Zwolnienie z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych (PIT) osób poniżej 26. roku życia (tzw. ulga dla młodych) zostało wprowadzone do polskiego systemu podatkowego, aby ułatwić młodym podatnikom wejście na rynek pracy i rozpoczęcie kariery zawodowej. Ze względu jednak na swoją konstrukcję ograniczającą zakres przychodów, które mogą być nią objęte, w praktyce występują wątpliwości, kto z takiego zwolnienia może rzeczywiście skorzystać.

Ulga dla młodych, zwana również „zerowym PIT-em dla młodych”, to zwolnienie z podatku dochodowego od osób fizycznych (PIT) dla osób, które nie ukończyły 26 roku życia. Umożliwia młodym podatnikom uniknięcie obowiązku płacenia podatku dochodowego od przychodów uzyskanych z określonych źródeł, co oznacza wyższe wynagrodzenie netto.

Zgodnie z art.21 ust.1 pkt.153 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych ulga dla młodych dotyczy przychodów podatnika do wysokości nieprzekraczającej w roku podatkowym kwoty 85 528 zł otrzymanych przez podatnika do ukończenia 26 roku życia:

Ulga ta obowiązuje do momentu uzyskania przychodów do wysokości limitu 85 528 zł ustalonego na dany rok podatkowy. W przypadku przekroczenia tego limitu, nadwyżka przychodów podlega opodatkowaniu na zasadach ogólnych.

A zatem zwolnienie z podatku dochodowego w postaci ulgi dla młodych nie jest stosowane do wszystkich przychodów osiąganych przez osobę poniżej 26 roku życia tylko do przychodów enumeratywnie wymienionych w zamkniętym katalogu określonym w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych. Przykładowo, dochody z działalności gospodarczej, umów o dzieło, czy zysków kapitałowych nie kwalifikują się do zwolnienia.

Przychody z działalności sportowej

W art. 13 ustawy o PIT dotyczących działalności wykonywanej osobiście, uwzględnione zostały także specjalne regulacje odnoszące się do przychodów z osobiście wykonywanej działalności trenerskiej, do przychodów z tytułu uprawiania sportu oraz do przychodów sędziów z tytułu prowadzenia zawodów sportowych.

Przychody z tych tytułów są wymienione w art. 13 pkt 2 tej ustawy i przepis ten co do zasady stanowi podstawę do ich opodatkowania.

Zgodnie bowiem z art. 13 pkt 2 ustawy o PIT za przychody z działalności wykonywanej osobiście, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 2 tej ustawy, uważa się m.in. przychody z osobiście wykonywanej działalności artystycznej, literackiej, naukowej, trenerskiej, oświatowej i publicystycznej, w tym z tytułu udziału w konkursach z dziedziny nauki, kultury i sztuki oraz dziennikarstwa, jak również przychody z uprawiania sportu, stypendia sportowe przyznawane na podstawie odrębnych przepisów oraz przychody sędziów z tytułu prowadzenia zawodów sportowych.

W związku z czym, jeżeli osoba poniżej 26. roku życia zawrze z klubem piłkarskim umowę (nawet jeżeli została zawarta w ramach umowy cywilnoprawnej, np. umowy zlecenia), której przedmiotem będzie uprawianie sportu, to tego rodzaju przychód będzie opodatkowany zgodnie z art. 13 pkt 2 ustawy o PIT.

Analogiczna sytuacja będzie miała miejsce w przypadku sędziów – np. sędziów piłkarskich. Dodatkowo, zgodnie z przyjętą praktyką w przypadku sędziów piłkarskich, nie są z nimi zawierane bezpośrednio umowy cywilnoprawne, tylko działają oni na podstawie delegacji sędziowskich, które stanowią podstawę ich wynagrodzenia. W tym wypadku również, wypłata na rzecz takiej osoby będzie stanowiła przychód na podstawie art. 13 pkt 2 ustawy o PIT.

Również w odniesieniu do trenerów sportowych, którzy w zakresie zawartej umowy cywilnoprawnej wykonywanej jako działalność wykonywana osobiście będą świadczyć usługę na rzecz kontrahenta w formie działalności trenerskiej, to przychody takich osób również będą stanowiły przychód, który powinien zostać opodatkowany na podstawie art. 13 pkt 2 ustawy o PIT.

W związku z powyższym, ponieważ przepisy dotyczące ulgi dla młodych odnoszą się tylko i wyłącznie do przychodów z umów zleceń, o których mowa w art. 13 pkt 8 ustawy o PIT, przychody całej grupy osób tj. sportowców, trenerów i sędziów sportowych nie mogą być objęte tymi regulacjami i płatnicy nie mogą do nich stosować zwolnienia z podatku dochodowego od osób fizycznych.

Przychody z praw majątkowych (50% koszty uzyskania przychodów)

Przychody z autorskich praw majątkowych nie stanowią żadnej z kategorii przychodów, które w ramach ulgi dla młodych w PIT do 26. roku życia są wolne od podatku, gdyż przynależą do odrębnego źródła przychodów, tj. kapitały pieniężne i prawa majątkowe, w tym odpłatne zbycie praw majątkowych (vide art. 10 ust. 1 pkt 7 ustawy o PIT).

O kwalifikacji źródła przychodu przesądza treść danej umowy, a nie forma zobowiązania stosunku prawnego. Gdy przedmiotem umowy są prawa autorskie do utworów wytworzonych, to pochodzące z niej przychody uznać należy za przychody z autorskich praw majątkowych, które nie mogą korzystać ze zwolnienia z PIT do kwoty 85 528 zl w ramach ulgi dla młodych.

WSA w Krakowie (sygn. akt I SA/Kr 545/21) wyjaśnił, że z reguły przeniesieniu praw autorskich towarzyszy zawarcie umowy o pracę lub umowy cywilnoprawnej, takiej jak np. umowa zlecenia czy umowa o dzieło. Jednak ani rodzaj, ani nazwa zawartej umowy nie może przesądzać o źródle przychodu, jeżeli twórca uzyskuje je z tytułu przeniesienia praw autorskich. W tym zakresie decydująca jest treść umowy.

Jeżeli więc wypłacane wynagrodzenie łączy się z przenoszeniem praw autorskich na zleceniodawcę i rozliczeniem kosztów w wysokości 50 proc. przychodów (art. 22 ust. 9 pkt 3 ustawy o PIT), to należy je zakwalifikować w tym zakresie do przychodów z praw majątkowych, zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 7 w zw. z art. 18 tej ustawy i nie można stosować w tym zakresie zwolnienia z podatku dochodowego dla osób poniżej 26 roku życia (ulgi dla młodych).

Zgodnie ze stanowiskiem organów podatkowych, zastosowanie preferencji w postaci 50% kosztów uzyskania przychodów ze względu na uzyskiwanie przychodów z autorskich praw majątkowych wyklucza możliwość uwzględnienia przez płatnika ulgi dla młodych.

Ewa Stolarczyk, ABAK S.A.