Opodatkowanie VAT transakcji zamiany i barteru

W artykule przybliżamy zasady opodatkowania VAT transakcji zamiany i barteru.

1. Transakcja zamiany

Opodatkowaniu podatkiem VAT podlega przede wszystkim odpłatna dostawa towarów dokonana na terytorium kraju (art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT). Zgodnie z art. 7 ust. 1 ww. ustawy przez dostawę towarów należy rozumieć przeniesienie prawa do rozporządzania towarem jak właściciel. Dana dostawa podlega opodatkowaniu, jeżeli została dokonana za odpłatnością. Co istotne odpłatność nie musi mieć postaci pieniężnej (musi być jedynie wyrażalna w pieniądzu). Odpłatność jako świadczenie wzajemne może również przybrać formę rzeczową (zapłata w postaci innego towaru lub usługi) albo mieszaną (zapłata w części pieniężna a w części rzeczowa). Umowa zamiany to umowa, w ramach której każda ze stron zobowiązuje się przenieść na drugą stronę własność rzeczy w zamian za zobowiązanie się do przeniesienia własności innej rzeczy (art. 603 Kodeks cywilny). Zatem, w przypadku zamiany obie strony przenoszą na siebie wzajemnie własność rzeczy, występując jednocześnie w charakterze dostawcy jak i nabywcy. Umowa zamiany jest zatem umową wzajemną, bardzo zbliżoną do umowy sprzedaży. Różnica w stosunku do umowy sprzedaży polega jedynie na tym, że w miejsce świadczenia ceny pojawia się obowiązek drugiej strony przeniesienia własności rzeczy Na gruncie ustawy o VAT każda z dokonujących zamiany stron umowy dokonuje dostawy towaru na rzecz drugiej strony. Na każdym z uczestniczących w transakcji zamiany podmiotów spoczywa obowiązek rozpoznania obowiązku podatkowego zgodnie z regulacjami tej ustawy.

W przypadku zamiany obowiązek podatkowy powstanie na zasadzie ogólnej wyrażonej w art. 19a ust. 1 ustawy o VAT – tj. z chwilą dokonania dostawy towaru. Podstawa opodatkowania przy zamianie również określana jest na zasadach ogólnych. Reguła ta wyrażona została w art. 29a ust. 1 ustawy o VAT, a zgodnie z nią przy umowie zamiany podstawę opodatkowania stanowi wszystko, co jest zapłatą z tytułu dostawy, czyli wszystkie korzyści, które dostawca otrzymał lub ma otrzymać od nabywcy lub osoby trzeciej.

 

Przykład

Firma X dokonała zamiany z firmą Y niezabudowanych działek gruntu. Działka firmy X warta była 950 000zł, wartość nieruchomości firmy B strony określiły na 850 000 zł. Mimo różnicy wartości strony nie przewidziały dopłat. Firma X za podstawę opodatkowania VAT obowiązana jest przyjąć 950 000 zł natomiast firma Y do opodatkowania tym podatkiem przyjąć powinna 850 000 zł. Dla opodatkowania VAT nie ma znaczenia że wartość przedmiotów zamiany nie była równoważna.

 

2. Transakcje barterowe

Z barterem mamy do czynienia wówczas gdy przedsiębiorcy dążąc do wyeliminowania wzajemnych rozliczeń lub zredukowania ich kwot, dostarczają sobie nawzajem potrzebnych towarów lub usług. Umowa barterowa ma cechy zbliżone do umowy zamiany. Różnica pomiędzy umową barteru a umową zamiany polega na tym, że przedmiotem tej drugiej mogą być wyłącznie rzeczy, z kolei przedmiotem umowy barterowej może być również świadczenie usług.

Umowa taka powinna zawierać kilka najistotniejszych elementów: datę i miejsce zawarcia, oznaczenie stron transakcji, specyfikację usług oraz warunki ich wykonania, ilość i wartość towarów, wskazanie uprawnień stron.

Barter uznać można za umowę nienazwaną bardzo zbliżoną do umowy zamiany, czyli jej cechami są zarówno odpłatność jak i podleganie opodatkowaniu VAT. Podstawa opodatkowania oraz moment powstania obowiązku podatkowego dla barteru są takie same jak przy „zwykłej” zamianie. Potwierdza to np. wyrok NSA z 4 kwietnia 2016 r. sygn. akt I FSK 1447/14, w którym Sąd stwierdza, że przy umowie barterowej moment powstania obowiązku podatkowego powinien zostać ustalony odrębnie dla każdej ze stron umowy, zgodnie z przedmiotem czynności dokonywanych przez każdą z nich. Jeżeli dla danej dostawy lub świadczonej usługi nie jest przewidziany szczególny moment powstania obowiązku podatkowego, powstanie on na zasadach ogólnych. W przypadku powstania obowiązku podatkowego w ten sposób dla transakcji barterowej, fakturę wystawia się:

  • zgodnie z art.106i ust. 1 ustawy o VAT nie później niż 15 dnia miesiąca następującego po miesiącu w którym dokonano dostawy towaru lub wykonano usługę,
  • zgodnie z art.106i ust.7 tejże ustawy nie wcześniej niż 30 dni przed dokonaniem dostawy towaru lub wykonaniem usługi.

Pomimo, że w przypadku barteru nie następuje przesunięcie środków finansowych, transakcja taka musi zostać odpowiednio zaewidencjonowana.

W ewidencjach VAT transakcja barterowa  powinna zostać odnotowana w sposób właściwy dla umów kupna – sprzedaży, ponieważ każda ze stron jest zarówno kupującym jak i sprzedającym. Towary i usługi rozliczane w transakcji barterowej – jak zauważył w powyższym orzeczeniu NSA – objęte są VAT ze stawką właściwą dla danego towaru lub usługi.

Ewa Stolarczyk

Wystarczy jeden przelew do ZUS

Od 1 stycznia 2018 r. firmy, przedsiębiorcy oraz osoby samozatrudnione będą opłacać wszystkie składki jednym zwykłym przelewem na indywidualny numer rachunku składkowego. Jeden przelew do ZUS to oszczędność czasu i kosztów.

Obecnie  każdy płatnik musi co miesiąc wykonać co najmniej trzy przelewy, żeby uregulować składki na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne i inne fundusze. Musi przy tym poprawnie wskazać w specjalnym formularzu przelewu o określonym formacie wiele danych, m.in. NIP i numer deklaracji rozliczeniowej, żeby wpłata zaksięgowała się prawidłowo.

Od 1 stycznia 2018 r. wszystkie składki, bez względu na okres którego dotyczą, należy wpłacać na indywidualny numer rachunku składkowego. Jeśli płatnik nie będzie znał swojego numeru rachunku składkowego, nie opłaci w 2018 r. składek. Dotychczasowe rachunki ZUS zostaną zamknięte 31 grudnia 2017r. Od 1 stycznia składki będzie można opłacić wyłącznie na swój indywidualny rachunek składkowy. Ten numer ma 26 znaków. Dwie pierwsze cyfry, to oznaczenie banku. Cyfry od trzeciej do dziesiątej to numer identyfikujący ZUS. Ostatnie dziesięć cyfr to NIP przedsiębiorcy.

Informację o numerze tego rachunku każdy płatnik składek dostanie z ZUS listem poleconym w czwartym kwartale 2017 r. Oczywiście list dotrze do płatnika, gdy ZUS zna jego aktualny adres. Jeśli nie zgłosił zmiany danych, powinien to zrobić jak najszybciej.

Jeśli płatnik do końca grudnia 2017 r. nie otrzyma informacji o numerze rachunku składkowego albo zgubi list, powinien zgłosić się do ZUS albo zadzwonić do Centrum Obsługi Telefonicznej ZUS (nr tel. 22 560 16 00). Jeśli płatnik składek ma profil na Platformie Usług Elektronicznych ZUS, to po zmianie tam właśnie znajdzie swój numer rachunku składkowego (w zakładce „Płatnik”).

W 2018 r. płatnik jednym przelewem opłaci składki na:

  • ubezpieczenia społeczne (emerytalne, rentowe, chorobowe, wypadkowe),
  • ubezpieczenie zdrowotne,
  • Fundusz Pracy,
  • Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych,
  • Fundusz Emerytur Pomostowych.

Oznacza to, że zamiast trzech albo czterech przelewów będzie wypełniał tylko jeden. Poniesie też niższe koszty. Uniknie także popełnienia wielu błędów, bo nie będzie podawał w przelewie, tak jak obecnie, danych identyfikacyjnych, m.in. NIP, numeru REGON czy PESEL, a także okresu i typu wpłaty.

Dzięki temu, że płatnik będzie miał swój numer rachunku składkowego, ZUS od razu zaksięguje wpłaty na jego koncie. Będą one automatycznie powiązane z jego kontem (kontem płatnika składek).

Płatnik nie będzie podawał w przelewie, jakie składki opłaca i za jaki okres. ZUS każdą wpłatę podzieli proporcjonalnie na wszystkie ubezpieczenia i fundusze. Zrobi to na podstawie składek za ostatni miesiąc, które płatnik wpisał do deklaracji rozliczeniowej albo które wpisał ZUS, jeśli płatnik był zwolniony z jej przekazywania.

Jeśli płatnik będzie miał długi składkowe, to wpłata pokryje najstarszą należność. Dzięki temu nie będą rosły odsetki za zwłokę.

Płatnik, który ma długi składkowe, nie będzie mógł w 2018 r. opłacić tylko bieżących składek na ubezpieczenia społeczne (w tym na dobrowolne ubezpieczenie chorobowe), aby korzystać ze świadczeń z ubezpieczenia chorobowego (np. z zasiłku chorobowego).

Jego wpłata pokryje najpierw zaległości z odsetkami, a dopiero potem bieżące składki. Poza tym wpłata będzie rozdzielona proporcjonalnie na wszystkie składki.

Jeśli przedsiębiorca nie może spłacić całego zadłużenia, a chce podlegać dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu i otrzymywać z niego w razie potrzeby świadczenia, to powinien skorzystać z układu ratalnego. Gdy go podpisze, ZUS rozliczy jego wpłatę zgodnie z terminem wymagalności raty i bieżących składek. Taka umowa zapewni mu objęcie ubezpieczeniem chorobowym i prawo do świadczeń. W zawarciu układu pomogą doradcy ZUS. Z ich pomocy można skorzystać w każdym oddziale Zakładu. Płatnik, który podpisze układ ratalny, będzie spłacał raty na indywidualny numer rachunku składkowego odrębnym przelewem (w terminie wyznaczonym dla kolejnych rat).

Ewa Stolarczyk

Nowe obowiązki dla czynnych podatników VAT

Od 1 stycznia 2018 r. obowiązek prowadzenia elektronicznej ewidencji VAT (rejestr sprzedaży VAT i rejestr zakupów VAT) i przesyłania jej jako Jednolitego Pliku Kontrolnego dla potrzeb VAT (JPK_VAT) obejmie również mikroprzedsiębiorców, którzy dotychczas korzystali z przepisów przejściowych i nie składali JPK-VAT, a ewidencje VAT mogli powadzić w formie papierowej.

Zgodnie z ustawą z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U. 2004 nr 173 poz. 1807) w art. 104 czytamy: „Za mikroprzedsiębiorcę uważa się przedsiębiorcę, który w co najmniej jednym z dwóch ostatnich lat obrotowych:

  • zatrudniał średniorocznie mniej niż 10 pracowników oraz
  • osiągnął roczny obrót netto ze sprzedaży towarów, wyrobów i usług oraz operacji finansowych nieprzekraczający równowartości w złotych 2 milionów euro, lub sumy aktywów jego bilansu sporządzonego na koniec jednego z tych lat nie przekroczyły równowartości w złotych 2 milionów euro.”

Zatem obowiązek przekazywania JPK_VAT bez wezwania organu podatkowego będzie od 2018 roku dotyczyć wszystkich czynnych podatników VAT składających deklaracje VAT-7/VAT-7K. Przedsiębiorcy, którzy korzystają ze zwolnienia przedmiotowego z VAT ze względu na rodzaj wykonywanych czynności (np. lekarze, pośrednicy ubezpieczeniowi, podmioty świadczące usługi edukacyjne), a także firmy zwolnione z VAT podmiotowo ze względu na nieprzekroczenie limitu obrotów 200 000 zł nie będą objęci obowiązkiem przesyłania JPK. Natomiast każdy czynny podatnik podatku od towarów i usług, niezależnie od wybranej formy rozliczenia podatku dochodowego (karta, podatkowa, ryczałt, normy szacunkowe dochodu, skala podatkowa, podatek liniowy), a także każdy rolnik który wybrał opodatkowanie podatkiem VAT podlegają obowiązkowi przesyłania JPK-VAT.

Na podstawie przepisów przejściowych duże przedsiębiorstwa wysyłają JPK_VAT już od 1 lipca 2016 r., a małe i średnie od 1 stycznia 2017 r. Od 1 stycznia 2018r. nie będzie już żadnych wyjątków i każdy czynny podatnik VAT będzie przesyłał bez wezwania organu podatkowego co miesiąc do 25 dnia następnego miesiąca strukturę ewidencje zakupu i sprzedaży VAT – JPK_VAT

Jednolity Plik Kontrolny

Jednolity Plik Kontrolny jest zbiorem danych, tworzonym z systemów informatycznych podmiotu gospodarczego poprzez bezpośredni eksport danych, zawierającym informacje o operacjach gospodarczych za dany okres, posiadającym ustandaryzowany układ i format (schemat XML), umożliwiający jego łatwe przetwarzanie. Jest to elektroniczny format danych z ewidencji księgowych i podatkowych oraz dowodów księgowych, które podatnicy muszą przekazywać organom podatkowym oraz organom kontroli skarbowej. Ten elektroniczny format jest jednolity dla całego kraju.

Celem wprowadzenia JPK jest przede wszystkim skrócenie czasu wykonywania czynności podatkowych, zmniejszenie ich dokuczliwości, co w efekcie ma prowadzić do zmniejszenia kosztów.  Pozwoli to przedsiębiorcom na dokonywanie wewnętrznych audytów by znaleźć nieprawidłowości w księgach. Umożliwi to również ciągłe monitorowanie działań w przedsiębiorstwie. Ułatwi to pracę także organom podatkowym, gdyż pozwoli na bardziej automatyczną weryfikację danych, a ich ujednolicenie przyczyni się do szybszego przeprowadzania kontroli.

Podstawą prawną dla wprowadzenia Jednolitego Pliku Kontrolnego jest ustawa z 13 maja 2016 r. o zmianie ustawy – Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2016 r. poz. 846). Dodano w niej w art. 82 § 1b. „Osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, prowadzące księgi podatkowe przy użyciu programów komputerowych, są obowiązane, bez wezwania organu podatkowego, do przekazywania, za pomocą środków komunikacji elektronicznej, ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych informacji o prowadzonej ewidencji, o której mowa w art. 109 ust. 3 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, w postaci elektronicznej odpowiadającej strukturze logicznej, o której mowa w art. 193a § 2, na zasadach dotyczących przesyłania ksiąg podatkowych lub ich części określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 193a § 3, za okresy miesięczne w terminie do 25. dnia miesiąca następującego po każdym kolejnym miesiącu, wskazując miesiąc, którego ta informacja dotyczy”.

Ewidencja VAT stanowiąca podstawę pliku JPK-VAT) musi być od 1 stycznia 2018r. prowadzona w formie elektronicznej przy użyciu programów komputerowych i powinna zawierać w szczególności:

  • dane niezbędne do określenia przedmiotu i podstawy opodatkowania,
  • wysokości kwoty podatku należnego,
  • korekt podatku należnego,
  • kwoty podatku naliczonego obniżającej kwotę podatku należnego,
  • korekt podatku naliczonego,
  • kwoty podatku podlegającej wpłacie do urzędu skarbowego lub zwrotowi z tego urzędu,
  • dane służące identyfikacji poszczególnych transakcji, w tym numer, za pomocą którego kontrahent jest zidentyfikowany na potrzeby podatku lub podatku od wartości dodane.

Zarówno struktura JPK_VAT, jak i deklaracja VAT powinny być odzwierciedleniem ewidencji zakupów i sprzedaży VAT. Dane ujęte w JPK_VAT powinny zatem być zgodne z danymi wykazanymi w deklaracji VAT.

Uwaga!

ABAK S.A. w ramach umowy o obsługę księgową zapewnia terminowe przesyłanie struktur JPK VAT dla zleceniodawców będących czynnymi podatnikami podatku od towarów i usług.

Ewa Stolarczyk

Uwaga na zakupy od podmiotów niezarejestrowanych jako podatnicy VAT czynni!

Organy podatkowe dla zachowania przez nabywcę prawa do odliczenia podatku naliczonego oczekują zachowania przez nabywcę przesłanek należytej staranności.

Przekazywanie przez podatników plików JPK-VAT wiąże się z otrzymywaniem przez nich informacji, że w ich ewidencjach zakupu VAT znajdują się faktury wystawione przez podmiot niezarejestrowany, co zgodnie z opinią organów podatkowych nie pozwala na odliczenie przez nabywcę podatku naliczonego.

Takie stanowisko zajął m.in. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji indywidualnej z 14 kwietnia 2017 r. (3063-ILPP1-2.4512.2. 2017.2.AW)

Spółka prowadząca działalność deweloperską wniosła o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego w zakresie podatku od towarów i usług pytając, czy przysługuje jej prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur wystawionych przez podmiot niezarejestrowany jako podatnik VAT.

Spółka zwykle realizuje swoje przedsięwzięcia przy pomocy podwykonawców, z którymi podpisuje umowy i zlecenia o realizację usług budowlanych. Na takich zasadach między grudniem 2015 roku a sierpniem 2016 roku spółka kupiła usługi budowlane od podmiotu, który okazał się być niezarejestrowanym podatnikiem VAT. O tym, że podwykonawca nie zarejestrował się dla celów VAT, spółka dowiedziała się dopiero w listopadzie 2016 roku w czasie prowadzonej w spółce kontroli podatkowej dotyczącej rozliczeń za sierpień 2016 roku. Wszystkie usługi udokumentowane fakturami kontrahenta zostały faktycznie zrealizowane i potwierdzone protokołami odbioru wykonanych robót. W konsekwencji, w przekonaniu podatnika miał on prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego z faktur przedmiotowego kontrahenta, skoro objęte nimi usługi zostały faktycznie wykonane, a ich nabycie miało związek z czynnościami opodatkowanymi, związanymi z prowadzoną działalnością gospodarczą.

W interpretacji organ uznał, że spółce nie przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur przedmiotowego kontrahenta. Powołując się na orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej fiskus wskazał, że warunkiem prawa do odliczenia VAT naliczonego jest dochowanie przez podatnika należytej staranności w kontaktach z kontrahentami. Prawo do odliczenia nie przysługuje podatnikowi, który wiedział lub powinien był wiedzieć, że poprzez nabycie lub dostawę uczestniczył w oszustwie dotyczącym VAT, popełnionym przez dostawcę lub inny podmiot działający na wcześniejszym lub dalszym odcinku łańcucha dostaw. Zdaniem organu spółka w dacie nawiązania współpracy z ww. kontrahentem nie podjęła żadnych działań celem jego zweryfikowania, w tym sprawdzenia, czy działania podmiotu nie zmierzają do oszustw podatkowych i uchylania się od opodatkowania. Nie dołożyła więc należytej staranności i nie chroni jej zasada neutralności i proporcjonalności VAT.

Biorąc pod uwagę opisane wyżej stanowisko organów podatkowych i mając na uwadze konieczność zachowania ostrożności przy podejmowaniu współpracy gospodarczej (szczególnie z podmiotami nieznanymi lub oferującymi bardziej atrakcyjne warunki współpracy niż powszechnie obowiązujące na rynku) należy sprawdzać kontrahenta w dostępnych bazach rejestracyjnych (Regon, CEIDG, KRS) jak i w udostępnionym na stronie internetowej Ministerstwa Finansów rejestrze czynnych podatników VAT (www.mf.gov.pl; zakładka Portal podatkowy: „Sprawdzanie statusu podmiotu w VAT”).

Czynności te należy dokonać już w momencie dokonywania zakupu towarów i usług i otrzymywania faktury potwierdzającej te transakcje. Późniejsza następcza weryfikacja przez zewnętrzne służby księgowe nie zapewni podatnikowi bezpieczeństwa ponieważ transakcja będzie już dokonana i faktura wystawiona.

Ze względu na obecne przepisy pozwalające organom podatkowym na wykreślanie podmiotów z rejestru czynnych podatników VAT warto jest na bieżąco kontrolować kontrahentów, z którymi podatnik współpracuje i wyjaśniać ewentualne wątpliwości, aby nie narazić się na podważenie odliczenia VAT przez organ podatkowy w wyniku uznania, że nie została dochowana należyta staranność.

Ministerstwo Finansów planuje opracowanie możliwie kompletnej i precyzyjnej listy przesłanek należytej staranności po stronie nabywcy w transakcjach krajowych aby uczciwi podatnicy wiedzieli, jakie czynności powinni podjąć, aby nie być narażonym na ryzyko zakwestionowania przez organy podatkowe ich prawa do odliczenia, naliczenia odsetek od zaległości podatkowych oraz zastosowania dodatkowej sankcji podatkowej.

Ewa Stolarczyk

Konsekwencje podatkowe pustych faktur

Pusta faktura stanowi fakturę VAT, nieodzwierciedlającą rzeczywistego zdarzenia.

W orzecznictwie sądowym rozróżnia się 3 rodzaje pustych faktur:

  1. dokumenty, którym w rzeczywistości w ogóle nie towarzyszy transakcja w nich wskazana – brak dostawy towarów albo świadczenia usług przed podmiot wystawiający fakturę ani żaden inny;
  2. którym towarzyszy realna transakcja, ale z udziałem innego podmiotu niż wystawca faktury – jeden podmiot faktycznie realizuje transakcje a zupełnie inny podmiot wystawia fakturę mającą rzekomo dokumentować tę transakcję, a odbiorca faktury jest tego świadomy;
  3. wystawiane przez firmanta – dotyczące rzeczywistego obrotu towarami lub usługami, ale z zatajeniem wobec nabywców prawdziwego podmiotu realizującego ten obrót.

W dwóch pierwszych przypadkach zdaniem sądów dobra wola nabywcy nie ma znaczenia; podatnik nie może również powoływać argumentu, że był nieświadomy procederu.

W trzecim przypadku stan świadomości nabywcy co do podmiotu (kontrahenta) i przedmiotu dokonanych transakcji ma istotne znaczenie. Podatnik nabywca odliczający VAT musi się jednak wykazać przezornością i starannością przewidzianą w normalnych warunkach biznesowych.

W związku z wystawieniem pustej faktury powstają określone konsekwencje podatkowe zarówno po stronie nabywcy jak i wystawcy.

Pusta faktura u sprzedawcy – obowiązek odprowadzenia VAT

Jeżeli zdarzenia wskazane na fakturze nie zaistniały, to nie ma to znaczenia dla powstania obowiązku zapłaty wykazanego na fakturze podatku VAT. Zgodnie bowiem z art. 108 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług podatnik jest zobowiązany zapłacić podatek VAT w wysokości zgodnej z fakturą wystawioną i wprowadzoną do obrotu bez względu czy jest zarejestrowany jako podatnik VAT czynny oraz czy faktura odzwierciedla stan faktyczny, czy nie. Pusta faktura nie powinna być uwzględniona w deklaracji VAT. Podatek wynikający z takiej faktury powinien być bezpośrednio wpłacony do urzędu skarbowego. Nie podlega on obniżeniu o podatek naliczony z faktur zakupowych. Kwota podatku należnego wskazana na takiej fakturze nie jest w istocie podatkiem należnym w rozumieniu przepisów ustawy VAT.

Wystawienie pustej faktury – konsekwencje wynikające z Kodeksu karnego i Kodeksu karnego skarbowego

Podatnikowi, który wystawia puste faktury, grożą sankcje zawarte w Kodeksie karnym skarbowym i w Kodeksie karnym:

  • kto wbrew obowiązkowi nie wystawia faktury lub rachunku za wykonanie świadczenia, wystawia je w sposób wadliwy albo odmawia ich wydania, podlega karze grzywny do 180 stawek dziennych,
  • kto wystawia fakturę lub rachunek w sposób nierzetelny albo takim dokumentem się posługuje, podlega karze grzywny do 720 stawek dziennych albo karze pozbawienia wolności albo obu tym karom łącznie,
  • fałszerstwo faktury podlega karze pozbawienia wolności od 6 m-cy do 8 lat (jeżeli kwota należności jest większa niż 5 mln. zł pozbawienie wolności na czas nie krótszy niż 3 lata) i karze grzywny do 3 000 stawek dziennych,
  • poświadczenie nieprawdy przez wystawcę faktury podlega karze pozbawienia wolności od 6 m-cy do 8 lat (jeżeli kwota należności jest większa niż 5 mln. zł pozbawienie wolności na czas nie krótszy niż 3 lata) i karze grzywny do 3 000 stawek dziennych.

Pusta faktura – jak uniknąć konsekwencji

Jeśli wystawienie pustej faktury wynika wyłącznie z niedopatrzenia przedsiębiorcy, istnieją dwa wyjścia umożliwiające uniknięcia negatywnych konsekwencji:

  • anulowanie faktury – możliwe tylko w sytuacji, gdy faktura nie trafiła do obiegu prawnego – czyli nie przekazano/udostępniono jej odbiorcy; wystawca jest w posiadaniu dwóch egzemplarzy faktury,
  • korygowanie faktury do zera – jeżeli nie ma możliwości anulowania faktury, konieczne będzie wystawienie faktury korygującej. Ustawa o VAT nie mówi wprost o korygowaniu faktur nieodzwierciedlających rzeczywistych transakcji, ale w praktyce takie postępowanie jest stosowane. Jednak zdaniem organów podatkowych i części sądów wystawienie faktury korygującej do pustej faktury jest skuteczne dla sprzedawcy tylko w przypadku gdy nabywca po otrzymaniu takiej korekty skoryguje swoje rozliczenia – pomniejszy podatek naliczony). Samo wystawienie faktury korygującej i jej skuteczne doręczenie nie zwalnia wystawcy pustej faktury z obowiązku zapłaty podatku VAT.

Pusta faktura u nabywcy – prawo do odliczenia podatku

Zgodnie z art. 88 ust. 3a pkt 4 ustawy o VAT wystawione faktury, faktury korygujące lub dokumenty celne nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego w przypadku gdy:

  • stwierdzają czynności, które nie zostały dokonane – w części dotyczącej tych czynności,
  • podają kwoty niezgodne z rzeczywistością – w części dotyczącej tych pozycji, dla których podane zostały kwoty niezgodne z rzeczywistością,
  • potwierdzają czynności, do których mają zastosowanie przepisy art. 58 i 83 Kodeksu cywilnego – w części dotyczącej tych czynności.

Prawo do odliczenia podatku VAT daje więc tylko i wyłącznie faktura wystawiona rzetelnie. Za rzetelną fakturę uznaje się taką, która przede wszystkim dokumentuje stan faktyczny. Pusta faktura nie ma nic wspólnego z rzeczywistymi zdarzeniami, a więc nie pozwala na rozliczenie podatku naliczonego.

Od 1 stycznia 2017r. w przypadku gdy nabywca odliczy VAT z pustej faktury oprócz braku możliwości odliczenia podatku naliczonego zostanie na niego dodatkowo nałożona sankcja w wysokości 100% zawyżenia podatku naliczonego.

Dodatkowe zobowiązanie w takiej wysokości może być ustalone, gdy kwoty odliczonego podatku naliczonego wynikają z faktur, które:

  • zostały wystawione przez podmiot nieistniejący;
  • stwierdzają czynności które nie zostały faktycznie dokonane – w części dotyczącej tych czynności;
  • podają kwoty niezgodne z rzeczywistością – w części dotyczącej tych pozycji, dla których zostały podane kwoty niezgodne z rzeczywistością;
  • potwierdzają czynności, do których mają zastosowanie przepisu art.58 i 83 Kodeksu cywilnego – w części dotyczącej tych czynności.

Dodatkowe zobowiązanie nie jest naliczane w przypadku osób fizycznych, które za ten sam czyn ponoszą odpowiedzialność za wykroczenie skarbowe albo za przestępstwo skarbowe.

Jeżeli podatnik, który odliczył VAT z pustej faktury, sam zdecyduje się na korektę błędu (jeszcze przed wykryciem tego faktu przez urząd skarbowy), ma obowiązek:

  • cofnąć się do okresu, w którym nastąpił błąd oraz dokonać zapisów w rejestrze VAT na minus,
  • złożyć korekty deklaracji VAT za te okresy,
  • odprowadzić na rzecz urzędu różnicę w kwocie podatku do zapłaty wraz z naliczonymi odsetkami.

Jeżeli natomiast podatnik sam nie skoryguje błędnie odliczonego VAT z pustej faktury, a podczas kontroli urzędu takie odliczenie zostanie zakwestionowane – zostanie mu naliczona dodatkowa 100% sankcja albo w przypadku osoby fizycznej postępowanie podatnika zostanie uznane za wykroczenie lub nawet przestępstwo skarbowe.

Ewa Stolarczyk

Nowa metoda jednorazowej amortyzacji dla wszystkich przedsiębiorców

W dniu 12 sierpnia 2017 r. z mocą wsteczną od 1 stycznia 2017 r. wejdzie w życie ustawa z dnia 7 lipca 2017 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 28.07.2017 poz.1448), która wprowadza nową metodę jednorazowej amortyzacji obok już funkcjonującej w przepisach podatkowych jednorazowej amortyzacji de minimis. Zatem już od 1 stycznia 2017 r. podatnicy prowadzący działalność gospodarczą (przedsiębiorcy) mają możliwość corocznego jednorazowego rozliczenia nakładów na środki trwałe do wysokości 100 tys. zł, przy minimalnej wartości nakładów w wysokości 10 tys. zł. Z tego rozliczenia mogą skorzystać wszyscy przedsiębiorcy w tym również tacy, którzy nie są małymi podatnikami lub podmiotami rozpoczynającymi działalność gospodarczą i nie mogą skorzystać z jednorazowej amortyzacji de minimis.

Przepisy regulujące ww. ulgę będą mieć zastosowanie do środków trwałych nabytych od dnia 1 stycznia 2017 r. i dokonanych od tego dnia wpłat na poczet nabycia tych środków (zaliczki).

Natomiast podatnicy podatku dochodowego od osób prawnych, których rok podatkowy jest inny niż kalendarzowy i zakończył się po dniu 31 grudnia 2016 r., a przed 12 sierpnia 2017 r., stosują przepisy dot. nowej ulgi także do środków trwałych nabytych od dnia 1 stycznia 2017 r. i dokonanych od tego dnia wpłat na poczet nabycia tych środków.

Jednorazowa amortyzacja de minimis dla małych podatników i podatników rozpoczynających prowadzenie działalności gospodarczej

Zgodnie z dotychczasowymi rozwiązaniami dotyczącymi odpisów na środki trwałe, określonymi w art. 22k ust. 7 ustawy o PIT oraz w art. 16k ustawy o CIT, podatnicy w roku podatkowym, w którym rozpoczęli działalność, a także mali podatnicy, czyli tacy, których uzyskany przychód wraz z należnym podatkiem VAT w poprzednim roku nie przekroczył 1,2 mln euro (w 2017 r. jest to 5 157 000 zł), mogą dokonywać jednorazowo odpisów amortyzacyjnych od wartości początkowej środków trwałych, do kwoty nieprzekraczającej w roku podatkowym równowartości 50 tys. euro (w 2017 r. jest 215 000 zł). Odpisów tych można dokonywać od środków trwałych zaliczonych do grupy 3-8 Klasyfikacji Środków Trwałych, z wyłączeniem samochodów osobowych.

Grupa 3-8 Klasyfikacji Środków Trwałych to: kotły i maszyny energetyczne, maszyny, urządzenia i aparaty ogólnego i specjalistycznego zastosowania, urządzenia techniczne, środki transportu, narzędzia, przyrządy, ruchomości i wyposażenie, gdzie indziej niesklasyfikowane. Odpisów dokonuje się w roku podatkowym, w którym środki te zostały wprowadzone do ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych.

Ponadto jednorazowej amortyzacji nie może zastosować podatnik rozpoczynający prowadzenie działalności gospodarczej, który w roku rozpoczęcia tej działalności, a także w okresie dwóch lat, licząc od końca roku poprzedzającego rok jej rozpoczęcia, prowadził działalność gospodarczą samodzielnie lub jako wspólnik spółki niemającej osobowości prawnej. Odpisu takiego nie można dokonać, jeżeli działalność taką prowadził małżonek tej osoby, a między małżonkami istniała w tym czasie wspólność majątkowa.

Obowiązujące regulacje znacznie ograniczają liczbę podmiotów, które mogą skorzystać z tej pomocy. Skorzystać z ulgi mogą bowiem jedynie podmioty, które nie wyczerpały jeszcze limitu pomocy de minimis. Istnieje także grupa podmiotów, które są wykluczone z możliwości otrzymania pomocy de minimis. Przepisy nie przewidują także możliwości rozliczenia zaliczki na nabywane środki trwałe, co stanowi barierę dla najmniejszych przedsiębiorców, którzy mają największe problemy ze zdobyciem finansowania.

Nowa ulga inwestycyjna dla wszystkich przedsiębiorców – amortyzacja do 100 tys. zł

Od 12 sierpnia 2017 r. z mocą wsteczną od 1 stycznia 2017 r., wszyscy podatnicy prowadzący działalność gospodarczą mogą dokonywać jednorazowo odpisów amortyzacyjnych od wartości początkowej nabytych fabrycznie nowych środków trwałych zaliczonych do grupy 3-6 i 8 Klasyfikacji (bez nieruchomości i środków transportu) w roku podatkowym, w którym środki te zostały wprowadzone do ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, do wysokości nieprzekraczającej w roku podatkowym kwoty 100 000 zł. Kwota 100 000 zł obejmuje sumę odpisów amortyzacyjnych i wpłat na poczet nabycia środka trwałego (zaliczek) zaliczonych do kosztów uzyskania przychodów.

Jak wynika z powyższego, nowa ulga obejmuje środki trwałe z grupy 3-6 i 8 Klasyfikacji środków trwałych (maszyny i urządzenia). Z zakresu tego rozwiązania zostały natomiast wyłączone nieruchomości (budynki i budowle) oraz środki transportu. Ponadto z ww. regulacji będą mogli skorzystać podatnicy nabywający fabrycznie nowe środki trwałe, które nie były używane wcześniej ani przez tego nabywcę, ani przez innego podatnika.

Nowy jednorazowy odpis może być stosowany, pod warunkiem że:

  1. wartość początkowa jednego środka trwałego nabytego w roku podatkowym, wynosi co najmniej 10 000 zł (limit minimalny) lub
  2. łączna wartość początkowa co najmniej dwóch środków trwałych nabytych w roku podatkowym, wynosi co najmniej 10 000 zł, a wartość początkowa każdego z nich przekracza 3500 zł; jeżeli podatnik rozpocznie amortyzację środka trwałego o wartości poniżej 10 tys. zł i powyżej 3,5 tys. zł i następnie uwzględni jego wartość w limicie 10 tys. zł, to dokonane dotychczas odpisy amortyzacyjne pozostają w kosztach, a uwzględnieniu w ramach jednorazowego odpisu w kwocie 100 tys. zł podlega tylko niezamortyzowana wartość tego środka trwałego.

W sytuacji gdy podatnik poniesie wydatek inwestycyjny o wartości powyżej 100 tys. zł, to dokonuje w roku podatkowym jednorazowego odpisu do tej kwoty, a pozostałą nadwyżkę będzie amortyzował według ogólnych zasad w następnych latach podatkowych, przy czym suma dokonanych odpisów amortyzacyjnych i wpłaty na poczet nabycia zaliczonej do kosztów uzyskania przychodów nie może przekroczyć wartości początkowej tych środków trwałych.

Z nowej ulgi będą mogli skorzystać podatnicy niezależnie od formy prowadzonej działalności gospodarczej. Jednakże w przypadku prowadzenia działalności w formie spółki niebędącej osobą prawną limit odpisów amortyzacyjnych w wysokości 100 tys. zł będzie dotyczyć wszystkich wspólników tej spółki.

Uwzględniając fakt, iż w obowiązujących przepisach funkcjonuje rozwiązanie dotyczące możliwości jednorazowego odpisu amortyzacyjnego do kwoty 50 tys. euro (skierowane do małych podatników i rozpoczynających prowadzenie działalności), to w przypadku nabycia środka trwałego uprawniającego do skorzystania z jednorazowego odpisu amortyzacyjnego zarówno w wysokości 50 tys. euro, jak i w wysokości 100 tys. zł, odpisu w stosunku do tego środka trwałego podatnik będzie mógł dokonać wyłącznie na podstawie jednego z tych rozwiązań.

Zaliczka na poczet nabycia środka trwałego w kosztach

Dodatkowo w ustawach podatkowych wprowadzony został przepis umożliwiający podatnikom zaliczania bezpośrednio do kosztów uzyskania przychodów dokonanych wpłat (np. zaliczek) na poczet nabycia środka trwałego, którego dostawa zostanie wykonana w następnych okresach sprawozdawczych, tj. w następnym miesiącu, kwartale lub roku. Przez nabycie środka trwałego rozumiemy uzyskanie własności tego środka w każdy prawem przewidziany sposób, np. w drodze umowy kupna czy leasingu. Wpłaty te dotyczą środków trwałych, które są fabrycznie nowe, zaliczane do grupy 3-6 i 8 Klasyfikacji Środków Trwałych i ich wartość początkowa wynosi co najmniej 10 tys. zł. Regulacja ta dotyczy również więcej niż jednego środka trwałego o wartości każdego z nich powyżej 3,5 tys. zł, jeżeli ich łączna wartość początkowa wynosi co najmniej 10 tys. zł.

Uwzględnienie dokonanej zaliczkowo wpłaty pozwoli podatnikom, którzy nabywają środek trwały, dokonując przedpłaty, na wcześniejsze uwzględnienie w kosztach uzyskania przychodu poniesionego nakładu inwestycyjnego. Jednocześnie zaliczka ta zostanie następnie uwzględniona przez pomniejszenie kwoty jednorazowego odpisu.

Powyższe rozwiązanie znajduje zastosowanie, w przypadku gdy dostawa środka trwałego zostanie wykonana w następnych okresach sprawozdawczych. Jeżeli jednak dostawa nie zostanie zrealizowana np. w wyniku odstąpienia od umowy, to podatnik będzie obowiązany do dokonania korekty kosztów uzyskania przychodów na ogólnych zasadach.

Ewa Stolarczyk,

ABAK S.A.

Koniec zwolnienia z VAT usług około ubezpieczeniowych i około finansowych

Nowelizacja ustawy o podatku od towarów i usług  z dnia 1 grudnia 2016r. usunęła z dniem 1 lipca 2017r. art. 43 ust. 13 i 14, dotyczące zwolnienia z VAT świadczenia usług stanowiących element zwolnionej od podatku usługi finansowej lub ubezpieczeniowej, wymienionej w ust. 1 pkt 7 i 37-41, Chodzi o usługi około finansowe i około ubezpieczeniowe, stanowiące odrębną całość oraz będące właściwymi i niezbędnymi do świadczenia usługi zwolnionej.

Do tej pory zwolnienie od podatku stosowało się również do świadczenia usługi stanowiącej element usługi finansowej lub ubezpieczeniowej (wymienionej w ust. 1 pkt 7 i 37-41 ustawy o VAT), który sam stanowi odrębną całość i jest właściwy oraz niezbędny do świadczenia usługi zwolnionej zgodnie z ust. 1 pkt 7 i 37-41. Zasady tej nie stosowało się jedynie do świadczenia usług stanowiących element usług pośrednictwa. Usunięcie zwolnienia wynika z orzecznictwa TSUE (sprawa C-40/1 5) dotyczącego opodatkowania usług likwidacji szkód świadczonych na rzecz zakładów ubezpieczeń.

Po wprowadzeniu zmiany przepisów polegających na wykreśleniu ust. 13 i 14 w art. 43 ustawy VAT, ze zwolnienia zostaną wyłączone usługi, które przed zmianą przepisów były uznawane za stanowiące element usługi ubezpieczeniowej, m.in. świadczone przez podmioty trzecie na rzecz zakładów ubezpieczeń. Do takich usług zaliczane będą usługi likwidacji szkód, które świadczone odrębnie nie stanowią usługi ubezpieczeniowej ani usługi pośrednictwa ubezpieczeniowego.

Usługa likwidacji szkód obejmuje m.in. usługi call center obsługi likwidacji szkód, ustalanie przyczyn i okoliczności powstania szkód, szacowanie wysokości szkód (dokonanie wyceny, przygotowanie dokumentacji fotograficznej), przygotowanie kompletnej dokumentacji niezbędnej do rozpatrzenia zgłoszonego roszczenia, podejmowanie decyzji merytorycznych w sprawach szkodowych, zorganizowanie pomocy w miejscu zdarzenia, naprawa uszkodzonych rzeczy, wynajem samochodu zastępczego, holowanie uszkodzonego pojazdu, rezerwacja miejsca w hotelu, lustracja miejsca zdarzenia, udzielanie poszkodowanym informacji o warunkach ubezpieczenia i wszelkie inne czynności natury technicznej.

Zgodnie z orzecznictwem TSUE ze zwolnienia z tytułu usług finansowych nie będą mogły też korzystać świadczone odrębnie usługi wspierające usługi finansowe, nawet jeśli są niezbędne do ich świadczenia, ale mają czysto techniczny charakter np.: usługi administracyjne, usługi call center, usługi „swift” (usługa elektronicznego przesyłania wiadomości na rzecz instytucji finansowych).

Natomiast ze zwolnienia będą nadal korzystać usługi stanowiące, zgodnie z orzecznictwem TSUE, element usług finansowych wymienionych w art. 43 ust. 1 pkt 7 i 38-41. Przy dokonywaniu interpretacji uwzględniane będzie orzecznictwo TSUE dotyczące usług finansowych (w tym usług stanowiących element usług finansowych).

Uwaga!

Usługi pośrednictwa w świadczeniu usług ubezpieczeniowych i reasekuracyjnych nadal korzystają ze zwolnienia z podatku Vat na podstawie art.43 ust.1 pkt.37 ustawy VAT.

Usługi pośrednictwa finansowego tj.

  • usługi pośrednictwa w świadczeniu usług udzielania kredytów lub pożyczek pieniężnych,
  • usługi pośrednictwa w świadczeniu usług udzielania poręczeń, gwarancji i wszelkich innych zabezpieczeń transakcji finansowych i ubezpieczeniowych,
  • usługi pośrednictwa w świadczeniu usług w zakresie depozytów środków pieniężnych, prowadzenia rachunków pieniężnych, wszelkiego rodzaju transakcji płatniczych, przekazów i transferów pieniężnych, długów, czeków i weksli
  • usługi pośrednictwa, których przedmiotem są udziały w spółkach lub innych niż spółki podmiotach, jeżeli mają one osobowość prawną
  • usługi pośrednictwa w zakresie usług których przedmiotem są instrumenty finansowe

nadal korzystają ze zwolnienia z podatku VAT na podstawie art. 43 ust.1 pkt. 38-41 ustawy o VAT.

 

 

Ewa Stolarczyk

 

Olsztyn 26 czerwca 2017 r.

Najem krótkoterminowy nie może korzystać z opodatkowania ryczałtem 8,5%

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych wyraźnie rozróżnia źródła przychodów oraz sposób opodatkowania dochodów z poszczególnych źródeł. Stosownie do przepisów tej ustawy, odrębnymi źródłami przychodów są określone w art. 10 ust. 1 pkt 3 i 6:

  • pozarolnicza działalność gospodarcza (pkt 3),
  • najem, podnajem, dzierżawa, poddzierżawa oraz inne umowy o podobnym charakterze, w tym również dzierżawa, poddzierżawa działów specjalnych produkcji rolnej oraz gospodarstwa rolnego lub jego składników na cele nierolnicze albo na prowadzenie działów specjalnych produkcji rolnej, z wyjątkiem składników majątku związanych z działalnością gospodarczą (pkt 6). Najem poza działalnością gospodarczą jest opodatkowany korzystną stawką ryczałtową wynoszącą 8,5%.

Pojęcie działalności gospodarczej zostało zdefiniowane w art. 5a pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zgodnie z tym przepisem, za działalność gospodarczą albo pozarolniczą działalność gospodarczą uważa się działalność zarobkową:

a. wytwórczą, budowlaną, handlową, usługową,
b. polegającą na poszukiwaniu, rozpoznawaniu i wydobywaniu kopalin ze złóż,
c. polegającą na wykorzystywaniu rzeczy oraz wartości niematerialnych i prawnych

– prowadzoną we własnym imieniu bez względu na jej rezultat, w sposób zorganizowany i ciągły, z której uzyskane przychody nie są zaliczane do innych przychodów ze źródeł wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 1, 2 i 4-9.

Z cytowanych powyżej przepisów wynika, że najem dla celów podatkowych może być traktowany jako pozarolnicza działalność gospodarcza lub jako odrębne źródło przychodów, określone w art. 10 ust. 1 pkt 6 ww. ustawy. Podkreślić należy, że nie w każdej sytuacji podatnik może sam zaliczyć wynajmowane nieruchomości do majątku prywatnego lub związanego z działalnością gospodarczą. Podstawowe znaczenie ma sposób wykonywania najmu, a więc profesjonalny, zarobkowy, zorganizowany i ciągły charakter dokonywanych czynności oraz prowadzenie najmu na własny rachunek i ryzyko. Jeżeli najem spełnia przesłanki uznania za działalność gospodarczą w rozumieniu art. 5a pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, to powinien zostać rozliczony na zasadach właściwych dla tej działalności.

Organy podatkowe w swoich interpretacjach uznają, że najem nieruchomości na krótkie pobyty tzw. najem krótkoterminowy stanowi w istocie szereg cyklicznych, powtarzalnych okresowo, w sposób zorganizowany i ciągły czynności, podejmowanych w celach zarobkowych, zawierających elementy definicji działalności gospodarczej.

Najem krótkoterminowy na krótkie pobyty ma zarobkowy charakter, czyli nastawiony jest na osiągnięcie zysku (dochodu) z tytułu pobierania opłat za udostępniania lokalu w celu krótkotrwałego zakwaterowania. Biorąc powyższe pod uwagę należy stwierdzić, że takie usługi bez wątpienia noszą znamiona usług związanych z zakwaterowaniem, co oznacza, że stanowią przychody ze źródła przychodów jakim jest pozarolnicza działalności gospodarcza (art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych), które mogą być opodatkowane na zasadach ogólnych. W sytuacji natomiast gdyby podatnik dokonał wyboru zryczałtowanej formy opodatkowania i spełnił warunki upoważniające do opodatkowania przychodów w tej formie, właściwą stawką – zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 2 lit. e) ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne – będzie 17% stawka ryczałtu.

Przykładem takiego stanowiska organów podatkowych jest interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Izby Skarbowej  z 5 czerwca 2017 r., sygn. 0115-KDIT2-3.4011.14.2017.1.AW.

Ewa Stolarczyk

Olsztyn, 16 czerwca 2017 r.

Limit 15 000 zł dla płatności gotówkowych a płatności wynikające z umów najmu

Jak wynika z art.15d ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (i odpowiednio art.22p ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych), podatnik nie może zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów kosztu w tej części, w jakiej płatność dotycząca jednorazowej wartości transakcji przekraczającej 15.000 zł (określonej w art. 22 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej) została dokonana bez pośrednictwa rachunku płatniczego.

Zgodnie z interpretacją indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 30 marca 2017 r., nr 2461-IBPB-1-2.4510.12.2017.2.MM w przypadku umów najmu zawartych na czas nieokreślony, pojęcie jednorazowej wartości transakcji odnosi się do poszczególnych okresów rozliczeniowych, za które przysługuje wynagrodzenie. Okresami rozliczeniowymi mogą być miesiąc, kwartał lub inne okresy podane w umowie najmu.

W przypadku umowy najmu zawartej na czas nieokreślony każda płatność za miesięczny czynsz jest traktowana jako osobna transakcja i nie jest sumowana do limitu 15 000 zł, a zatem każda może być regulowana gotówką bez konsekwencji w postaci braku możliwości zaliczenia do kosztów podatkowych.

W przypadku umów najmu zawartych na czas określony z ustalonym miesięcznym czynszem, limit 15 000 zł odnosi się do sumy czynszów wynikających z zawartej umowy (całkowitej wartości transakcji wynikającej z okresu zawartej umowy).

W przypadku umowy najmu zawartej na czas określony płatności za miesięczny czynsz podlegają zatem sumowaniu do limitu 15 000 zł i jeżeli ten limit dla okresu całej umowy jest przekroczony nie powinny być regulowane gotówką.

Organ podatkowy wskazał, że w rozumieniu ustawy o swobodzie działalności gospodarczej transakcją jest umowa, będąca źródłem stosunku zobowiązaniowego. Z tego względu pod pojęciem „jednorazowa wartość transakcji” należy rozumieć ogólną wartość należności lub zobowiązań, określoną w umowie zawartej między przedsiębiorcami. Oznacza to, że obowiązek dokonywania lub przyjmowania płatności za pośrednictwem rachunku płatniczego dotyczy również przypadku, gdy strony umowy o wartości przekraczającej 15 000 zł dokonują w ramach tej umowy częściowych płatności lub też przyjmują częściowe płatności o wartości nieprzekraczającej 15 000 zł.

Według organu podatkowego, pojęcie „transakcja” należy rozumieć jako umowę, której przedmiotem jest odpłatne świadczenie usług/dostawa towarów i umowa ta jest zawierana między przedsiębiorcami w ramach prowadzonej przez nich działalności gospodarczej.

Organ podatkowy przyznał rację spółce, że w przypadku umowy najmu zawartej na czas nieokreślony, ww. limit 15 000 zł odnosi się do umownie ustalonego okresu rozliczeniowego (tu: 1 miesiąca) jako jednorazowej transakcji, którą w takim przypadku będzie czynsz najmu za jeden okres rozliczeniowy. Zatem w sytuacji, gdy kwota miesięcznego czynszu nie przekroczy tego limitu, spółka będzie miała prawo ujmować jego wartość w kosztach uzyskania przychodów także, gdy czynsz ten będzie regulowała gotówką.

Inaczej jest jednak w przypadku umowy najmu zawartej na czas określony. W takim bowiem przypadku z samej treści umowy będzie wynikać całkowita wartość transakcji. Według organu podatkowego, strony umowy najmu, ustalając wysokość czynszu oraz określając czas, przez jaki umowa ma obowiązywać, z góry znają sumę przysługujących im wierzytelności (w przypadku wynajmującego) i ciążących na nich zobowiązań (w przypadku najemcy) z tytułu tej umowy. Znana jest zatem ogólna wartość transakcji. To do niej więc, a nie do poszczególnych okresów rozliczeniowych (czynszów najmu), będzie się odnosić pojęcie jednorazowej wartości transakcji. Decydująca będzie w takim przypadku suma wierzytelności przysługujących wynajmującemu, tj. suma czynszów przypadających wynajmującemu za czas trwania umowy. Zatem gdy suma czynszów wynikająca z umowy najmu zawartej na czas określony przekroczyłaby limit 15.000 zł, to w przypadku płatności za czynsz najmu dokonywanych w formie gotówkowej, wydatków tych nie będzie można zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów.

Dwie opisane powyżej zasady wynikające z wymienionej interpretacji podatkowej z 30 marca 2017r. mają zastosowanie do wszystkich umów dotyczących świadczenia różnego rodzaju usług, zawartych za czas nieokreślony na i na czas określony.

Ewa Stolarczyk, Olsztyn 25.05.17

Nowe obowiązki dla podmiotów kupujących m. in. paliwa silnikowe, paliwa opałowe, oleje smarowe

18 kwietnia 2017r. weszły w życie nowe wymagania dotyczące przewozu drogowego towarów wrażliwych dotyczące podmiotu wysyłającego towary (sprzedawcy), podmiotu odbierającego towary (nabywcy) i przewoźnika. Nowe obowiązki dotyczą podmiotów kupujących m. in. paliwa silnikowe, paliwa opałowe, oleje smarowe w ilościach przekraczających 500 kg wagi lub 500 litrów objętości. Kontrolę przestrzegania obowiązków wynikających z ustawy wykonują – co do zasady – funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej.

Nowe wymagania wynikają z ustawy z 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów (Dz.U z 2017 r. poz. 708). Weszła ona w życie 18 kwietnia 2017 r., z wyjątkiem regulacji związanych z nakładaniem kar administracyjnych i wymierzeniem kary grzywny, które będą obowiązywać od 1 maja 2017 r.

Towary wrażliwe

Towarami wrażliwymi, objętymi ustawą, są m.in. paliwa silnikowe i ich pochodne, paliwa opałowe, oleje smarowe i preparaty smarowe, które mogą być wykorzystane jako dodatki do paliw silnikowych, wyroby zawierające alkohol etylowy (odmrażacze na bazie alkoholu etylowego, rozcieńczalniki i rozpuszczalniki), alkohol etylowy całkowicie skażony oraz susz tytoniowy (wykaz towarów objętych systemem monitorowania).

Zasadą jest, że systemem monitorowania nie będą objęte przesyłki towarów wrażliwych, które nie przekraczają 500 kg wagi lub 500 litrów objętości.

Wyłączono z niego także przesyłki wybranych materiałów w niewielkich opakowaniach jednostkowych. (nawet przy przekroczeniu 500 kg wagi lub 500 litrów objętości) Limity ilościowe nie dotyczą suszu tytoniowego, który będzie podlegać monitorowaniu bez względu na ilość.

Przez przesyłkę należy rozumieć określoną ilość towarów tego samego rodzaju przewożonych od jednego nadawcy do jednego odbiorcy towaru, do jednego miejsca dostarczenia, jednym środkiem transportu. Oznacza to, że np. w sytuacji, gdy towar będzie przewożony jednym środkiem transportu z jednego miejsca wysyłki, ale do kilku miejsc dostarczenia tego samego odbiorcy, będziemy już mieć do czynienia z kilkoma przesyłkami.

Rejestr zgłoszeń

Monitorowanie przewozu towarów wrażliwych umożliwia utworzony zgodnie z ustawą rejestr zgłoszeń. Jest on prowadzony w systemie teleinformatycznym przez szefa Krajowej Administracji Skarbowej. Przewóz towarów wrażliwych jest objęty obowiązkiem zgłoszenia do tego rejestru. Zgłoszeń dokonuje: podmiot wysyłający towary, podmiot odbierający towary i przewoźnik, zgodnie z art. 5–7 ustawy.

Przesyłanie, uzupełnianie i aktualizacja zgłoszeń dokonywane jest za pośrednictwem Platformy Usług Elektronicznych Skarbowo-Celnych poprzez usługę „E-Przewóz”, która pozwala na obsługę operacji przewozu towarów w rejestrze zgłoszeń SENT.

Informacje dotyczące usługi „E-Przewóz” znajdują się na stronie:

https://puesc.gov.pl/web/puesc/e-przewoz

Przewóz towarów może nastąpić dopiero po otrzymaniu numeru referencyjnego. Taki numer jest ważny przez 10 dni od dnia jego nadania. Jeżeli numer wygaśnie w trakcie realizacji przewozu, dalszy przewóz towaru będzie mógł nastąpić dopiero po przesłaniu przez podmiot obowiązany nowego zgłoszenia i uzyskaniu kolejnego, nowego numeru referencyjnego.

Kontrole i kary

W ustawie uregulowano także zasady kontroli przewozu towarów i sankcje za nieprzestrzeganie nałożonych nią obowiązków. Zasadą jest, że kontrolę przestrzegania obowiązków wynikających z ustawy wykonują funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej. Kontrolę przewozu towarów, przy wykonywaniu swoich ustawowych zadań, mogą  prowadzić również funkcjonariusze Policji, funkcjonariusze Straży Granicznej oraz inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego.

W razie ujawnienia nieprawidłowości w postaci braku zgłoszenia, kontynuacja przewozu towaru może nastąpić dopiero po zgłoszeniu tego przewozu do rejestru i uzyskaniu wymaganego numeru referencyjnego. W takim przypadku możliwe jest także zatrzymanie środka transportu lub towaru. Jeżeli w trakcie kontroli zostanie stwierdzone, że towar nie odpowiada co do rodzaju, ilości, masy lub objętości towarowi wskazanemu w zgłoszeniu albo przewóz towarów wiąże się ze zwiększonym ryzykiem, na środek transportu lub towar będą mogły zostać nałożone zamknięcia urzędowe.

Za niedokonanie zgłoszenia przewozu towarów przez podmiot wysyłający albo podmiot odbierający, podmiotowi temu będzie grozić kara pieniężna w wysokości 46 proc. wartości netto przewożonego towaru podlegającego obowiązkowi zgłoszenia, nie mniej niż 20 tys. zł. Za niedokonanie zgłoszenia przez przewoźnika, będzie grozić kara pieniężna w wysokości 20 tys. zł. Kary pieniężne będą nakładane w drodze decyzji administracyjnej. Organem właściwym do nałożenia takiej kary jest naczelnik urzędu celno-skarbowego właściwy dla miejsca kontroli przewozu towarów. W razie stwierdzenia w trakcie kontroli rozpoczęcia przewozu towaru przez kierującego bez wymaganego numeru referencyjnego (albo dokumentu zastępującego zgłoszenie i potwierdzenia przyjęcia tego dokumentu) kierujący będzie podlegać karze grzywny w wysokości od 5 tys. do 7,5 tys. zł.

Ewa Stolarczyk

9 maja 2017 r., Olsztyn