Uwaga na zakupy od podmiotów niezarejestrowanych jako podatnicy VAT czynni!

Organy podatkowe dla zachowania przez nabywcę prawa do odliczenia podatku naliczonego oczekują zachowania przez nabywcę przesłanek należytej staranności.

Przekazywanie przez podatników plików JPK-VAT wiąże się z otrzymywaniem przez nich informacji, że w ich ewidencjach zakupu VAT znajdują się faktury wystawione przez podmiot niezarejestrowany, co zgodnie z opinią organów podatkowych nie pozwala na odliczenie przez nabywcę podatku naliczonego.

Takie stanowisko zajął m.in. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji indywidualnej z 14 kwietnia 2017 r. (3063-ILPP1-2.4512.2. 2017.2.AW)

Spółka prowadząca działalność deweloperską wniosła o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego w zakresie podatku od towarów i usług pytając, czy przysługuje jej prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur wystawionych przez podmiot niezarejestrowany jako podatnik VAT.

Spółka zwykle realizuje swoje przedsięwzięcia przy pomocy podwykonawców, z którymi podpisuje umowy i zlecenia o realizację usług budowlanych. Na takich zasadach między grudniem 2015 roku a sierpniem 2016 roku spółka kupiła usługi budowlane od podmiotu, który okazał się być niezarejestrowanym podatnikiem VAT. O tym, że podwykonawca nie zarejestrował się dla celów VAT, spółka dowiedziała się dopiero w listopadzie 2016 roku w czasie prowadzonej w spółce kontroli podatkowej dotyczącej rozliczeń za sierpień 2016 roku. Wszystkie usługi udokumentowane fakturami kontrahenta zostały faktycznie zrealizowane i potwierdzone protokołami odbioru wykonanych robót. W konsekwencji, w przekonaniu podatnika miał on prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego z faktur przedmiotowego kontrahenta, skoro objęte nimi usługi zostały faktycznie wykonane, a ich nabycie miało związek z czynnościami opodatkowanymi, związanymi z prowadzoną działalnością gospodarczą.

W interpretacji organ uznał, że spółce nie przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur przedmiotowego kontrahenta. Powołując się na orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej fiskus wskazał, że warunkiem prawa do odliczenia VAT naliczonego jest dochowanie przez podatnika należytej staranności w kontaktach z kontrahentami. Prawo do odliczenia nie przysługuje podatnikowi, który wiedział lub powinien był wiedzieć, że poprzez nabycie lub dostawę uczestniczył w oszustwie dotyczącym VAT, popełnionym przez dostawcę lub inny podmiot działający na wcześniejszym lub dalszym odcinku łańcucha dostaw. Zdaniem organu spółka w dacie nawiązania współpracy z ww. kontrahentem nie podjęła żadnych działań celem jego zweryfikowania, w tym sprawdzenia, czy działania podmiotu nie zmierzają do oszustw podatkowych i uchylania się od opodatkowania. Nie dołożyła więc należytej staranności i nie chroni jej zasada neutralności i proporcjonalności VAT.

Biorąc pod uwagę opisane wyżej stanowisko organów podatkowych i mając na uwadze konieczność zachowania ostrożności przy podejmowaniu współpracy gospodarczej (szczególnie z podmiotami nieznanymi lub oferującymi bardziej atrakcyjne warunki współpracy niż powszechnie obowiązujące na rynku) należy sprawdzać kontrahenta w dostępnych bazach rejestracyjnych (Regon, CEIDG, KRS) jak i w udostępnionym na stronie internetowej Ministerstwa Finansów rejestrze czynnych podatników VAT (www.mf.gov.pl; zakładka Portal podatkowy: „Sprawdzanie statusu podmiotu w VAT”).

Czynności te należy dokonać już w momencie dokonywania zakupu towarów i usług i otrzymywania faktury potwierdzającej te transakcje. Późniejsza następcza weryfikacja przez zewnętrzne służby księgowe nie zapewni podatnikowi bezpieczeństwa ponieważ transakcja będzie już dokonana i faktura wystawiona.

Ze względu na obecne przepisy pozwalające organom podatkowym na wykreślanie podmiotów z rejestru czynnych podatników VAT warto jest na bieżąco kontrolować kontrahentów, z którymi podatnik współpracuje i wyjaśniać ewentualne wątpliwości, aby nie narazić się na podważenie odliczenia VAT przez organ podatkowy w wyniku uznania, że nie została dochowana należyta staranność.

Ministerstwo Finansów planuje opracowanie możliwie kompletnej i precyzyjnej listy przesłanek należytej staranności po stronie nabywcy w transakcjach krajowych aby uczciwi podatnicy wiedzieli, jakie czynności powinni podjąć, aby nie być narażonym na ryzyko zakwestionowania przez organy podatkowe ich prawa do odliczenia, naliczenia odsetek od zaległości podatkowych oraz zastosowania dodatkowej sankcji podatkowej.

Ewa Stolarczyk

Konsekwencje podatkowe pustych faktur

Pusta faktura stanowi fakturę VAT, nieodzwierciedlającą rzeczywistego zdarzenia.

W orzecznictwie sądowym rozróżnia się 3 rodzaje pustych faktur:

  1. dokumenty, którym w rzeczywistości w ogóle nie towarzyszy transakcja w nich wskazana – brak dostawy towarów albo świadczenia usług przed podmiot wystawiający fakturę ani żaden inny;
  2. którym towarzyszy realna transakcja, ale z udziałem innego podmiotu niż wystawca faktury – jeden podmiot faktycznie realizuje transakcje a zupełnie inny podmiot wystawia fakturę mającą rzekomo dokumentować tę transakcję, a odbiorca faktury jest tego świadomy;
  3. wystawiane przez firmanta – dotyczące rzeczywistego obrotu towarami lub usługami, ale z zatajeniem wobec nabywców prawdziwego podmiotu realizującego ten obrót.

W dwóch pierwszych przypadkach zdaniem sądów dobra wola nabywcy nie ma znaczenia; podatnik nie może również powoływać argumentu, że był nieświadomy procederu.

W trzecim przypadku stan świadomości nabywcy co do podmiotu (kontrahenta) i przedmiotu dokonanych transakcji ma istotne znaczenie. Podatnik nabywca odliczający VAT musi się jednak wykazać przezornością i starannością przewidzianą w normalnych warunkach biznesowych.

W związku z wystawieniem pustej faktury powstają określone konsekwencje podatkowe zarówno po stronie nabywcy jak i wystawcy.

Pusta faktura u sprzedawcy – obowiązek odprowadzenia VAT

Jeżeli zdarzenia wskazane na fakturze nie zaistniały, to nie ma to znaczenia dla powstania obowiązku zapłaty wykazanego na fakturze podatku VAT. Zgodnie bowiem z art. 108 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług podatnik jest zobowiązany zapłacić podatek VAT w wysokości zgodnej z fakturą wystawioną i wprowadzoną do obrotu bez względu czy jest zarejestrowany jako podatnik VAT czynny oraz czy faktura odzwierciedla stan faktyczny, czy nie. Pusta faktura nie powinna być uwzględniona w deklaracji VAT. Podatek wynikający z takiej faktury powinien być bezpośrednio wpłacony do urzędu skarbowego. Nie podlega on obniżeniu o podatek naliczony z faktur zakupowych. Kwota podatku należnego wskazana na takiej fakturze nie jest w istocie podatkiem należnym w rozumieniu przepisów ustawy VAT.

Wystawienie pustej faktury – konsekwencje wynikające z Kodeksu karnego i Kodeksu karnego skarbowego

Podatnikowi, który wystawia puste faktury, grożą sankcje zawarte w Kodeksie karnym skarbowym i w Kodeksie karnym:

  • kto wbrew obowiązkowi nie wystawia faktury lub rachunku za wykonanie świadczenia, wystawia je w sposób wadliwy albo odmawia ich wydania, podlega karze grzywny do 180 stawek dziennych,
  • kto wystawia fakturę lub rachunek w sposób nierzetelny albo takim dokumentem się posługuje, podlega karze grzywny do 720 stawek dziennych albo karze pozbawienia wolności albo obu tym karom łącznie,
  • fałszerstwo faktury podlega karze pozbawienia wolności od 6 m-cy do 8 lat (jeżeli kwota należności jest większa niż 5 mln. zł pozbawienie wolności na czas nie krótszy niż 3 lata) i karze grzywny do 3 000 stawek dziennych,
  • poświadczenie nieprawdy przez wystawcę faktury podlega karze pozbawienia wolności od 6 m-cy do 8 lat (jeżeli kwota należności jest większa niż 5 mln. zł pozbawienie wolności na czas nie krótszy niż 3 lata) i karze grzywny do 3 000 stawek dziennych.

Pusta faktura – jak uniknąć konsekwencji

Jeśli wystawienie pustej faktury wynika wyłącznie z niedopatrzenia przedsiębiorcy, istnieją dwa wyjścia umożliwiające uniknięcia negatywnych konsekwencji:

  • anulowanie faktury – możliwe tylko w sytuacji, gdy faktura nie trafiła do obiegu prawnego – czyli nie przekazano/udostępniono jej odbiorcy; wystawca jest w posiadaniu dwóch egzemplarzy faktury,
  • korygowanie faktury do zera – jeżeli nie ma możliwości anulowania faktury, konieczne będzie wystawienie faktury korygującej. Ustawa o VAT nie mówi wprost o korygowaniu faktur nieodzwierciedlających rzeczywistych transakcji, ale w praktyce takie postępowanie jest stosowane. Jednak zdaniem organów podatkowych i części sądów wystawienie faktury korygującej do pustej faktury jest skuteczne dla sprzedawcy tylko w przypadku gdy nabywca po otrzymaniu takiej korekty skoryguje swoje rozliczenia – pomniejszy podatek naliczony). Samo wystawienie faktury korygującej i jej skuteczne doręczenie nie zwalnia wystawcy pustej faktury z obowiązku zapłaty podatku VAT.

Pusta faktura u nabywcy – prawo do odliczenia podatku

Zgodnie z art. 88 ust. 3a pkt 4 ustawy o VAT wystawione faktury, faktury korygujące lub dokumenty celne nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego w przypadku gdy:

  • stwierdzają czynności, które nie zostały dokonane – w części dotyczącej tych czynności,
  • podają kwoty niezgodne z rzeczywistością – w części dotyczącej tych pozycji, dla których podane zostały kwoty niezgodne z rzeczywistością,
  • potwierdzają czynności, do których mają zastosowanie przepisy art. 58 i 83 Kodeksu cywilnego – w części dotyczącej tych czynności.

Prawo do odliczenia podatku VAT daje więc tylko i wyłącznie faktura wystawiona rzetelnie. Za rzetelną fakturę uznaje się taką, która przede wszystkim dokumentuje stan faktyczny. Pusta faktura nie ma nic wspólnego z rzeczywistymi zdarzeniami, a więc nie pozwala na rozliczenie podatku naliczonego.

Od 1 stycznia 2017r. w przypadku gdy nabywca odliczy VAT z pustej faktury oprócz braku możliwości odliczenia podatku naliczonego zostanie na niego dodatkowo nałożona sankcja w wysokości 100% zawyżenia podatku naliczonego.

Dodatkowe zobowiązanie w takiej wysokości może być ustalone, gdy kwoty odliczonego podatku naliczonego wynikają z faktur, które:

  • zostały wystawione przez podmiot nieistniejący;
  • stwierdzają czynności które nie zostały faktycznie dokonane – w części dotyczącej tych czynności;
  • podają kwoty niezgodne z rzeczywistością – w części dotyczącej tych pozycji, dla których zostały podane kwoty niezgodne z rzeczywistością;
  • potwierdzają czynności, do których mają zastosowanie przepisu art.58 i 83 Kodeksu cywilnego – w części dotyczącej tych czynności.

Dodatkowe zobowiązanie nie jest naliczane w przypadku osób fizycznych, które za ten sam czyn ponoszą odpowiedzialność za wykroczenie skarbowe albo za przestępstwo skarbowe.

Jeżeli podatnik, który odliczył VAT z pustej faktury, sam zdecyduje się na korektę błędu (jeszcze przed wykryciem tego faktu przez urząd skarbowy), ma obowiązek:

  • cofnąć się do okresu, w którym nastąpił błąd oraz dokonać zapisów w rejestrze VAT na minus,
  • złożyć korekty deklaracji VAT za te okresy,
  • odprowadzić na rzecz urzędu różnicę w kwocie podatku do zapłaty wraz z naliczonymi odsetkami.

Jeżeli natomiast podatnik sam nie skoryguje błędnie odliczonego VAT z pustej faktury, a podczas kontroli urzędu takie odliczenie zostanie zakwestionowane – zostanie mu naliczona dodatkowa 100% sankcja albo w przypadku osoby fizycznej postępowanie podatnika zostanie uznane za wykroczenie lub nawet przestępstwo skarbowe.

Ewa Stolarczyk

Nowa metoda jednorazowej amortyzacji dla wszystkich przedsiębiorców

W dniu 12 sierpnia 2017 r. z mocą wsteczną od 1 stycznia 2017 r. wejdzie w życie ustawa z dnia 7 lipca 2017 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 28.07.2017 poz.1448), która wprowadza nową metodę jednorazowej amortyzacji obok już funkcjonującej w przepisach podatkowych jednorazowej amortyzacji de minimis. Zatem już od 1 stycznia 2017 r. podatnicy prowadzący działalność gospodarczą (przedsiębiorcy) mają możliwość corocznego jednorazowego rozliczenia nakładów na środki trwałe do wysokości 100 tys. zł, przy minimalnej wartości nakładów w wysokości 10 tys. zł. Z tego rozliczenia mogą skorzystać wszyscy przedsiębiorcy w tym również tacy, którzy nie są małymi podatnikami lub podmiotami rozpoczynającymi działalność gospodarczą i nie mogą skorzystać z jednorazowej amortyzacji de minimis.

Przepisy regulujące ww. ulgę będą mieć zastosowanie do środków trwałych nabytych od dnia 1 stycznia 2017 r. i dokonanych od tego dnia wpłat na poczet nabycia tych środków (zaliczki).

Natomiast podatnicy podatku dochodowego od osób prawnych, których rok podatkowy jest inny niż kalendarzowy i zakończył się po dniu 31 grudnia 2016 r., a przed 12 sierpnia 2017 r., stosują przepisy dot. nowej ulgi także do środków trwałych nabytych od dnia 1 stycznia 2017 r. i dokonanych od tego dnia wpłat na poczet nabycia tych środków.

Jednorazowa amortyzacja de minimis dla małych podatników i podatników rozpoczynających prowadzenie działalności gospodarczej

Zgodnie z dotychczasowymi rozwiązaniami dotyczącymi odpisów na środki trwałe, określonymi w art. 22k ust. 7 ustawy o PIT oraz w art. 16k ustawy o CIT, podatnicy w roku podatkowym, w którym rozpoczęli działalność, a także mali podatnicy, czyli tacy, których uzyskany przychód wraz z należnym podatkiem VAT w poprzednim roku nie przekroczył 1,2 mln euro (w 2017 r. jest to 5 157 000 zł), mogą dokonywać jednorazowo odpisów amortyzacyjnych od wartości początkowej środków trwałych, do kwoty nieprzekraczającej w roku podatkowym równowartości 50 tys. euro (w 2017 r. jest 215 000 zł). Odpisów tych można dokonywać od środków trwałych zaliczonych do grupy 3-8 Klasyfikacji Środków Trwałych, z wyłączeniem samochodów osobowych.

Grupa 3-8 Klasyfikacji Środków Trwałych to: kotły i maszyny energetyczne, maszyny, urządzenia i aparaty ogólnego i specjalistycznego zastosowania, urządzenia techniczne, środki transportu, narzędzia, przyrządy, ruchomości i wyposażenie, gdzie indziej niesklasyfikowane. Odpisów dokonuje się w roku podatkowym, w którym środki te zostały wprowadzone do ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych.

Ponadto jednorazowej amortyzacji nie może zastosować podatnik rozpoczynający prowadzenie działalności gospodarczej, który w roku rozpoczęcia tej działalności, a także w okresie dwóch lat, licząc od końca roku poprzedzającego rok jej rozpoczęcia, prowadził działalność gospodarczą samodzielnie lub jako wspólnik spółki niemającej osobowości prawnej. Odpisu takiego nie można dokonać, jeżeli działalność taką prowadził małżonek tej osoby, a między małżonkami istniała w tym czasie wspólność majątkowa.

Obowiązujące regulacje znacznie ograniczają liczbę podmiotów, które mogą skorzystać z tej pomocy. Skorzystać z ulgi mogą bowiem jedynie podmioty, które nie wyczerpały jeszcze limitu pomocy de minimis. Istnieje także grupa podmiotów, które są wykluczone z możliwości otrzymania pomocy de minimis. Przepisy nie przewidują także możliwości rozliczenia zaliczki na nabywane środki trwałe, co stanowi barierę dla najmniejszych przedsiębiorców, którzy mają największe problemy ze zdobyciem finansowania.

Nowa ulga inwestycyjna dla wszystkich przedsiębiorców – amortyzacja do 100 tys. zł

Od 12 sierpnia 2017 r. z mocą wsteczną od 1 stycznia 2017 r., wszyscy podatnicy prowadzący działalność gospodarczą mogą dokonywać jednorazowo odpisów amortyzacyjnych od wartości początkowej nabytych fabrycznie nowych środków trwałych zaliczonych do grupy 3-6 i 8 Klasyfikacji (bez nieruchomości i środków transportu) w roku podatkowym, w którym środki te zostały wprowadzone do ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, do wysokości nieprzekraczającej w roku podatkowym kwoty 100 000 zł. Kwota 100 000 zł obejmuje sumę odpisów amortyzacyjnych i wpłat na poczet nabycia środka trwałego (zaliczek) zaliczonych do kosztów uzyskania przychodów.

Jak wynika z powyższego, nowa ulga obejmuje środki trwałe z grupy 3-6 i 8 Klasyfikacji środków trwałych (maszyny i urządzenia). Z zakresu tego rozwiązania zostały natomiast wyłączone nieruchomości (budynki i budowle) oraz środki transportu. Ponadto z ww. regulacji będą mogli skorzystać podatnicy nabywający fabrycznie nowe środki trwałe, które nie były używane wcześniej ani przez tego nabywcę, ani przez innego podatnika.

Nowy jednorazowy odpis może być stosowany, pod warunkiem że:

  1. wartość początkowa jednego środka trwałego nabytego w roku podatkowym, wynosi co najmniej 10 000 zł (limit minimalny) lub
  2. łączna wartość początkowa co najmniej dwóch środków trwałych nabytych w roku podatkowym, wynosi co najmniej 10 000 zł, a wartość początkowa każdego z nich przekracza 3500 zł; jeżeli podatnik rozpocznie amortyzację środka trwałego o wartości poniżej 10 tys. zł i powyżej 3,5 tys. zł i następnie uwzględni jego wartość w limicie 10 tys. zł, to dokonane dotychczas odpisy amortyzacyjne pozostają w kosztach, a uwzględnieniu w ramach jednorazowego odpisu w kwocie 100 tys. zł podlega tylko niezamortyzowana wartość tego środka trwałego.

W sytuacji gdy podatnik poniesie wydatek inwestycyjny o wartości powyżej 100 tys. zł, to dokonuje w roku podatkowym jednorazowego odpisu do tej kwoty, a pozostałą nadwyżkę będzie amortyzował według ogólnych zasad w następnych latach podatkowych, przy czym suma dokonanych odpisów amortyzacyjnych i wpłaty na poczet nabycia zaliczonej do kosztów uzyskania przychodów nie może przekroczyć wartości początkowej tych środków trwałych.

Z nowej ulgi będą mogli skorzystać podatnicy niezależnie od formy prowadzonej działalności gospodarczej. Jednakże w przypadku prowadzenia działalności w formie spółki niebędącej osobą prawną limit odpisów amortyzacyjnych w wysokości 100 tys. zł będzie dotyczyć wszystkich wspólników tej spółki.

Uwzględniając fakt, iż w obowiązujących przepisach funkcjonuje rozwiązanie dotyczące możliwości jednorazowego odpisu amortyzacyjnego do kwoty 50 tys. euro (skierowane do małych podatników i rozpoczynających prowadzenie działalności), to w przypadku nabycia środka trwałego uprawniającego do skorzystania z jednorazowego odpisu amortyzacyjnego zarówno w wysokości 50 tys. euro, jak i w wysokości 100 tys. zł, odpisu w stosunku do tego środka trwałego podatnik będzie mógł dokonać wyłącznie na podstawie jednego z tych rozwiązań.

Zaliczka na poczet nabycia środka trwałego w kosztach

Dodatkowo w ustawach podatkowych wprowadzony został przepis umożliwiający podatnikom zaliczania bezpośrednio do kosztów uzyskania przychodów dokonanych wpłat (np. zaliczek) na poczet nabycia środka trwałego, którego dostawa zostanie wykonana w następnych okresach sprawozdawczych, tj. w następnym miesiącu, kwartale lub roku. Przez nabycie środka trwałego rozumiemy uzyskanie własności tego środka w każdy prawem przewidziany sposób, np. w drodze umowy kupna czy leasingu. Wpłaty te dotyczą środków trwałych, które są fabrycznie nowe, zaliczane do grupy 3-6 i 8 Klasyfikacji Środków Trwałych i ich wartość początkowa wynosi co najmniej 10 tys. zł. Regulacja ta dotyczy również więcej niż jednego środka trwałego o wartości każdego z nich powyżej 3,5 tys. zł, jeżeli ich łączna wartość początkowa wynosi co najmniej 10 tys. zł.

Uwzględnienie dokonanej zaliczkowo wpłaty pozwoli podatnikom, którzy nabywają środek trwały, dokonując przedpłaty, na wcześniejsze uwzględnienie w kosztach uzyskania przychodu poniesionego nakładu inwestycyjnego. Jednocześnie zaliczka ta zostanie następnie uwzględniona przez pomniejszenie kwoty jednorazowego odpisu.

Powyższe rozwiązanie znajduje zastosowanie, w przypadku gdy dostawa środka trwałego zostanie wykonana w następnych okresach sprawozdawczych. Jeżeli jednak dostawa nie zostanie zrealizowana np. w wyniku odstąpienia od umowy, to podatnik będzie obowiązany do dokonania korekty kosztów uzyskania przychodów na ogólnych zasadach.

Ewa Stolarczyk,

ABAK S.A.

Koniec zwolnienia z VAT usług około ubezpieczeniowych i około finansowych

Nowelizacja ustawy o podatku od towarów i usług  z dnia 1 grudnia 2016r. usunęła z dniem 1 lipca 2017r. art. 43 ust. 13 i 14, dotyczące zwolnienia z VAT świadczenia usług stanowiących element zwolnionej od podatku usługi finansowej lub ubezpieczeniowej, wymienionej w ust. 1 pkt 7 i 37-41, Chodzi o usługi około finansowe i około ubezpieczeniowe, stanowiące odrębną całość oraz będące właściwymi i niezbędnymi do świadczenia usługi zwolnionej.

Do tej pory zwolnienie od podatku stosowało się również do świadczenia usługi stanowiącej element usługi finansowej lub ubezpieczeniowej (wymienionej w ust. 1 pkt 7 i 37-41 ustawy o VAT), który sam stanowi odrębną całość i jest właściwy oraz niezbędny do świadczenia usługi zwolnionej zgodnie z ust. 1 pkt 7 i 37-41. Zasady tej nie stosowało się jedynie do świadczenia usług stanowiących element usług pośrednictwa. Usunięcie zwolnienia wynika z orzecznictwa TSUE (sprawa C-40/1 5) dotyczącego opodatkowania usług likwidacji szkód świadczonych na rzecz zakładów ubezpieczeń.

Po wprowadzeniu zmiany przepisów polegających na wykreśleniu ust. 13 i 14 w art. 43 ustawy VAT, ze zwolnienia zostaną wyłączone usługi, które przed zmianą przepisów były uznawane za stanowiące element usługi ubezpieczeniowej, m.in. świadczone przez podmioty trzecie na rzecz zakładów ubezpieczeń. Do takich usług zaliczane będą usługi likwidacji szkód, które świadczone odrębnie nie stanowią usługi ubezpieczeniowej ani usługi pośrednictwa ubezpieczeniowego.

Usługa likwidacji szkód obejmuje m.in. usługi call center obsługi likwidacji szkód, ustalanie przyczyn i okoliczności powstania szkód, szacowanie wysokości szkód (dokonanie wyceny, przygotowanie dokumentacji fotograficznej), przygotowanie kompletnej dokumentacji niezbędnej do rozpatrzenia zgłoszonego roszczenia, podejmowanie decyzji merytorycznych w sprawach szkodowych, zorganizowanie pomocy w miejscu zdarzenia, naprawa uszkodzonych rzeczy, wynajem samochodu zastępczego, holowanie uszkodzonego pojazdu, rezerwacja miejsca w hotelu, lustracja miejsca zdarzenia, udzielanie poszkodowanym informacji o warunkach ubezpieczenia i wszelkie inne czynności natury technicznej.

Zgodnie z orzecznictwem TSUE ze zwolnienia z tytułu usług finansowych nie będą mogły też korzystać świadczone odrębnie usługi wspierające usługi finansowe, nawet jeśli są niezbędne do ich świadczenia, ale mają czysto techniczny charakter np.: usługi administracyjne, usługi call center, usługi „swift” (usługa elektronicznego przesyłania wiadomości na rzecz instytucji finansowych).

Natomiast ze zwolnienia będą nadal korzystać usługi stanowiące, zgodnie z orzecznictwem TSUE, element usług finansowych wymienionych w art. 43 ust. 1 pkt 7 i 38-41. Przy dokonywaniu interpretacji uwzględniane będzie orzecznictwo TSUE dotyczące usług finansowych (w tym usług stanowiących element usług finansowych).

Uwaga!

Usługi pośrednictwa w świadczeniu usług ubezpieczeniowych i reasekuracyjnych nadal korzystają ze zwolnienia z podatku Vat na podstawie art.43 ust.1 pkt.37 ustawy VAT.

Usługi pośrednictwa finansowego tj.

  • usługi pośrednictwa w świadczeniu usług udzielania kredytów lub pożyczek pieniężnych,
  • usługi pośrednictwa w świadczeniu usług udzielania poręczeń, gwarancji i wszelkich innych zabezpieczeń transakcji finansowych i ubezpieczeniowych,
  • usługi pośrednictwa w świadczeniu usług w zakresie depozytów środków pieniężnych, prowadzenia rachunków pieniężnych, wszelkiego rodzaju transakcji płatniczych, przekazów i transferów pieniężnych, długów, czeków i weksli
  • usługi pośrednictwa, których przedmiotem są udziały w spółkach lub innych niż spółki podmiotach, jeżeli mają one osobowość prawną
  • usługi pośrednictwa w zakresie usług których przedmiotem są instrumenty finansowe

nadal korzystają ze zwolnienia z podatku VAT na podstawie art. 43 ust.1 pkt. 38-41 ustawy o VAT.

 

 

Ewa Stolarczyk

 

Olsztyn 26 czerwca 2017 r.

Najem krótkoterminowy nie może korzystać z opodatkowania ryczałtem 8,5%

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych wyraźnie rozróżnia źródła przychodów oraz sposób opodatkowania dochodów z poszczególnych źródeł. Stosownie do przepisów tej ustawy, odrębnymi źródłami przychodów są określone w art. 10 ust. 1 pkt 3 i 6:

  • pozarolnicza działalność gospodarcza (pkt 3),
  • najem, podnajem, dzierżawa, poddzierżawa oraz inne umowy o podobnym charakterze, w tym również dzierżawa, poddzierżawa działów specjalnych produkcji rolnej oraz gospodarstwa rolnego lub jego składników na cele nierolnicze albo na prowadzenie działów specjalnych produkcji rolnej, z wyjątkiem składników majątku związanych z działalnością gospodarczą (pkt 6). Najem poza działalnością gospodarczą jest opodatkowany korzystną stawką ryczałtową wynoszącą 8,5%.

Pojęcie działalności gospodarczej zostało zdefiniowane w art. 5a pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zgodnie z tym przepisem, za działalność gospodarczą albo pozarolniczą działalność gospodarczą uważa się działalność zarobkową:

a. wytwórczą, budowlaną, handlową, usługową,
b. polegającą na poszukiwaniu, rozpoznawaniu i wydobywaniu kopalin ze złóż,
c. polegającą na wykorzystywaniu rzeczy oraz wartości niematerialnych i prawnych

– prowadzoną we własnym imieniu bez względu na jej rezultat, w sposób zorganizowany i ciągły, z której uzyskane przychody nie są zaliczane do innych przychodów ze źródeł wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 1, 2 i 4-9.

Z cytowanych powyżej przepisów wynika, że najem dla celów podatkowych może być traktowany jako pozarolnicza działalność gospodarcza lub jako odrębne źródło przychodów, określone w art. 10 ust. 1 pkt 6 ww. ustawy. Podkreślić należy, że nie w każdej sytuacji podatnik może sam zaliczyć wynajmowane nieruchomości do majątku prywatnego lub związanego z działalnością gospodarczą. Podstawowe znaczenie ma sposób wykonywania najmu, a więc profesjonalny, zarobkowy, zorganizowany i ciągły charakter dokonywanych czynności oraz prowadzenie najmu na własny rachunek i ryzyko. Jeżeli najem spełnia przesłanki uznania za działalność gospodarczą w rozumieniu art. 5a pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, to powinien zostać rozliczony na zasadach właściwych dla tej działalności.

Organy podatkowe w swoich interpretacjach uznają, że najem nieruchomości na krótkie pobyty tzw. najem krótkoterminowy stanowi w istocie szereg cyklicznych, powtarzalnych okresowo, w sposób zorganizowany i ciągły czynności, podejmowanych w celach zarobkowych, zawierających elementy definicji działalności gospodarczej.

Najem krótkoterminowy na krótkie pobyty ma zarobkowy charakter, czyli nastawiony jest na osiągnięcie zysku (dochodu) z tytułu pobierania opłat za udostępniania lokalu w celu krótkotrwałego zakwaterowania. Biorąc powyższe pod uwagę należy stwierdzić, że takie usługi bez wątpienia noszą znamiona usług związanych z zakwaterowaniem, co oznacza, że stanowią przychody ze źródła przychodów jakim jest pozarolnicza działalności gospodarcza (art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych), które mogą być opodatkowane na zasadach ogólnych. W sytuacji natomiast gdyby podatnik dokonał wyboru zryczałtowanej formy opodatkowania i spełnił warunki upoważniające do opodatkowania przychodów w tej formie, właściwą stawką – zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 2 lit. e) ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne – będzie 17% stawka ryczałtu.

Przykładem takiego stanowiska organów podatkowych jest interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Izby Skarbowej  z 5 czerwca 2017 r., sygn. 0115-KDIT2-3.4011.14.2017.1.AW.

Ewa Stolarczyk

Olsztyn, 16 czerwca 2017 r.

Limit 15 000 zł dla płatności gotówkowych a płatności wynikające z umów najmu

Jak wynika z art.15d ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (i odpowiednio art.22p ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych), podatnik nie może zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów kosztu w tej części, w jakiej płatność dotycząca jednorazowej wartości transakcji przekraczającej 15.000 zł (określonej w art. 22 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej) została dokonana bez pośrednictwa rachunku płatniczego.

Zgodnie z interpretacją indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 30 marca 2017 r., nr 2461-IBPB-1-2.4510.12.2017.2.MM w przypadku umów najmu zawartych na czas nieokreślony, pojęcie jednorazowej wartości transakcji odnosi się do poszczególnych okresów rozliczeniowych, za które przysługuje wynagrodzenie. Okresami rozliczeniowymi mogą być miesiąc, kwartał lub inne okresy podane w umowie najmu.

W przypadku umowy najmu zawartej na czas nieokreślony każda płatność za miesięczny czynsz jest traktowana jako osobna transakcja i nie jest sumowana do limitu 15 000 zł, a zatem każda może być regulowana gotówką bez konsekwencji w postaci braku możliwości zaliczenia do kosztów podatkowych.

W przypadku umów najmu zawartych na czas określony z ustalonym miesięcznym czynszem, limit 15 000 zł odnosi się do sumy czynszów wynikających z zawartej umowy (całkowitej wartości transakcji wynikającej z okresu zawartej umowy).

W przypadku umowy najmu zawartej na czas określony płatności za miesięczny czynsz podlegają zatem sumowaniu do limitu 15 000 zł i jeżeli ten limit dla okresu całej umowy jest przekroczony nie powinny być regulowane gotówką.

Organ podatkowy wskazał, że w rozumieniu ustawy o swobodzie działalności gospodarczej transakcją jest umowa, będąca źródłem stosunku zobowiązaniowego. Z tego względu pod pojęciem „jednorazowa wartość transakcji” należy rozumieć ogólną wartość należności lub zobowiązań, określoną w umowie zawartej między przedsiębiorcami. Oznacza to, że obowiązek dokonywania lub przyjmowania płatności za pośrednictwem rachunku płatniczego dotyczy również przypadku, gdy strony umowy o wartości przekraczającej 15 000 zł dokonują w ramach tej umowy częściowych płatności lub też przyjmują częściowe płatności o wartości nieprzekraczającej 15 000 zł.

Według organu podatkowego, pojęcie „transakcja” należy rozumieć jako umowę, której przedmiotem jest odpłatne świadczenie usług/dostawa towarów i umowa ta jest zawierana między przedsiębiorcami w ramach prowadzonej przez nich działalności gospodarczej.

Organ podatkowy przyznał rację spółce, że w przypadku umowy najmu zawartej na czas nieokreślony, ww. limit 15 000 zł odnosi się do umownie ustalonego okresu rozliczeniowego (tu: 1 miesiąca) jako jednorazowej transakcji, którą w takim przypadku będzie czynsz najmu za jeden okres rozliczeniowy. Zatem w sytuacji, gdy kwota miesięcznego czynszu nie przekroczy tego limitu, spółka będzie miała prawo ujmować jego wartość w kosztach uzyskania przychodów także, gdy czynsz ten będzie regulowała gotówką.

Inaczej jest jednak w przypadku umowy najmu zawartej na czas określony. W takim bowiem przypadku z samej treści umowy będzie wynikać całkowita wartość transakcji. Według organu podatkowego, strony umowy najmu, ustalając wysokość czynszu oraz określając czas, przez jaki umowa ma obowiązywać, z góry znają sumę przysługujących im wierzytelności (w przypadku wynajmującego) i ciążących na nich zobowiązań (w przypadku najemcy) z tytułu tej umowy. Znana jest zatem ogólna wartość transakcji. To do niej więc, a nie do poszczególnych okresów rozliczeniowych (czynszów najmu), będzie się odnosić pojęcie jednorazowej wartości transakcji. Decydująca będzie w takim przypadku suma wierzytelności przysługujących wynajmującemu, tj. suma czynszów przypadających wynajmującemu za czas trwania umowy. Zatem gdy suma czynszów wynikająca z umowy najmu zawartej na czas określony przekroczyłaby limit 15.000 zł, to w przypadku płatności za czynsz najmu dokonywanych w formie gotówkowej, wydatków tych nie będzie można zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów.

Dwie opisane powyżej zasady wynikające z wymienionej interpretacji podatkowej z 30 marca 2017r. mają zastosowanie do wszystkich umów dotyczących świadczenia różnego rodzaju usług, zawartych za czas nieokreślony na i na czas określony.

Ewa Stolarczyk, Olsztyn 25.05.17

Nowe obowiązki dla podmiotów kupujących m. in. paliwa silnikowe, paliwa opałowe, oleje smarowe

18 kwietnia 2017r. weszły w życie nowe wymagania dotyczące przewozu drogowego towarów wrażliwych dotyczące podmiotu wysyłającego towary (sprzedawcy), podmiotu odbierającego towary (nabywcy) i przewoźnika. Nowe obowiązki dotyczą podmiotów kupujących m. in. paliwa silnikowe, paliwa opałowe, oleje smarowe w ilościach przekraczających 500 kg wagi lub 500 litrów objętości. Kontrolę przestrzegania obowiązków wynikających z ustawy wykonują – co do zasady – funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej.

Nowe wymagania wynikają z ustawy z 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów (Dz.U z 2017 r. poz. 708). Weszła ona w życie 18 kwietnia 2017 r., z wyjątkiem regulacji związanych z nakładaniem kar administracyjnych i wymierzeniem kary grzywny, które będą obowiązywać od 1 maja 2017 r.

Towary wrażliwe

Towarami wrażliwymi, objętymi ustawą, są m.in. paliwa silnikowe i ich pochodne, paliwa opałowe, oleje smarowe i preparaty smarowe, które mogą być wykorzystane jako dodatki do paliw silnikowych, wyroby zawierające alkohol etylowy (odmrażacze na bazie alkoholu etylowego, rozcieńczalniki i rozpuszczalniki), alkohol etylowy całkowicie skażony oraz susz tytoniowy (wykaz towarów objętych systemem monitorowania).

Zasadą jest, że systemem monitorowania nie będą objęte przesyłki towarów wrażliwych, które nie przekraczają 500 kg wagi lub 500 litrów objętości.

Wyłączono z niego także przesyłki wybranych materiałów w niewielkich opakowaniach jednostkowych. (nawet przy przekroczeniu 500 kg wagi lub 500 litrów objętości) Limity ilościowe nie dotyczą suszu tytoniowego, który będzie podlegać monitorowaniu bez względu na ilość.

Przez przesyłkę należy rozumieć określoną ilość towarów tego samego rodzaju przewożonych od jednego nadawcy do jednego odbiorcy towaru, do jednego miejsca dostarczenia, jednym środkiem transportu. Oznacza to, że np. w sytuacji, gdy towar będzie przewożony jednym środkiem transportu z jednego miejsca wysyłki, ale do kilku miejsc dostarczenia tego samego odbiorcy, będziemy już mieć do czynienia z kilkoma przesyłkami.

Rejestr zgłoszeń

Monitorowanie przewozu towarów wrażliwych umożliwia utworzony zgodnie z ustawą rejestr zgłoszeń. Jest on prowadzony w systemie teleinformatycznym przez szefa Krajowej Administracji Skarbowej. Przewóz towarów wrażliwych jest objęty obowiązkiem zgłoszenia do tego rejestru. Zgłoszeń dokonuje: podmiot wysyłający towary, podmiot odbierający towary i przewoźnik, zgodnie z art. 5–7 ustawy.

Przesyłanie, uzupełnianie i aktualizacja zgłoszeń dokonywane jest za pośrednictwem Platformy Usług Elektronicznych Skarbowo-Celnych poprzez usługę „E-Przewóz”, która pozwala na obsługę operacji przewozu towarów w rejestrze zgłoszeń SENT.

Informacje dotyczące usługi „E-Przewóz” znajdują się na stronie:

https://puesc.gov.pl/web/puesc/e-przewoz

Przewóz towarów może nastąpić dopiero po otrzymaniu numeru referencyjnego. Taki numer jest ważny przez 10 dni od dnia jego nadania. Jeżeli numer wygaśnie w trakcie realizacji przewozu, dalszy przewóz towaru będzie mógł nastąpić dopiero po przesłaniu przez podmiot obowiązany nowego zgłoszenia i uzyskaniu kolejnego, nowego numeru referencyjnego.

Kontrole i kary

W ustawie uregulowano także zasady kontroli przewozu towarów i sankcje za nieprzestrzeganie nałożonych nią obowiązków. Zasadą jest, że kontrolę przestrzegania obowiązków wynikających z ustawy wykonują funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej. Kontrolę przewozu towarów, przy wykonywaniu swoich ustawowych zadań, mogą  prowadzić również funkcjonariusze Policji, funkcjonariusze Straży Granicznej oraz inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego.

W razie ujawnienia nieprawidłowości w postaci braku zgłoszenia, kontynuacja przewozu towaru może nastąpić dopiero po zgłoszeniu tego przewozu do rejestru i uzyskaniu wymaganego numeru referencyjnego. W takim przypadku możliwe jest także zatrzymanie środka transportu lub towaru. Jeżeli w trakcie kontroli zostanie stwierdzone, że towar nie odpowiada co do rodzaju, ilości, masy lub objętości towarowi wskazanemu w zgłoszeniu albo przewóz towarów wiąże się ze zwiększonym ryzykiem, na środek transportu lub towar będą mogły zostać nałożone zamknięcia urzędowe.

Za niedokonanie zgłoszenia przewozu towarów przez podmiot wysyłający albo podmiot odbierający, podmiotowi temu będzie grozić kara pieniężna w wysokości 46 proc. wartości netto przewożonego towaru podlegającego obowiązkowi zgłoszenia, nie mniej niż 20 tys. zł. Za niedokonanie zgłoszenia przez przewoźnika, będzie grozić kara pieniężna w wysokości 20 tys. zł. Kary pieniężne będą nakładane w drodze decyzji administracyjnej. Organem właściwym do nałożenia takiej kary jest naczelnik urzędu celno-skarbowego właściwy dla miejsca kontroli przewozu towarów. W razie stwierdzenia w trakcie kontroli rozpoczęcia przewozu towaru przez kierującego bez wymaganego numeru referencyjnego (albo dokumentu zastępującego zgłoszenie i potwierdzenia przyjęcia tego dokumentu) kierujący będzie podlegać karze grzywny w wysokości od 5 tys. do 7,5 tys. zł.

Ewa Stolarczyk

9 maja 2017 r., Olsztyn

Pożyczka udziałowca jako forma pozyskania kapitału

Udzielenie pożyczki przez udziałowca spółce z ograniczoną odpowiedzialnością jest co do zasady neutralne podatkowo dla spółki. Dlatego ten sposób dokapitalizowania jest korzystną dla spółki formą pozyskania kapitału.

Podatek dochodowy od osób prawnych (PDOP)

  1. Kwota pożyczki udzielonej spółce przez udziałowca nie stanowi przychodu po stronie spółki (art. 12 ust. 4 pkt 1) ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (tekst. jedn. Dz.U. z 2011 r. nr 74, poz. 397), a dla udziałowca – pożyczkodawcy nie stanowi kosztu uzyskania przychodu.
  2. Umowa pożyczki powinna zawierać określenie kwoty pożyczki, wysokość oprocentowania oraz warunki spłaty. Chociaż przepisy prawa nie zobowiązują stron do określenia oprocentowania, to udzielenie spółce przez wspólnika nieoprocentowanej pożyczki skutkuje powstaniem po stronie spółki przychodu z tytułu otrzymania nieodpłatnego świadczenia (art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o PDOP) w postaci odsetek, jakie spółka powinna zapłacić, uzyskując pożyczkę od niezależnego podmiotu świadczącego usługi pośrednictwa finansowego. Wartość przychodu ustala się wówczas na podstawie cen rynkowych właściwych dla tego rodzaju usług (art. 12 ust. 6 pkt 4 ustawy o PDOP).
  3. Co do zasady odsetki od pożyczek udzielanych przez udziałowców stanowią koszt uzyskania przychodu, jednak art. 16 ust. 1 pkt 60) i 61) ustawy o PDOP przewiduje w tym zakresie wyjątki. Ograniczenia odnoszą się do szczególnych grup pożyczkodawców:

a) wspólnika posiadającego bezpośrednio lub pośrednio nie mniej niż 25% udziałów spółki otrzymującej pożyczkę,

b) wspólników posiadających łącznie bezpośrednio lub pośrednio nie mniej niż 25% udziałów spółki otrzymującej pożyczkę, oraz

c) innej spółki (spółki siostrzanej), jeżeli w obu tych podmiotach (w spółce pożyczkodawcy i w spółce pożyczkobiorcy) ten sam wspólnik posiada bezpośrednio lub pośrednio nie mniej niż po 25% udziałów.

Powyższe przepisy stosuje się, jeżeli na dzień wypłaty odsetek od pożyczki udzielonej spółce przez jej wspólnika, zadłużenie spółki w stosunku do danej grupy podmiotów kapitałowo z nią powiązanych (bezpośrednio i pośrednio) przekroczy łącznie wysokość kapitału własnego spółki (suma wszystkich kapitałów). W przypadku gdy kwota udzielonej podatnikowi pożyczki (kredytu) została temu podatnikowi faktycznie przekazana przed 1 stycznia 2015 r. zamiast jednokrotności kapitału własnego stosujemy trzykrotną wartość jej kapitału zakładowego. Dla celów określenia tego zadłużenia należy zsumować zadłużenie wobec wszystkich wspólników spółki otrzymującej pożyczkę, którzy posiadają co najmniej 25% udziałów w jej kapitale oraz podmiotów posiadających co najmniej 25% udziałów w kapitale tych wspólników. W  przypadku gdy pożyczka udzielana jest przez spółkę siostrzaną, trzeba uwzględnić również zadłużenie wobec tej spółki.

Konkludując, odsetki od pożyczek udzielonych przez udziałowca spółce niezaliczane do kosztów uzyskania przychodu stanowią iloczyn wypłaconych odsetek i ilorazu całkowitego zadłużenia spółki wobec istotnych udziałowców pomniejszonego o wysokość kapitału własnego tej spółki oraz całkowitego zadłużenia.

Podatek od towarów i usług (VAT)

Obowiązek w zakresie podatku VAT nie wystąpi, jeżeli pożyczki na rzecz spółki udziela osoba fizyczna niebędąca podatnikiem VAT.

Natomiast jeśli pożyczkodawca jest podatnikiem VAT, czynność udzielenia pożyczki podlega obowiązkowi podatkowemu, ale korzysta ze zwolnienia na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tekst jedn. Dz.U. z 2011, nr 177, poz. 1054) jako usługa pośrednictwa finansowego. W konsekwencji spółka obowiązana jest wykazać tę czynność w deklaracji VAT.

Podstawą opodatkowania usługi pośrednictwa finansowego jest kwota należnych odsetek, a obowiązek podatkowy powstaje z chwilą, gdy odsetki od udzielonej pożyczki zostają zapłacone (metoda kasowa). Spłata pożyczki wraz z odsetkami w ratach powoduje, że obowiązek podatkowy powstaje w chwili otrzymywania kolejnej kwoty odsetek.

Podatek od czynności cywilnoprawnych (PCC)

Zgodnie art. 9 pkt 10 lit. i) ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz. U. z 2010 r. nr 101, poz. 649 ze zm.) pożyczki udzielane przez wspólnika (akcjonariusza) spółce kapitałowej, czyli spółce z o.o., akcyjnej i europejskiej, są zwolnione od podatku od czynności cywilnoprawnych.

Podsumowanie

Udzielenie pożyczki przez udziałowca spółce z ograniczoną odpowiedzialnością jest co do zasady neutralna podatkowo dla spółki. Dlatego ten sposób dokapitalizowania jest korzystną dla spółki formą pozyskania kapitału.

Ewa Stolarczyk

3 kwietnia 2017 r., Olsztyn

Wyjaśnienia MF dotyczące definicji transakcji dla celów limitu 15 tys. zł

Definicja transakcji dla określenia limitu płatności gotówkowych między przedsiębiorcami w wysokości 15 000 zł nie została niestety określona ani w ustawie o swobodzie działalności gospodarczej ani w ustawach o podatkach dochodowych.

Zgodnie z odpowiedzią na interpelację poselską (nr 9279) podsekretarza stanu w Ministerstwie Finansów z 8 lutego 2017 r., nr DD6.054.5.2017 przez transakcję i jednorazową wartość transakcji należy rozumieć taką czynność prawną (umowę) zawieraną w związku z prowadzoną przez strony działalnością gospodarczą, w wykonaniu której dokonywana jest co najmniej jedna płatność. Art. 22 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej nie wprowadza czasowego ograniczenia okresu sumowania wielu płatności, składających się na pojedynczą transakcję. Może się zatem okazać, że jedna transakcja obejmuje transfery pieniężne dokonane w ciągu kilku lat (np. w przypadku zawarcia umowy realizowanej etapami, takiej jak umowa wdrożeniowa czy umowa o roboty budowlane). W konsekwencji, jednorazowa wartość transakcji oznacza ogólną wartość wierzytelności lub zobowiązań, określoną w umowie zawartej między przedsiębiorcami.

  1. Jeśli zatem przedsiębiorcy współpracują np. na podstawie umowy o współpracę, w której określono wprost całkowitą kwotę zobowiązania przekraczającą 15.000 zł, dla określenia jednorazowej wartości transakcji należy  przyjąć tę całą wartość niezależnie od liczby wystawionych faktur i dokonanych płatności na podstawie tej umowy. W takim przypadku do ustalenia wartości limitu sumujemy poszczególne faktury albo płatności wynikające z umowy.
  2. W przypadku umów o stałe świadczenie usług, zawartych na czas nieokreślony, wyjaśniono, że  jeżeli całkowita wartość transakcji nie wynika wprost z treści umowy, lecz zależy od czasu jej trwania – co dotyczyć może między innymi umów o stałe świadczenie usług zawartych na czas nieokreślony np. usługi księgowe, informatyczne – wówczas należałoby przyjąć, że pojęcie jednorazowej wartości transakcji odnosi się do poszczególnych okresów rozliczeniowych (np. miesięcznych, kwartalnych, rocznych), za które przysługuje wynagrodzenie. W tych przypadkach do ustalenia wartości limitu bierzemy pod uwagę poszczególne okresy rozliczeniowe i nie sumujemy kolejnych faktur lub płatności.
  3. W przypadku umowy leasingu wynagrodzenie finansującego jest płatne co do zasady okresowo, zgodnie z harmonogramem określonym w umowie, jednakże poszczególne płatności składają się na całkowite zobowiązanie korzystającego, które może przekraczać kwotę stanowiącą równowartość 15.000 zł. Dla oceny przestrzegania obowiązku, o którym mowa w art. 22 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, decydująca powinna być zatem w przypadku umowy leasingu suma wierzytelności przysługujących finansującemu. W takim przypadku do ustalenia wartości limitu sumujemy poszczególne faktury albo płatności wynikające z umowy leasingu.
  4. W przypadku dostaw realizowanych etapami jeżeli umowa określa harmonogram realizacji dostawy, wówczas jednorazową wartość transakcji stanowi suma wierzytelności z tytułu całej dostawy, a  nie należności z tytułu realizacji poszczególnych etapów.
  5. W przypadku umów ramowych, które określają warunki udzielania i realizacji zamówień, w tym również ich termin, lecz nie kreują zobowiązania do spełnienia świadczeń o określonej wartości (nie określają minimalnych obrotów) np. umowa o współpracy bez konkretnych wartości zobowiązań jednorazowa wartość transakcji odnosi się do wartości poszczególnych zamówień. W tych przypadkach do ustalenia wartości limitu bierzemy pod uwagę poszczególne zamówienia i nie sumujemy kolejnych faktur lub płatności.

Zgodnie z  odpowiedzią podsekretarza stanu w Ministerstwie Finansów (z 8 lutego 2017 r., nr DD6.054.4.2017) na interpelację poselską nr 9278 limit transakcji gotówkowych między przedsiębiorcami ma zastosowanie ma zastosowanie również w sytuacji, gdy jedną ze stron transakcji jest przedsiębiorca zagraniczny. Dokonanie płatności na rzecz kontrahenta zagranicznego z pominięciem rachunku płatniczego może wiązać się zatem z brakiem możliwości ujęcia wydatku w kosztach podatkowych.

Ewa Stolarczyk

7 marca 2017 r., Olsztyn

Ewidencja czasu pracy również dla samozatrudnionych przedsiębiorców

Od 1 stycznia 2017r. minimalna stawka godzinowa oraz ewidencja czasu pracy są nowymi obowiązkami związanymi z zatrudnianiem zleceniobiorców. Jednak zmienione nowelizacją przepisy (ustawy z 22 lipca 2016 r. o zmianie ustawy o minimalnym wynagrodzeniu za pracę oraz niektórych innych ustaw; Dz.U. 2016.1265) dotyczą również pewnej grupy osób prowadzących działalność gospodarczą (tzw. samozatrudnionych).

Minimalna stawka godzinowa przysługuje od 1 stycznia przyjmującemu zlecenie, przez które to pojęcie należy rozumieć oprócz zleceniobiorców również osoby fizyczne wykonujące działalność gospodarczą zarejestrowaną w Rzeczypospolitej Polskiej albo w państwie niebędącym państwem członkowskim Unii Europejskiej lub państwem Europejskiego Obszaru Gospodarczego, niezatrudniające pracowników lub niezawierające umów ze zleceniobiorcami.

A zatem pojęcie przyjmującego zlecenie, któremu należy zapewnić minimalną stawkę godzinową i w związku z tym prowadzić ewidencję czasu pracy jest bardzo szerokie.

WYŁĄCZENIA OD STOSOWANIA MINIMALNEJ STAWKI GODZINOWEJ I PROWADZENIA EWIDENCJI CZASU PRACY:

Minimalna stawka godzinowa nie ma zastosowania do umów, w których o miejscu i czasie wykonania zlecenia decyduje zleceniobiorca, a przysługujące mu wynagrodzenie jest uzależnione wyłącznie od rezultatu wykonania zlecenia. Dotyczy to więc przypadków, w których zleceniobiorca samodzielnie, mając w tym zakresie pełną swobodę, ustala miejsce i czas realizacji zadań z umowy.

Oprócz swobody decyzji o miejscu i czasie wykonania zlecenia, drugim niezbędnym  czynnikiem decydującym o wyłączeniu spod stosowania stawki minimalnej jest sposób ustalania wynagrodzenia zleceniobiorcy. Wynagrodzenie musi być w całości uzależnione od rezultatu wykonania zlecenia, czyli określone w formie prowizji.

Wynagrodzenie prowizyjne uzależnione jest od liczby, wartości zawartych umów, sprzedaży, obrotu, pozyskanych zleceń, wykonanych usług lub uzyskanych należności.

Oba ww. warunki muszą być spełnione łącznie

W przypadku zawarcia umowy z przedsiębiorcami, którzy nie zatrudniają pracowników lub nie zawierają umów ze zleceniobiorcami, a jednocześnie nie spełniają 2 warunków:

a) decydowania przez nich o miejscu i czasie wykonania zlecenia i b) uzależnienia wynagrodzenia od rezultatu wykonania zlecenia

występuje obowiązek zachowania minimalnej stawki godzinowej oraz prowadzenia ewidencji czasu pracy.

W przypadku takich umów, strony określają w umowie sposób potwierdzania liczby godzin świadczenia usług.

W przypadku gdy strony w umowie nie określą sposobu potwierdzania liczby godzin świadczenia usług, świadczący usługi  przedsiębiorca przedkłada w formie pisemnej, elektronicznej lub dokumentowej informację o liczbie godzin świadczenia usług, w terminie poprzedzającym termin wypłaty wynagrodzenia.

Jeżeli umowa nie została zawarta z zachowaniem formy pisemnej, elektronicznej lub dokumentowej, przedsiębiorca albo inna jednostka organizacyjna, przed rozpoczęciem świadczenia usług, potwierdza świadczącemu usługi w formie pisemnej, elektronicznej lub dokumentowej ustalenia co do sposobu potwierdzania liczby godzin wykonania zlecenia lub świadczenia usług, a w przypadku braku takiego potwierdzenia stosuje się informację o liczbie godzin świadczenia usług przedkładaną przez świadczącego usługi przedsiębiorcę.

Ewa Stolarczyk,

2 lutego 2017 r., Olsztyn