netto ze sprzedaży, których osiągnięcie powoduje obowiązek prowadzenia ksiąg rachunkowych i stosowania ustawy o rachunkowości.

Na podstawie znowelizowanych przepisów ustawy o rachunkowości (art. 2 ust. 1 pkt 2):

  • osoba fizyczna,
  • spółka cywilna osób fizycznych,
  • spółka cywilna osób fizycznych i przedsiębiorstwo w spadku,
  • spółka jawna osób fizycznych,
  • spółka partnerska oraz przedsiębiorstwo w spadku działające zgodnie z ustawą z 5 lipca 2018 r. o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej i innych ułatwieniach związanych z sukcesją przedsiębiorstw (Dz.U. z 2021 r. poz. 170)

– są zobowiązane do prowadzenia ksiąg rachunkowych od 1 stycznia 2025 r., jeżeli ich przychody za 2024 r. wyniosły co najmniej równowartość w walucie polskiej 2 500 000 euro. Limit ten przelicza się na walutę polską po średnim kursie ogłoszonym przez NBP na pierwszy dzień roboczy października roku poprzedzającego rok obrotowy, który na 1 października 2024 r. wyniósł 4,2846 zł/euro (tabela nr 191/A/NBP/2024).

W związku z nowelizacją przepisów nowy limit przychodów zobowiązujący do prowadzenia ksiąg rachunkowych od 1 stycznia 2025 r. jest dużo wyższy od limitu dotyczącego 2024 roku i wynosi:

2 500 000 euro × 4,2846 zł/euro = 10 711 500 zł

Nowe przepisy będą dotyczyły przychodów z roku obrotowego, który zaczyna się po 31 grudnia 2024 r., ale do obliczenia limitu brane będą pod uwagę przychody z roku poprzedzającego, który rozpoczął się po 31 grudnia 2023 r.

Nowe przepisy obejmą zatem przedsiębiorstwa, które przekroczą nowy limit w 2024 roku, a pełną księgowość będą musiały prowadzić już w roku obrotowym rozpoczynającym się po 31 grudnia 2024 r.

Podniesienie progu spowoduje zmniejszenie obciążeń dla mniejszych firm, które dzięki nowym przepisom będą mogły dłużej korzystać z uproszczonych form księgowości. Zmiany te są korzystne zwłaszcza dla przedsiębiorców dotkniętych skutkami inflacji, którzy będą mieli więcej przestrzeni na rozwój swoich działalności.

2. Zmiana limitów dotyczących obowiązku badania sprawozdań finansowych

Modyfikacje wprowadzone nowelizacją dotyczą także innych obszarów związanych z rachunkowością. Zgodnie z nowymi regulacjami od 1 stycznia 2025 r. zmieniają się progi dla obowiązku badania sprawozdań finansowych przez biegłych rewidentów.  Wynika to ze zmienionych przepisów art. 64 ust. 1 pkt b) i pkt c) ustawy o rachunkowości.

  1. Limit dotyczący sumy aktywów bilansowych wynosił do końca 2024 r. 2,5 mln euro, a po zmianach wzrósł do 3,125 mln euro.
  2. Limit dotyczący przychodów netto ze sprzedaży i działalności operacyjnej wynosił do końca 2024 r. 5 mln euro, a po zmianach wzrósł do 6,25 mln euro.

Limit dotyczący średniorocznego zatrudnienia w przeliczeniu na pełne etaty nie uległ zmianie i wynosi nadal minimalnie 50 pracowników w przeliczeniu na pełne etaty.

Nowe progi mają zastosowanie po raz pierwszy do roku obrotowego rozpoczynającego się po dniu 31 grudnia 2024 r., przy czym na potrzeby ustalenia spełnienia warunków określonych w tych przepisach uwzględnia się sumę aktywów bilansu oraz przychody netto ze sprzedaży towarów i produktów w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 30a ustawy o rachunkowości osiągnięte w poprzednim roku obrotowym rozpoczynającym się po dniu 31 grudnia 2023 r.

Ewa Stolarczyk, ABAK S.A.

Od 1 stycznia 2025 r. metoda kasowa w podatku dochodowym od osób fizycznych

/w /Autor

Od 1 stycznia 2025 r. nowym rozwiązaniem dla niektórych przedsiębiorców będzie możliwość wyboru kasowego rozliczania przychodów i kosztów uzyskania przychodów do celów podatku dochodowego od osób fizycznych (PIT).  W metodzie kasowej przychód będzie powstawał w dacie uregulowania należności, a nie memoriałowo w dacie dokonania dostawy towaru albo świadczenia usługi.

Przez uregulowanie należności będzie rozumiane również częściowe uregulowanie należności, a także wpłaty na poczet dostaw towarów i usług, które zostaną wykonane w następnych okresach sprawozdawczych. Przychodem będzie zatem również, np. zapłacona zaliczka, przedpłata czy zapłacona rata.

Czekanie na zapłatę z wykazaniem przychodu do celów podatkowych jest w metodzie kasowej ograniczone w czasie.  Mimo braku zapłaty przychód powstanie nie później niż w terminie 2 lat, licząc od daty wystawienia faktury albo likwidacji działalności gospodarczej.

Oznacza to, że z upływem 2 lat licząc od daty wystawienia faktury albo od likwidacji prowadzonej działalności gospodarczej podatnik i tak będzie obowiązany rozpoznać przychód z działalności gospodarczej, nawet jeżeli w tym czasie nie otrzyma od kontrahenta zapłaty wynikającej z wystawionej faktury. Kasowy PIT daje nam możliwość tylko przesunięcia w czasie podatku dochodowego od kontrahentów niepłacących w terminie, a nie jego umorzenia.

Kogo dotyczy metoda kasowa PIT?

Z nowego rozwiązania mogą skorzystać podatnicy podatku dochodowego od osób fizycznych (PIT) prowadzący samodzielnie działalność gospodarczą opodatkowaną według skali podatkowej, podatkiem liniowym albo podatkiem IP BOX i rozliczający się na podstawie pkpir, a także podatnicy opodatkowani ryczałtem ewidencjonowanym. Jak wyjaśniło Ministerstwo Finansów, samodzielne prowadzenie działalności nie oznacza, że w tej działalności podatnik nie może zatrudniać pracowników.

Z metody kasowej nie skorzystają natomiast podatnicy, którzy prowadzą działalność gospodarczą w formie spółek cywilnych i osobowych (spółki jawne i partnerskie).

Jakie przychody można rozliczać metodą kasową PIT?

Metoda kasowa będzie miała zastosowanie wyłącznie do przychodów, które:

  1. wynikają z transakcji zawieranych między podatnikiem a przedsiębiorcą w rozumieniu ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców, (metoda kasowa nie dotyczy transakcji na rzecz konsumentów) oraz
  2. są udokumentowane fakturami wystawionymi w terminach określonych zgodnie z przepisami VAT.

Te dwa warunki muszą być spełnione łącznie.

Brak wystawienia faktury dla przedsiębiorcy w terminie wynikającym z przepisów ustawy VAT wyklucza stosowanie metody kasowej w PIT.

Kasowy PIT nie będzie miał zastosowania do przychodów z odpłatnego zbycia środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych ujętych w ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych.

Metoda kasowa PIT a rozliczanie kosztów uzyskania przychodów

Podatnik, który zdecyduje się na stosowanie metody kasowej, musi rozliczać koszty podatkowe wynikające z transakcji dokonanych między podatnikiem a przedsiębiorcą w roku podatkowym, w którym ureguluje zobowiązanie wynikające z transakcji zawartej z innym przedsiębiorcą, nie wcześniej jednak niż w dacie poniesienia kosztu.

Zasada to ma zastosowanie do podatników prowadzących działalność gospodarczą opodatkowanych według skali podatkowej, podatkiem liniowym albo IP BOX. Z uwagi na brak kosztów podatkowych nie zastosują jej podatnicy opodatkowani ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych.

Metodą kasową nie są objęte koszty dotyczące wynagrodzeń pracowniczych czy też umów zlecenia, o dzieło rozliczanych w działalności wykonywanej osobiście. Metoda kasowa dotyczy wyłącznie kosztów poniesionych na rzecz przedsiębiorców. Nie dotyczy zakupu od osób fizycznych, np. na umowę kupna sprzedaży.

Metody kasowej nie stosuje się również do odpisów amortyzacyjnych. To oznacza, że podatnik stosujący taką metodę ma prawo rozliczyć odpisy amortyzacyjne, bez względu na datę zapłaty za nabycie środka trwałego.

W metodzie kasowej również:

  1. częściowe uregulowanie należności,
  2. wpłaty na poczet dostaw towarów i usług, które zostaną wykonane w następnych okresach sprawozdawczych

– mogą być rozliczane w kosztach podatkowych

Warunki skorzystania z metody kasowej PIT

  1. przychody z prowadzonej samodzielnie działalności gospodarczej w roku bezpośrednio poprzedzającym rok podatkowy nie przekroczyły kwoty 1 mln zł. Metodę kasową PIT będą mogli stosować również podatnicy rozpoczynający prowadzenie działalności gospodarczej dla przychodów z tej działalności osiągniętych w roku jej rozpoczęcia. W tym przypadku nie obowiązuje limit 1 mln zł w roku bezpośrednio poprzedzającym rok podatkowy.
  2. podatnik nie prowadzi ksiąg rachunkowych
  3. podatnik złoży właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego sporządzone na piśmie oświadczenie o wyborze metody kasowej w terminie do dnia 20 lutego roku podatkowego, a w przypadku podatników rozpoczynających prowadzenie działalności gospodarczej w trakcie roku podatkowego – w terminie do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu rozpoczęcia działalności. Jeżeli rozpoczęcie działalności gospodarczej nastąpiło w grudniu roku podatkowego oświadczenie musi być złożone w terminie do końca roku podatkowego).

W przypadku dokonania wyboru metody kasowej PIT podatnik będzie zobowiązany do jej stosowania przez cały rok podatkowy. Dokonany wcześniej wybór metody kasowej rozliczania przychodów dotyczy wszystkich lat począwszy od roku złożenia oświadczenia, chyba że podatnik, w terminie do dnia 20 lutego roku podatkowego, zawiadomi na piśmie właściwego naczelnika urzędu skarbowego o rezygnacji z kasowej formy rozliczania podatku dochodowego od osób fizycznych.

Ewa Stolarczyk, ABAK S.A.

Ważny wyrok WSA we Wrocławiu w sprawie zakazu amortyzacji nieruchomości mieszkalnych

/w /Autor

Przepisy prawa podatkowego, których dotyczy wyrok

Od 1 stycznia 2023 r. firmy nie mogą już amortyzować mieszkań i domów, czyli rozliczać w kosztach uzyskania przychodów poprzez odpisy amortyzacyjne wydatków na ich zakup bądź wybudowanie. Przepisy te od momentu wejścia w życie budzą wiele wątpliwości podatników i ekspertów. Jedną z takich spraw zajmował się niedawno Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, który 9 maja 2024r. wydał wyrok korzystny dla podatników (sygn. akt I SA/Wr 960/23).

Indywidualna interpretacja podatkowa

Wniosek o indywidualną interpretację podatkową złożyli wspólnicy spółki jawnej, która w lipcu 2021 r. nabyła lokal mieszkalny. Został on uznany za środek trwały, od którego do końca 2022 r. spółka jawna dokonywała odpisów amortyzacyjnych. Lokal jest wykorzystywany w ramach działalności gospodarczej jako siedziba spółki. Wspólnicy spółki zapytali, czy po 1 stycznia 2023 r. mają prawo zaliczać do kosztów uzyskania przychodów w spółce jawnej odpisy amortyzacyjne od lokalu, aż do momentu jego pełnego zamortyzowania. Według nich mają takie prawo, ponieważ celem wadzonych w zakresie amortyzacji lokali mieszkalnych zmian jest ograniczenie zjawiska minimalizowania dochodu pasywnego z tytułu wynajmowanych mieszkań, a w ich przypadku przedmiotowy lokal nie został nabyty z zamiarem jego odpłatnego wynajmowania i czerpania z tego finansowych korzyści.

Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w indywidualnej interpretacji 0112-KDWL.4011.64.2023.1.WS z 2 października 2023 r. uznał stanowisko wspólników spółki za nieprawidłowe. Organ odwołał się m. in. do art. 22c pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 29 października 2021 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw. Jak stwierdził Dyrektor KIS, na podstawie wskazanego przepisu podatnicy tylko do końca 2022 r. mogli stosować przepisy dotyczące amortyzacji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych obowiązujące na dzień 31 grudnia 2021 r. w odniesieniu do budynków i lokali mieszkalnych nabytych lub wytworzonych przed 1 stycznia 2022 r.

Wyrok sądu administracyjnego

Wspólnicy spółki jawnej złożyli skargę na niekorzystną interpretację podatkową do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Wrocławiu, który uznał ją za zasadną.

Zgodnie z argumentacją WSA  zakaz amortyzacji powinien dotyczyć tylko nieruchomości mieszkalnych generujących dochód pasywny z najmu, dzierżawy i podobnych umów.

W ocenie sądu wyłączenie odpisów amortyzacyjnych nie ma zaś zastosowania w sytuacji, gdy nabyty przed 1 stycznia 2022 r. lokal mieszkalny służy prowadzonej działalności gospodarczej będąc — jak np. w spornej sprawie — siedzibą spółki i pełniąc jedynie funkcje biurowe. Zdaniem sądu przemawia za tym nie tylko treść spornych przepisów, ale także cel nowelizacji oraz zasady konstytucyjne.

Przepisu art. 71 ust. 2 ustawy nowelizującej m.in. ustawę o PIT, wprowadzającego roczny okres przejściowy i umożliwiającego stosowanie odpisów amortyzacyjnych w 2022 r., nie można rozpatrywać w oderwaniu od przepisu art 71 ust. 1 tej ustawy, który odnosi się tylko do przychodów z najmu, dzierżawy i podobnych umów.

W znowelizowanej ustawie o PIT znalazły się dwa przepisy regulujące zasady amortyzacji lokali mieszkalnych: art. 22c pkt 2 i art. 22j ust. 1 pkt 3. Zakładając  racjonalność prawodawcy, należy to uznać za zabieg celowy i przyjąć, że przychody z działalności gospodarczej, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy o PIT, należy odróżnić od przychodów ze źródeł wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 6 tej ustawy (z najmu, dzierżawy i podobnych umów), a więc tych, do których odnoszą się zmiany dotyczące amortyzacji wprowadzone ustawą nowelizującą.

Niedopuszczalna jest taka wykładnia językowa, której efektem byłoby jednoczesne obowiązywanie w systemie prawnym dwóch norm regulujących tę samą kwestię prawną w wykluczający się sposób.

Analiza uzasadnienia do projektu wprowadzonych zmian nie pozostawia wątpliwości co do celu ich wprowadzenia, którym było ograniczenie zjawiska minimalizowania dochodu pasywnego z tytułu wynajmowanych mieszkań, skutkującego nierzadko brakiem opodatkowania takiego dochodu.

Zgodnie z wyrokiem WSA we Wrocławiu, podatnicy, nabywając lub wytwarzając środki trwałe stanowiące, tak jak w przypadku wspólników spółki, lokale mieszkalne służące prowadzonej działalności gospodarczej, realizują wieloletnie inwestycje, które są najczęściej poprzedzone kompleksową analizą możliwości finansowania tak znacznych wydatków oraz oceną przyszłego ryzyka. Podejmując decyzję o nabyciu nieruchomości mieszkalnej do celów prowadzonej działalności gospodarczej podatnicy mają prawo liczyć, że będą mogli je amortyzować według ich wartości początkowej przy zastosowaniu stawek amortyzacyjnych obowiązujących w chwili przyjęcia ich do używania, jeśli są kompletne i zdatne do użytku. Fundamentalna zmiana w zasadzie ich wieloletniej  amortyzacji może stanowić dla podatników okoliczność, której nie sposób było przewidzieć w momencie podejmowania decyzji o nabyciu lokalu mieszkalnego.

Zdaniem WSA, o ile zatem w sytuacji podatników czerpiących zysk z wynajmowanych lokali mieszkalnych w wyniku wejścia w życie analizowanych regulacji prawnych dochody z wynajmu czy dzierżawy będą równoważyły wartość odpisów amortyzacyjnych niestanowiących kosztów uzyskania przychodów, o tyle w przypadku podmiotów nieuzyskujących dochodów z najmu nieruchomości mieszkalnych, wykładnia przepisu art. 22c pkt 2 ustawy PIT inna od przedstawionej powyżej skutkowałaby pozbawieniem takich podatników poziomu ochrony praw nabytych, jaki powinien być respektowany w świetle art. 2 Konstytucji RP.

W konsekwencji WSA we Wrocławiu uchylił zaskarżoną interpretację.

Ewa Stolarczyk, ABAK S.A.

Brak prawa do ulgi termomodernizacyjnej dla wybranych wydatków – niekorzystna zmiana stanowiska MF

/w /Autor

Szef Krajowej Administracji Skarbowej w interpretacji zmieniającej z 14 czerwca 2024 r., sygn. DOP3.8222.51.2024.CNRU zmienił z urzędu na niekorzyść podatników wcześniejszą korzystną interpretację podatkową z 30 czerwca 2023 r. (nr 0111-KDSB2-1.4011.166.2023.2.AZ), dotyczącą wydatków rozliczanych przez podatnika w ramach ulgi termomodernizacyjnej odliczanej od dochodu, wskazując, że czynności wymiany pokrycia dachowego na dachówkę, a także wymiany rynien, rur spustowych nie stanowią wydatków na docieplenie przegród budowlanych i w rezultacie nie zostały wymienione w katalogu wydatków objętych ulgą określonym w rozporządzeniu, a zatem ulga termomodernizacyjna nie może mieć w tym wypadku zastosowania.

Z wnioskiem o wydanie indywidualnej interpretacji podatkowej wystąpiła kobieta, która w 2022 r. wymieniła przeciekające pokrycie dachowe w swoim domu. Zapytała, czy może odliczyć wydatki na m.in. dachówkę, rynny, rury spustowe. Rok temu, w interpretacji z czerwca 2023 r., stanowisko Dyrektora KIS było pozytywne i potwierdziło, że w ramach ulgi termomodernizacyjnej można odliczyć od dochodu wydatki na wymianę pokrycia dachowego udokumentowane fakturami VAT.

Jednak po roku szef KAS uznał to stanowisko Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej za nieprawidłowe. Wyjaśnił, że w rozporządzeniu Ministra Inwestycji i Rozwoju z 21 grudnia 2018 r., określającym katalog wydatków podlegających odliczeniu, wymieniono m. in.:

  1. materiały budowlane wykorzystywane do docieplenia przegród budowlanych, płyt balkonowych oraz fundamentów wchodzące w skład systemów dociepleń lub wykorzystywane do zabezpieczenia przed zawilgoceniem jako materiały budowlane i urządzenia oraz
  2. docieplenie przegród budowlanych lub płyt balkonowych lub fundamentów jako usługi.

Zgodnie ze stanowiskiem Ministerstwa Rozwoju i Technologii dach budynku może być uznany jako przegroda budowlana w rozumieniu przepisów uprawniających do uzyskania ulgi termomodernizacyjnej. Jak wyjaśnia Ministerstwo Rozwoju i Technologii, samo pojęcie przegrody budowlanej nie zostało zdefiniowane w przepisach regulujących proces budowlany oraz w przepisach regulujących sprawy związane ze wspieraniem przedsięwzięć termomodernizacyjnych. Jednak wydzielenie z przestrzeni obiektu budowlanego jest możliwe wyłącznie w przypadku wykorzystania przegród poziomych lub ukośnych, a takimi są m. in. dachy.

W świetle powyższego wydatki poniesione na docieplenie dachu (rozumianego jako przegroda budowlana) należy uznać za wydatki na przedsięwzięcie termomodernizacyjne, które mogą zostać odliczone od dochodu podatnika w ramach ulgi termomodernizacyjnej, o której mowa w art. 26h ustawy PIT.

Niestety wydatki na wymianę/budowę dachu nie są ujęte w powołanym rozporządzeniu Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia 21 grudnia 2018 r. w sprawie określenia wykazu rodzajów materiałów budowlanych, urządzeń i usług związanych z realizacją przedsięwzięć termomodernizacyjnych, zatem ich brak w katalogu wydatków wymienionych w tym rozporządzeniu wyklucza ten rodzaj wydatku z możliwości zastosowania ulgi termomodernizacyjnej. (…) W związku z powyższym, podatniczka nie ma  możliwości odliczenia w ramach ulgi termomodernizacyjnej wydatków poniesionych na wymianę pokrycia dachowego, wymianę rynien i rur spustowych dokonaną w związku z wymianą dachu oraz prace blacharsko-dekarskie.

Szef KAS odmówił prawa do odliczenia w ramach ulgi termomodernizacyjnej wydatków poniesionych na wymianę pokrycia dachowego także w kolejnej interpretacji z 14 czerwca 2024 r., sygn. DOP3.8222.49.2024.CNRU zmieniającej z urzędu interpretację indywidualną z 24 maja 2023 r. Nr 0111-KDSB2-2.4011.97.2023.3.SD, wydaną przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej. W interpretacji zmieniającej szef KAS stwierdził również, że w ramach ulgi termomodernizacyjnej nie można odliczać wydatków poniesionych na wymianę pokrycia dachowego, rynien i rur spustowych dokonaną w związku z wymianą dachu.

Ewa Stolarczyk, ABAK S.A.