Nowe zasady zawieszania działalności gospodarczej od 30 kwietnia 2018 r.

Do końca kwietnia 2018 roku zawieszenie działalności wiązało się z kilkoma głównymi zasadami:

  • zawieszenie działalności trwało maksymalnie 24 miesiące,
  • jeśli przedsiębiorca po upływie 24 miesięcy nie złożył wniosku o wznowienie działalności, została ona automatycznie wykreślona z rejestru CEIDG,
  • zawieszenie działalności było niemożliwe jeśli przedsiębiorca zatrudniał jakiegokolwiek pracownika (bez względu na formę zatrudnienia).

Przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą na podstawie wpisu do CEIDG, mógł zawiesić jej prowadzenie na minimum 30 dni, a maksymalnie do 24 miesięcy. Jeśli jednak nie złożył w odpowiednim terminie wniosku o wznowienie działalności, był on automatycznie wykreślony z ewidencji, czyli działalność była likwidowana.

Nowe zasady

Ustawa z 6 marca 2018 r. o Prawie przedsiębiorców wprowadziła w tym zakresie dwie najważniejsze zmiany:

  1. działalność można zawiesić bez konieczności wskazywania daty jej wznowienia. W tym przypadku przedsiębiorca będzie zobowiązany złożyć wniosek o jej wznowienie, jeśli będzie chciał powrócić do prowadzenia działalności. Zgodnie z nowymi przepisami, przedsiębiorca ma prawo bezterminowo zawiesić firmę zarejestrowaną w CEIDG (minimalny okres wciąż wynosi 30 dni). Nie będzie już obowiązywać „automatyczne” wykreślenie z CEIDG przedsiębiorców, którzy przekroczyli dopuszczalny wcześniej okres 24 miesięcy zawieszenia. Wznowienie działalności odbywać się będzie tylko wniosek przedsiębiorcy. Można go złożyć w każdym momencie zawieszenia.
  2. działalność można zawiesić na określony czas, a podając datę zakończenia zawieszenia we wniosku CEIDG-1, można podać okres dłuższy niż 24 miesiące. Po upływie terminu wskazanego we wniosku o zawieszeniu działalności, zostanie ona automatycznie wznowiona, a nie jak do tej pory – zamykana. W takim przypadku nie trzeba składać odrębnego wniosku o wznowienie działalności.

Możliwość zgłoszenia zawieszenia/wznowienia z datą wsteczną

Nie trzeba  zgłaszać zawieszenia/wznowienia firmy przed faktem. Teraz przedsiębiorca może to zrobić  (nawet z datą wsteczną), ale informacja, którą zgłaszasz do CEIDG powinna zawierać dane zgodne z faktycznym stanem rzeczy.

Rezygnacja z zawieszenia/wznowienia

Jeśli przedsiębiorca zawiesił/wznowił działalność, może również zrezygnować z zawieszenia/wznowienia (jeśli np. po kilku dniach od wznowienia uzna, że chce jednak kontynuować zawieszenie). Rezygnację składa się zaznaczając odpowiednie okienko w formularzu CEIDG.

Zawieszenie działalności w przypadku zatrudnienia pracowników

Do 30 kwietnia 2018r. jednym z podstawowych warunków zawieszenia działalności było niezatrudnianie w przedsiębiorstwie ani jednego pracownika (bez względu na rodzaj posiadanej umowy – umowa o pracę czy umowa cywilnoprawna). Było to problematyczne w sytuacji kiedy w firmie był zatrudniony jeden pracownik, który przebywał na urlopie związanym z rodzicielstwem, np. urlopie macierzyńskim lub wychowawczym. W takich przypadkach, jedynym rozwiązaniem dla przedsiębiorcy była likwidacja działalności.

Nowe przepisy wprowadzają bowiem możliwość zawieszenia działalności w przypadku, kiedy w przedsiębiorstwie zatrudnieni są wyłącznie pracownicy, którzy aktualnie przebywają na:

  • urlopie macierzyńskim,
  • urlopie na warunkach urlopu macierzyńskiego,
  • urlopie wychowawczym,
  • urlopie rodzicielskim, niełączący korzystania z urlopu rodzicielskiego z wykonywaniem pracy u pracodawcy udzielającego tego urlopu.

Pracownik nie musi się obawiać, że nie ma firmy, do której może wrócić po zakończeniu urlopu związanego z macierzyństwem. Art. 22 pkt. 2 ustawy o prawie przedsiębiorcy wskazuje że w przypadku zakończenia korzystania z urlopów lub złożenia przez pracownika wniosku dotyczącego łączenia korzystania z urlopu rodzicielskiego z wykonywaniem pracy u pracodawcy udzielającego tego urlopu, pracownik ma prawo do wynagrodzenia jak za przestój, określonego przepisami prawa pracy, do zakończenia okresu zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej.

Ewa Stolarczyk, Abak S.A.

Działalność nierejestrowa

Od 30 kwietnia 2018 r. ustawa Prawo przedsiębiorców wprowadziła dla wszystkich planujących rozpoczęcie działalności gospodarczej możliwość wyboru tzw. działalności nierejestrowej, która pozwala  spróbować, jak to jest być przedsiębiorcą. Działalność nierejestrowa (inaczej działalność nierejestrowana lub nieewidencjonowana) to możliwość legalnego uzyskiwania dochodów z drobnych czynności bez konieczności wypełniania obowiązków rejestracyjnych, a więc bez zbędnych i zajmujących czas formalności.

Działalność nierejestrowa nie dotyczy zdarzeń incydentalnych, jednorazowych. Tak jak działalność gospodarcza wymaga ona elementu zorganizowania i ciągłości.

Kto może prowadzić działalność nierejestrową?

Działalność nierejestrowa to działalność wykonywana przez osobę fizyczną:

  1. której przychód należny z tej działalności nie przekracza w żadnym miesiącu 50% kwoty minimalnego wynagrodzenia, o którym mowa w ustawie o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (czyli w 2018 r. nie więcej niż 1050 zł miesięcznie),
  2. która nie prowadziła wcześniej działalności gospodarczej w okresie poprzednich 5 lat czyli 60 miesięcy.

Przepisy o działalności nierejestrowej stosuje się również do działalności wykonywanej przez osoby, które w okresie 12 miesięcy przed dniem wejścia w życie ustawy Prawo Przedsiębiorców (przed 30 kwietnia 2018r.)  nie były wpisane do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej lub których wpis został wykreślony z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej wcześniej niż 12 miesięcy przed dniem wejścia w życie Prawa Przedsiębiorców, nawet jeżeli w okresie ostatnich 60 miesięcy przed dniem wejścia w życie tej ustawy wykonywały działalność gospodarczą.

Działalność nierejestrowana nie dotyczy:

  • spółek cywilnych
  • działalności wymagającej specjalnych zezwoleń czy koncesji
  • spółek osobowych w rozumieniu przepisów Kodeksu spółek handlowych zarejestrowanych w KRS – spółki jawne, partnerskie, komandytowe

Przekroczenie limitu przychodu należnego

Jeżeli osoba fizyczna prowadząca działalność nierejestrową  przekroczy w jakimś miesiącu limit 50% kwoty minimalnego wynagrodzenia, natychmiast traci możliwość korzystania z tego sposobu rozliczenia  i staje się przedsiębiorcą prowadzącym działalność gospodarczą. Powstaje wówczas bezwzględny obowiązek zarejestrowania działalności gospodarczej w CEIDG w terminie 7 dni. Dodatkowo należy dopełnić formalności związanych z rejestracją w ZUS-ie, pamiętając o możliwości skorzystania z ulgi na start, czyli preferencji przez pierwszych 6 miesięcy prowadzenia firmy.

Działalność nierejestrowa a składki

Prowadzenie działalności nierejestrowej nie powoduje samoistnie powstania obowiązku opłacania składek na ubezpieczenie społeczne. Całkowite wyłączenie dotyczy zarówno obowiązkowych składek na ubezpieczenie emerytalne, rentowe, chorobowe, Fundusz Pracy i ubezpieczenie wypadkowe jak i obowiązkowych składek na ubezpieczenie zdrowotne. Istniej możliwość skorzystania  z dobrowolnych ubezpieczeń ZUS.

Działalność nierejestrowa a podatek

Działalność nierejestrowa, mimo iż nie jest rejestrowana w CEiDG, nie zwalnia z obowiązków podatkowych. Co prawda dla możliwości prowadzenia nierejestrowanej działalności znaczenie ma przychód należny, ale podobnie jak dla innych przychodów, tak i dla przychodu z działalności nierejestrowej konieczne jest obliczenie dochodu i ustalenie wysokości podatku dochodowego oraz wykazanie go w zeznaniu rocznym PIT. Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych uznaje przychody z działalności nierejestrowej jako przychody z innych źródeł. Dla ustalenia dochodu stosować będziemy więc zasady ogólne. Dochodem będzie różnica pomiędzy uzyskanym przychodem a poniesionymi kosztami, które ustawa uznaje za koszty dla celów podatkowych. Dochód z działalności nierejestrowej jest opodatkowany w sposób progresywny i podlega sumowaniu ze wszystkimi źródłami przychodów opodatkowanymi zgodnie ze skalą podatkową (m.in. stosunek pracy czy działalność wykonywana osobiście). Podatnicy nie muszą w przypadku działalności nierejestrowej opłacać zaliczki na podatek dochodowy w trakcie roku podatkowego i rozliczają dochód tylko raz w roku – przy okazji składania zeznania podatkowego za rok ubiegły. Oznacza to, że pierwsze dochody z działalności nierejestrowej uzyskane w roku 2018 zostaną rozliczone i opodatkowane w roku 2019.

Ewidencja dla celów VAT

Prowadzący działalność nierejestrową muszą prowadzić ewidencję – ewidencję sprzedaży dla celów podatku VAT – dla celów ustalenia, czy nie przekraczają limitu 200 tys. zł, ustalonego dla podatników korzystających ze zwolnienia z podatku VAT ze względu na wysokość przychodów.

Ewa Stolarczyk, Abak S.A.

Ulga ZUS na start dla przedsiębiorców

30 kwietnia 2018 r. weszła w życie ustawa dnia 6 marca 2018r. Prawo Przedsiębiorców (Dz. U. poz. 646), która w art.18 wprowadziła nową ulgę dotyczącą ubezpieczeń społecznych (zwaną „ulgą na start” lub „ulgą ZUS dla debiutantów”) dla osób rozpoczynających prowadzenie działalności gospodarczej po raz pierwszy lub po długiej przerwie.

Ulga na start

Osoba będzie mogła skorzystać z „ulgi na start”, jeśli będzie prowadziła działalność gospodarczą i:

  • podejmie ją po raz pierwszy albo ponownie po upływie co najmniej 60 miesięcy kalendarzowych od dnia ostatniego zawieszenia lub zakończenia działalności gospodarczej i jednocześnie
  • nie będzie jej wykonywać na rzecz byłego pracodawcy, na rzecz którego przed dniem rozpoczęcia działalności gospodarczej w bieżącym lub w poprzednim roku kalendarzowym osoba wykonywała w ramach stosunku pracy lub spółdzielczego stosunku pracy czynności wchodzące w zakres wykonywanej działalności.

Uprawnienie to polega na zwolnieniu z obowiązku ubezpieczeń społecznych przez 6 miesięcy kalendarzowych od dnia podjęcia działalności gospodarczej.

Z „ulgi na start” będzie można skorzystać także jako wspólnik spółki cywilnej. Nie jest ona możliwa w przypadku prowadzenia działalności w formie spółek osobowych (jawna, partnerska i komandytowa) i jednoosobowych spółek z o.o.

W okresie „ulgi na start” ubezpieczeniami społecznymi będą objęte osoby współpracujące z osobą prowadzącą działalność gospodarczą oraz zatrudnieni przez przedsiębiorcę  pracownicy czy zleceniobiorcy. Zwolnienie z ubezpieczeń społecznych dotyczy tylko przedsiębiorcy jako osoby prowadzącej działalność.

Sposób obliczania okresu 6 miesięcy „ulgi na start”

„Ulga na start” może trwać maksymalnie 6 miesięcy kalendarzowych. Początek stanowi dzień faktycznego rozpoczęcia wykonywania działalności. Jeżeli dzień ten przypada pierwszego dnia miesiąca kalendarzowego, miesiąc ten jest wliczany do 6 miesięcy trwania ulgi. Jeśli działalność gospodarczą rozpoczyna się w trakcie miesiąca kalendarzowego, tego miesiąca nie wliczamy do 6 miesięcznego okresu trwania ulgi.

Przykład 1

Pan Michał rozpocznie działalność gospodarczą od 15.05.2018 r. Spełnia warunki do skorzystania z „ulgi na start”. Sześć miesięcy, za które nie będzie opłacać składek na ubezpieczenia społeczne obejmie okres czerwiec – listopad 2018 r. i upłynie z dniem 30.11.2018 r.

Jeśli w okresie korzystania z „ulgi na start” przedsiębiorca zawiesi wykonywanie działalności, okres zawieszenia nie przerwie biegu 6 miesięcy.

Przykład 2

Pani Katarzyna skorzysta z ulgi na start od 4.07.2018 r. Ulga na start biegnie od 1 sierpnia 2018 r. i trwa do 31 stycznia 2019 r.

Od 1.09.2018 r. pani Katarzyna zawiesi działalność do 31.10.2018 r. Po wznowieniu działalności będzie mieć prawo do „ulgi na start” jeszcze przez 3 miesiące.

Jeśli przedsiębiorca zrezygnuje dobrowolnie z „ulgi na start”, do czego ma prawo, kolejny raz będzie mógł skorzystać z tego uprawnienia dopiero po upływie 60 miesięcy kalendarzowych od dnia jej zakończenia bądź zawieszenia.

„Ulga na start” nie dotyczy ubezpieczenia zdrowotnego

W okresie, w którym przedsiębiorca skorzysta z „ulgi na start” ubezpieczenie zdrowotne będzie dla niego obowiązkowe, o ile nie zawiesi wykonywania działalności w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG).

Do ubezpieczenia zdrowotnego w okresie „ulgi na start” należy się zgłosić na druku ZUS ZZA z kodem tytułu ubezpieczenia rozpoczynającym się cyframi 05 40.

W okresie „ulgi na start” przedsiębiorca może zgłosić do ubezpieczenia zdrowotnego także członków swojej rodziny.

Składkę na ubezpieczenie zdrowotne w okresie „ulgi na start” należy opłacać od zadeklarowanej kwoty, nie niższej jednak niż 75% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw w czwartym kwartale roku poprzedniego, włącznie z wypłatami z zysku (w 2018 r. jest to kwota 3554,93 zł). Składka na ubezpieczenie zdrowotne wynosi 9% podstawy wymiaru (w 2018 r. najniższa składka wynosi 319,94 zł). Składka ta jest miesięczna i niepodzielna, tj. Należy ją opłacać w pełnej wysokości niezależnie od ilości dni podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu w miesiącu.

Ubezpieczenie po zakończeniu „ulgi na start”

Po upływie 6 miesięcy ulgi na start, przez 24 miesiące kalendarzowe przedsiębiorca będzie mógł opłacać składki od zadeklarowanej kwoty nie niższej niż 30% minimalnego wynagrodzenia. Podobnie, jeżeli przedsiębiorca dobrowolnie zrezygnuje z „ulgi na start” przed upływem 6 miesięcy.

Okres 24 miesięcy należy liczyć:

  • jeśli przedsiębiorca zrezygnuje z „ulgi na start” przed upływem 6 miesięcy – od dnia wskazanego we wniosku o objęcie ubezpieczeniami społecznymi, który nie może być wcześniejszy od dnia, w którym wniosek zgłosisz,
  • jeśli przedsiębiorca skorzysta z „ulgi na start” przez 6 miesięcy kalendarzowych – od następnego dnia po upływie tych 6 miesięcy.

Po 6 miesiącach „ulgi na start” albo wcześniej w przypadku dobrowolnej rezygnacji, należy dokonać wyrejestrowania z ubezpieczenia zdrowotnego na druku ZUS ZWUA z kodem tytułu ubezpieczenia rozpoczynającym się cyframi 05 40.

Ewa Stolarczyk, Abak S.A.

Mechanizm podzielonej płatności w ustawie VAT

Mechanizm podzielonej płatności (split payment) został wprowadzony ustawą z dnia 15 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018, poz.62).

Dzięki mechanizmowi podzielonej płatności organy podatkowe będą mogły monitorować i blokować środki na rachunkach VAT, eliminując ryzyko znikania podatników wraz z zapłaconym im przez kontrahentów, a nieodprowadzonym podatkiem VAT. Mechanizm ten z założenia utrudnia, lub wręcz uniemożliwia powstawanie nadużyć już na etapie samej transakcji. Jednocześnie zapewni lepszą transparentność rozliczeń VAT-owskich i utrudni wyprowadzanie pieniędzy za granicę.

Mechanizm jest dobrowolny i będzie miał zastosowanie do płatności dokonywanych od 1 lipca 2018 r. (nie tylko do faktur wystawionych od 1 lipca 2018 r., ale również wcześniej). To nabywca, który otrzymał fakturę zdecyduje czy skorzysta z tego systemu. Zastosowanie tego mechanizmu przez nabywcę ma być uznawane za główną przesłankę zachowania należytej staranności.

Na czym polega split payment?

Split payment będzie mógł być stosowany tylko do płatności za fakturę z wykazaną kwotą VAT, a zatem wystawioną przez podatnika VAT czynnego.

Split payment polega na tym, że jedna płatność (jeden przelew) za nabyty towar lub usługę dokonana przez nabywcę będzie rozdzielana automatycznie przez system bankowy i trafi ostatecznie na dwa rachunki bankowe sprzedawcy.

Zapłata kwoty odpowiadającej całości lub części kwoty podatku wynikającej z otrzymanej faktury jest dokonywana na rachunek VAT. Zapłata całości lub części kwoty odpowiadającej wartości sprzedaży netto wynikającej z otrzymanej faktury jest dokonywana na rachunek bankowy albo na rachunek w SKOK-u, dla których jest prowadzony rachunek VAT albo jest rozliczana w inny sposób (np. barter, kompensata). Podatnik VAT, który otrzyma zapłatę w takiej formule na swoim rachunku rozliczeniowym zobaczy wyłącznie kwotę netto, natomiast kwotę odpowiadającą VAT zawartemu w cenie odnajdzie na swoim rachunku VAT.

Aby nabywca mógł skorzystać z mechanizmu podzielonej płatności zapłata będzie musiał być dokonana na podstawie otrzymanej faktury, a kwota VAT będzie musiała wynikać z takiego dokumentu.

Mechanizmu nie zastosuje zatem nabywca dokonujący płatności za faktury VAT-marża, faktury ze stawką zwolnioną i 0% oraz faktury opodatkowane przez nabywcę w ramach odwrotnego obciążenia.

W ramach mechanizmu split payment jeden przelew będzie dotyczył kwoty wynikającej tylko z jednej faktury – podatnik nie dokona przelewu zbiorczego za kilka faktur.

Jak działa split payment?

Zastosowanie mechanizmu podzielonej płatności przez nabywcę odbywa się przy użyciu dedykowanego komunikatu przelewu, który będzie udostępniany przez bank lub SKOK.

W komunikacie przelewu podatnik wskazuje:

  1. kwotę odpowiadającą całości albo części VAT, wynikającego z faktury, która ma zostać zapłacona w mechanizmie podzielonej płatności;
  2. kwotę odpowiadającą całości albo części wartości brutto;
  3. numer faktury, w związku z którą dokonywana jest płatność;
  4. numer, za pomocą którego dostawca towaru lub usługodawca jest zidentyfikowany na potrzeby podatku lub NIP nabywcy w przypadku zwrotu VAT po wystawieniu faktury korygującej na zmniejszenie.

To nabywca towarów lub usług każdorazowo będzie decydował, którą fakturę zapłaci z zastosowaniem mechanizmu podzielonej płatności i wobec którego dostawcy go zastosuje.  Po 1 lipca 2018 r. będzie można regulować należność dotychczasową metodą lub skorzystać ze metody podzielonej płatności. Wybór konkretnego sposobu płatności odnosić się będzie do pojedynczej faktury i nawet w stosunku do jednego dostawcy nabywca stosować może zamiennie dwie metody regulowania należności.

Mechanizm podzielonej płatności będzie można stosować zarówno do regulowania całości zobowiązań, jak i do częściowych płatności.

Korzyści dla podatników stosujących split payment

Podatnicy – nabywcy towarów i usług, którzy będą stosowali system podzielonej płatności będą mogli uniknąć wielu sankcji przewidzianych w ustawie o VAT i Ordynacji podatkowej.

Do wysokości kwoty odpowiadającej kwocie VAT wynikającej z otrzymanej faktury, którą podatnik nabywca zapłacił z zastosowaniem mechanizmu podzielonej płatności:

  • nie będzie ponosił odpowiedzialności solidarnej z dostawcą towarów z zał. Nr 13 do ustawy;
  • nie będzie mu można określić dodatkowego zobowiązania.

Do zaległości w VAT powstałej za okres rozliczeniowy, za który podatnik w złożonej deklaracji podatkowej wykazał kwotę podatku naliczonego wynikającą w co najmniej 95% z otrzymanych przez niego faktur, zapłaconych z zastosowaniem mechanizmu podzielonej płatności, nie będą stosowane podwyższone 150% odsetki za zwłokę. Zasada ta nie będzie miała zastosowania gdy zaległości przekroczą dwukrotność kwoty podatku naliczonego wykazanego w złożonej deklaracji podatkowej.

Bankowe rachunki VAT

Aby umożliwić wszystkim podatnikom nabywającym towary lub usługi dokonywania płatności w ramach mechanizmu podzielonej płatności, rachunek VAT będzie obowiązkowo zakładany przez banki lub SKOK do dnia 30 czerwca 2018 r. dla każdego podatnika posiadającego rachunek rozliczeniowy oraz analogiczny rachunek imienny dla celów działalności gospodarczej w SKOK. Rachunki te mają być zakładane i prowadzone bez jakichkolwiek dodatkowych formalności, niejako automatycznie, bez podpisywania odrębnej umowy. Rachunki VAT zostaną otwarte wyłącznie do rachunków rozliczeniowych prowadzonych w walucie polskiej. Numer rachunku VAT nie musi być wykazywany na fakturze przekazywanej kontrahentowi, ponieważ nabywca korzystając z dedykowanego komunikatu przelewu wprowadzi od systemu bankowego tylko numer rachunku rozliczeniowego sprzedawcy. Nie będzie również obowiązku aktualizacji wpisu w CEIDG w celu dodania numeru tego rachunku.

Na rachunek mogą być wpłacane środki pochodzące wyłącznie z zapłaty odpowiadającej kwocie podatku od towarów i usług płaconej dostawcy towarów lub usługodawcy przy użyciu dedykowanego komunikatu przelewu, lub ze zwrotu podatku od towarów i usług. Środki pochodzące z innych tytułów nie mogą być gromadzone na w/w rachunku.

Otwarcie i prowadzenie rachunków VAT będzie wolne od dodatkowych opłat i prowizji dla banków. Natomiast banki będą mogły pobierać opłaty za dokonywanie przelewów w podzielonej płatności, przy czym opłata za przelew z zastosowaniem mechanizmu podzielonej płatności nie będzie mogła być inna od opłaty za dokonanie tradycyjnego przelewu.

Dysponowanie środkami na rachunku VAT

Zarówno sam rachunek VAT, jak i środki zgromadzone na rachunku VAT będą cały czas środkami należącymi do podatnika VAT. Ale podatnik będzie miał możliwość dysponowania tymi środkami na ograniczone cele – zapłatę zobowiązania VAT do urzędu skarbowego lub zapłatę kwoty odpowiadającej kwocie VAT z faktury otrzymanej od swojego kontrahenta.

Organy podatkowe nie będą miały dostępu do rachunku VAT podatnika, a więc nie będą mogły samodzielnie dysponować zgromadzonymi na nich środkami.

Aby móc zadysponować środkami w inny sposób niż zapłata VAT do urzędu lub dla kontrahenta przedsiębiorca będzie składał wniosek do naczelnika urzędu skarbowego o zgodę na przekazanie środków z rachunku VAT na rachunek bieżący, służący do prowadzenia działalności. Po weryfikacji wniosku naczelnik będzie wydawał postanowienie o zgodzie lub decyzję o odmowie przekazania pieniędzy które przekaże do banku prowadzącego rachunek .

Na rozpatrzenie wniosku i wydanie postanowienia naczelnik urzędu skarbowego będzie miał 60 dni od dnia otrzymania wniosku.

Ewa Stolarczyk, ABAK S.A.

Ceny transferowe – dokumentacja przy zawarciu umowy spółki osobowej

Od 1 stycznia 2017 r. obowiązują nowe przepisy w ustawie o podatku dochodowym od osób prawnych oraz w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych dotyczące sporządzania dokumentacji podatkowych (dokumentacji cen transferowych) w związku z zawarciem umowy spółki osobowej (nie dotyczy umowy spółki komandytowo-akcyjnej).

Kogo dotyczy?

Podatnicy prowadzący pozarolniczą działalność gospodarczą lub działy specjalne produkcji rolnej, którzy w roku podatkowym oraz w roku poprzedzającym rok podatkowy prowadzą i prowadzili księgi rachunkowe, których przychody lub koszty, w rozumieniu przepisów o rachunkowości, ustalone na podstawie prowadzonych ksiąg rachunkowych przekroczyły w roku poprzedzającym rok podatkowy równowartość 2 000 000 euro*, dokonujący w roku podatkowym transakcji z podmiotami powiązanymi.

Jakie transakcje?

Za transakcje lub inne zdarzenia, uznaje się m.in. zawartą w roku podatkowym:

  1. umowę spółki niebędącej osobą prawną, w której łączna wartość wniesionych przez wspólników wkładów przekracza równowartość 50 000 euro* lub
  2. umowę wspólnego przedsięwzięcia lub inną umowę o podobnym charakterze, w której wartość wspólnie realizowanego przedsięwzięcia określona w umowie, a w przypadku braku określenia w umowie tej wartości – przewidywana na dzień zawarcia umowy, przekracza równowartość 50 000 euro*.

Podmioty powiązane

  1. osoby fizyczne, osoby prawne lub jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, mające miejsce zamieszkania, siedzibę lub zarząd na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zwane dalej „podmiotem krajowym”, jeżeli biorą udział bezpośrednio lub pośrednio w zarządzaniu przedsiębiorstwem położonym poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub w jego kontroli albo posiadają udział w kapitale tego przedsiębiorstwa nie mniejszy niż 25%, albo
  2. osoby fizyczne, osoby prawne lub jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, mające miejsce zamieszkania, siedzibę lub zarząd poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zwane dalej „podmiotem zagranicznym”, biorą udział bezpośrednio lub pośrednio w zarządzaniu podmiotem krajowym lub w jego kontroli albo posiadają udział w kapitale tego podmiotu krajowego nie mniejszy niż 25%, albo
  3. te same osoby fizyczne, osoby prawne lub jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej równocześnie bezpośrednio lub pośrednio biorą udział w zarządzaniu podmiotem krajowym i podmiotem zagranicznym lub w ich kontroli albo posiada udział w kapitale tych podmiotów udział mniejszy niż 25%, albo
  4. podmiot krajowy biorący udział bezpośrednio lub pośrednio w zarządzaniu innym podmiotem krajowym lub w jego kontroli albo posiadający udział w kapitale innego podmiotu krajowego nie mniejszy niż 25%, albo
  5. podmiot krajowy równocześnie bezpośrednio lub pośrednio biorący udział w zarządzaniu podmiotami krajowymi lub w ich kontroli albo posiada udział w kapitale tych podmiotów nie mniejszy niż 25%
  6. gdy występują powiązania o charakterze rodzinnym lub wynikających ze stosunku pracy albo majątkowych pomiędzy podmiotami krajowymi lub osobami pełniącymi w tych podmiotach funkcje zarządzające lub kontrolne albo nadzorcze oraz jeżeli którakolwiek osoba łączy funkcje zarządzające lub kontrolne albo nadzorcze w tych podmiotach

jeżeli między tymi podmiotami dochodzi do zawarcia umowy spółki osobowej.

Obowiązki dokumentacyjne

Obowiązki dokumentacyjne uzależnione są od poziomu osiągniętych przychodów lub kosztów podatnika. Należy zaznaczyć, iż podatnicy, którzy nie przekroczyli limitu 2 mln euro* w poprzednim roku podatkowym, nie będą zobowiązani sporządzać dokumentacji podatkowej, nawet gdy zawarta umowa spółki osobowej z podmiotami powiązanymi przewiduje, iż łączne wkłady wspólników przekraczają 50 tys. euro*.

Podatnicy, których przychody lub koszty przekroczyły 2 mln euro* ale nie przekroczyły 10 mln euro* mają obowiązek w dokumentacji podatkowej zawrzeć następujące elementy:

  1. opis transakcji,
  2. wskazanie rodzaju i przedmiotu tej transakcji,
  3. dane finansowe, w tym przepływy pieniężne, dotyczące tej transakcji,
  4. dane identyfikujące podmioty powiązane dokonujące tej transakcji,
  5. opis przebiegu tej transakcji, w tym funkcji wykonywanych przez podatnika, i podmioty z nim powiązane, angażowanych przez nich aktywów bilansowych i pozabilansowych, kapitału ludzkiego oraz ponoszonych ryzyk,
  6. wskazanie metody i sposobu kalkulacji dochodu (straty) podatnika wraz z uzasadnieniem ich wyboru, w tym algorytmu kalkulacji rozliczeń dotyczących tej transakcji oraz sposobu wyliczenia wartości rozliczeń wpływających na dochód (stratę) podatnika,
  7. umowę spółki niebędącej osobą prawną, umowę wspólnego przedsięwzięcia lub umowy o podobnym charakterze, dokumentujące zasady przyznawania praw wspólnikom (stronom umowy) do udziału w zysku oraz uczestnictwa w stratach
  8. opis danych finansowych podatnika,
  9. informacje o podatniku, obejmujące w szczególności opis struktury organizacyjnej i struktury zarządczej, przedmiotu i zakresu prowadzonej działalności gospodarczej, realizowanej strategii gospodarczej, otoczenia konkurencyjnego.

Podsumowanie

Sporządzanie dokumentacji cen transferowych w przypadku zawarcia umowy spółki osobowej stanowi obowiązek z przepisów ustaw o podatkach dochodowych. Co do zasady obowiązek ten  dotyczy tylko tych podatników, którzy jednocześnie spełnili poniższe warunki:

  1. Przychody lub koszty osiągnięte w poprzednim roku podatkowym przekroczyły 2 000 000 euro*,
  2. Umowa spółki osobowej, umowa wspólnego przedsięwzięcia lub inna umowa o podobnym charakterze została zawarta z podmiotami powiązanymi,
  3. Łączna wartość wkładów do spółki osobowej lub wartość przedsięwzięcia przekracza 50 000 euro*.

*Wyrażone w euro wielkości przelicza się na walutę polską po średnim kursie ogłaszanym przez Narodowy Bank Polski, obowiązującym w ostatnim dniu roboczym roku podatkowego poprzedzającego rok podatkowy, którego dotyczy dokumentacja podatkowa.

Damian Panek

Ceny transferowe – termin na sporządzenie dokumentacji przedłużony do końca września

Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 14 marca 2018 r. w sprawie przedłużenia terminów wykonania niektórych obowiązków z zakresu dokumentacji podatkowej informujemy, iż termin na:

  1. sporządzenie dokumentacji podatkowej,
  2. złożenie urzędom skarbowym oświadczenia o sporządzeniu dokumentacji podatkowej cen transferowych,
  3. dołączenie do zeznania podatkowego za rok podatkowy uproszczonego sprawozdania CIT/TP przez podatników, którzy zostawali do tego zobowiązani zgodnie z ustawą PIT lub CIT

– został przedłużony do końca dziewiątego miesiąca po zakończeniu roku podatkowego.

Przedłużenie terminu stosuje się do obowiązków powstałych w 2018 (w odniesieniu do danych za 2017 r.) i 2019 r. (w odniesieniu do danych za 2018 r.).

 

Sporządzenie dokumentacji cen transferowych

Od 1 stycznia 2017 r. obowiązują nowe przepisy w ustawie o podatku dochodowym od osób prawnych oraz w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych dotyczące sporządzania dokumentacji podatkowych (dokumentacji cen transferowych) w związku z zawarciem transakcji z podmiotami powiązanymi.

Kogo dotyczy?

Podatnicy prowadzący pozarolniczą działalność gospodarczą lub działy specjalne produkcji rolnej, którzy w roku podatkowym oraz w roku poprzedzającym rok podatkowy prowadzą i prowadzili księgi rachunkowe:

  1. dokonujący w roku podatkowym transakcji z podmiotami powiązanymi, mających istotny wpływ na wysokość ich dochodu (straty), lub
  2. ujmujący w roku podatkowym w księgach rachunkowych inne zdarzenia, których warunki zostały ustalone (lub narzucone) z podmiotami powiązanymi, mające istotny wpływ na wysokość ich dochodu (straty)

– których przychody lub koszty, w rozumieniu przepisów o rachunkowości, ustalone na podstawie prowadzonych ksiąg rachunkowych przekroczyły w roku poprzedzającym rok podatkowy równowartość 2 000 000 euro*.

Jakie transakcje?

Transakcje lub inne zdarzenia jednego rodzaju, których łączna wartość przekracza w roku podatkowym równowartość 50 000 euro*, z tym że w przypadku podatników, których przychody w rozumieniu przepisów o rachunkowości, w roku poprzedzającym rok podatkowy przekroczyły równowartość:

  1. 2 000 000 euro*, lecz nie więcej niż równowartość 20 000 000 euro* – za takie transakcje lub inne zdarzenia uznaje się transakcje lub inne zdarzenia jednego rodzaju, których wartość przekracza w roku podatkowym kwotę stanowiącą równowartość kwoty 50 000 euro* powiększoną o 5000 euro* za każdy 1 000 000 euro* przychodu powyżej 2 000 000 euro*;
  2. 20 000 000 euro*, lecz nie więcej niż równowartość 100 000 000 euro* – za takie transakcje lub inne zdarzenia uznaje się transakcje lub inne zdarzenia jednego rodzaju, których wartość przekracza w roku podatkowym kwotę stanowiącą równowartość kwoty 140 000 euro* powiększoną o 45 000 euro* za każde 10 000 000 euro* przychodu powyżej 20 000 000 euro*;
  3. 100 000 000 euro* – za takie transakcje lub inne zdarzenia uznaje się transakcje lub inne zdarzenia jednego rodzaju, których wartość w roku podatkowym przekracza kwotę stanowiącą równowartość kwoty 500 000 euro*.

Podmioty powiązane

  1. osoby fizyczne, osoby prawne lub jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, mające miejsce zamieszkania, siedzibę lub zarząd na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zwane dalej „podmiotem krajowym”, jeżeli biorą udział bezpośrednio lub pośrednio w zarządzaniu przedsiębiorstwem położonym poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub w jego kontroli albo posiadają udział w kapitale tego przedsiębiorstwa nie mniejszy niż 25%, albo
  2. osoby fizyczne, osoby prawne lub jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, mające miejsce zamieszkania, siedzibę lub zarząd poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zwane dalej „podmiotem zagranicznym”, biorą udział bezpośrednio lub pośrednio w zarządzaniu podmiotem krajowym lub w jego kontroli albo posiadają udział w kapitale tego podmiotu krajowego nie mniejszy niż 25%, albo
  3. te same osoby fizyczne, osoby prawne lub jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej równocześnie bezpośrednio lub pośrednio biorą udział w zarządzaniu podmiotem krajowym i podmiotem zagranicznym lub w ich kontroli albo posiada udział w kapitale tych podmiotów udział mniejszy niż 25%, albo
  4. podmiot krajowy biorący udział bezpośrednio lub pośrednio w zarządzaniu innym podmiotem krajowym lub w jego kontroli albo posiadający udział w kapitale innego podmiotu krajowego nie mniejszy niż 25%, albo
  5. podmiot krajowy równocześnie bezpośrednio lub pośrednio biorący udział w zarządzaniu podmiotami krajowymi lub w ich kontroli albo posiada udział w kapitale tych podmiotów nie mniejszy niż 25%
  6. gdy występują powiązania o charakterze rodzinnym lub wynikających ze stosunku pracy albo majątkowych pomiędzy podmiotami krajowymi lub osobami pełniącymi w tych podmiotach funkcje zarządzające lub kontrolne albo nadzorcze oraz jeżeli którakolwiek osoba łączy funkcje zarządzające lub kontrolne albo nadzorcze w tych podmiotach

Obowiązki dokumentacyjne

Obowiązki dokumentacyjne uzależnione są od poziomu osiągniętych przychodów lub kosztów podatnika. Należy zaznaczyć, iż podatnicy, którzy nie przekroczyli limitu 2 mln euro* w poprzednim roku podatkowym, nie będą zobowiązani sporządzać dokumentacji podatkowej, nawet gdy zawierają transakcje z podmiotami powiązanymi.

Podatnicy, których przychody lub koszty przekroczyły 2 mln euro* ale nie przekroczyły 10 mln euro* mają obowiązek w dokumentacji podatkowej zawrzeć następujące elementy:

  1. opis transakcji,
  2. wskazanie rodzaju i przedmiotu tej transakcji,
  3. dane finansowe, w tym przepływy pieniężne, dotyczące tej transakcji,
  4. dane identyfikujące podmioty powiązane dokonujące tej transakcji,
  5. opis przebiegu tej transakcji, w tym funkcji wykonywanych przez podatnika, i podmioty z nim powiązane, angażowanych przez nich aktywów bilansowych i pozabilansowych, kapitału ludzkiego oraz ponoszonych ryzyk,
  6. wskazanie metody i sposobu kalkulacji dochodu (straty) podatnika wraz z uzasadnieniem ich wyboru, w tym algorytmu kalkulacji rozliczeń dotyczących tej transakcji oraz sposobu wyliczenia wartości rozliczeń wpływających na dochód (stratę) podatnika,
  7. umowę spółki niebędącej osobą prawną, umowę wspólnego przedsięwzięcia lub umowy o podobnym charakterze, dokumentujące zasady przyznawania praw wspólnikom (stronom umowy) do udziału w zysku oraz uczestnictwa w stratach
  8. opis danych finansowych podatnika,
  9. informacje o podatniku, obejmujące w szczególności opis struktury organizacyjnej i struktury zarządczej, przedmiotu i zakresu prowadzonej działalności gospodarczej, realizowanej strategii gospodarczej, otoczenia konkurencyjnego
  10. dokumenty dotyczące transakcji.

Podmioty, których przychody lub koszty przekroczyły w poprzednim roku wartość 10 000 000 euro*, w dokumentacji powinny również dodać opis analizy danych podmiotów niezależnych lub danych ustalonych z podmiotem niezależnym, uznanych za porównywalne do warunków ustalonych w transakcjach lub innych zdarzeniach, wykorzystanych do kalkulacji rozliczeń, wraz z podaniem źródła tych danych (analizą danych porównawczych określana również jako analiza benchmarkingowa)  Podmioty te będę miały również obowiązek sporządzenia i złożenia wraz ze swoim zeznaniem rocznym uproszczone sprawozdanie w sprawie transakcji z podmiotami powiązanymi (CIT-TP lub PIT-TP).

Z kolei niektóre podmioty, których przychody lub koszty przekroczyły w poprzednim roku wartość 20 000 000 euro* w dokumentacji podatkowej powinny również zawrzeć informacje o grupie podmiotów powiązanych, w skład której wchodzi ten podmiot (tak zwana dokumentacja grupowa).

Jednocześnie wszyscy podatnicy zobowiązani do sporządzenia dokumentacji podatkowej na podstawie przepisów ustaw o podatkach dochodowych są obowiązani składać urzędom skarbowym oświadczenie o sporządzeniu dokumentacji podatkowej. Oświadczenie to należy złożyć do dnia upływu terminu określonego dla złożenia rocznego zeznania podatkowego.

Podsumowanie

Sporządzanie dokumentacji cen transferowych dotyczy podatników, którzy jednocześnie spełnili poniższe warunki:

  1. Przychody lub koszty osiągnięte w poprzednim roku podatkowym przekroczyły 2 000 000 euro*,
  2. Transakcje lub inne zdarzenia przewyższają łączną kwotę 50 000 euro*,
  3. Transakcje lub inne zdarzenia zostały zawarte z podmiotami powiązanymi.

 

*Wyrażone w euro wielkości przelicza się na walutę polską po średnim kursie ogłaszanym przez Narodowy Bank Polski, obowiązującym w ostatnim dniu roboczym roku podatkowego poprzedzającego rok podatkowy, którego dotyczy dokumentacja podatkowa.

 

Damian Panek

 

Nowe zasady przesyłania sprawozdań finansowych do KRS

Od 15 marca 2018 r. sprawozdanie finansowe należy przekazać do Krajowego Rejestru Sądowego (KRS) wyłącznie elektronicznie. Wyjątkowo w przypadku sprawozdań za 2017 r. będzie można wysłać skany dokumentów ze względu na okres przejściowy do 30 września 2018 r. Sprawozdania za 2018 r. będą przesyłanie wyłącznie w formie Jednolitego Pliku Kontrolnego.

Ustawa z dnia 26 stycznia 2018r. zmianie ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018r. poz. 398) wprowadziła obowiązek składania sprawozdań finansowych w postaci elektronicznej. Nowe przepisy zakładają też utworzenie repozytorium dokumentów finansowych – w jego ramach gromadzone mają być sprawozdania finansowe, sprawozdania z działalności (wraz z raportami z badania biegłego rewidenta) oraz uchwały odpowiednich organów, które zatwierdzają takie dokumenty.

Od 15 marca 2018r. nie można przekazać sprawozdania finansowego do sądowego rejestru w formie papierowej. Został wprowadzony wymóg przesyłania za pośrednictwem systemu teleinformatycznego (art. 19e ust. 1 znowelizowanej ustawy o KRS).

Dotyczy to już sprawozdań za 2017 r., z tym że będzie je można przesłać w formie skanu. Jak to zrobić, wyjaśniło Ministerstwo Sprawiedliwości:

„Od 15 marca 2018 r. do 30 września 2018 r., tj. w okresie przejściowym, trzeba będzie:

  • sporządzić sprawozdanie finansowe tradycyjnie,
  • po podpisaniu zeskanować je, tworząc elektroniczną kopię (skan),
  • podpisać tę kopię zgodnie z art. 38 ust. 2 ustawy nowelizującej i
  • zgłosić do repozytorium dokumentów finansowych”.

Spółki będą mogły przesłać skany swoich raportów za pośrednictwem nowego systemu teleinformatycznego, który Ministerstwo Sprawiedliwości udostępniło od 15 marca 2018 r. Umożliwia on bezpłatne zgłoszenie sprawozdań finansowych bezpośrednio do repozytorium dokumentów finansowych (RDF). Oznacza to, że przedsiębiorcy nie będą zobowiązani do zgłaszania tych dokumentów sądom rejestrowym w ramach odpłatnych wniosków.

Przedsiębiorcy będą też mogli nadal korzystać z dotychczasowego systemu elektronicznego przesyłania sprawozdań, ale będzie się to odbywać odpłatnie.

Przesyłane do KRS dokumentów finansowych muszą być podpisane podpisem kwalifikowanym lub podpisem potwierdzonym profilem zaufanym ePUAP przez co najmniej jedną osobę uprawnioną do reprezentacji podmiotu.

Zgodnie z nowymi zasadami, dokumenty mają być zamieszczane jedynie w elektronicznym repozytorium dokumentów finansowych. Nie będą więc już składane do akt rejestrowych spółek i przechowywane w sądach.

Dokumenty złożyć może wyłącznie osoba, której PESEL ujawniono w KRS i jest ona wpisana jako członek organu uprawnionego do reprezentowania, uprawniony wspólnik, syndyk albo likwidator. Warunkiem jest także posiadanie podpisu kwalifikowanego lub profilu zaufanego ePUAP.

Wprawdzie sprawozdania za 2017 r. trzeba już będzie przesyłać do KRS elektronicznie, ale zasady ich tworzenia na razie się nie zmieniają. Rewolucja nastąpi dopiero pod koniec roku, tj. od 1 października 2018. Od tego dnia wejdzie w życie obowiązek:

  • sporządzania sprawozdań finansowych wyłącznie elektronicznie i
  • podpisywania ich kwalifikowanym podpisem lub zaufanym profilem ePUAP (do tego dnia sprawozdania mogą być podpisywane ręcznie, natomiast kwalifikowanym podpisem lub zaufanym profilem ePUAP muszą być podpisywane skany przesyłane do KRS).

Wymóg ten nie obejmie raportów za 2017 r. – te trzeba przesłać do KRS i urzędu skarbowego wcześniej. Natomiast sprawozdania za 2018 r. będą musiały być już sporządzone w formie jednolitego pliku kontrolnego. Dokładną strukturę JPK określi minister finansów.

Ewa Stolarczyk, Abak S.A.

Blokowanie kont bankowych przedsiębiorców – na czym polega?

Ustawa z dnia 24 listopada 2017 r. o zmianie niektórych ustaw w celu przeciwdziałania wykorzystywaniu sektora finansowego do wyłudzeń skarbowych (Dz. U. poz. 2491) – ustawa STIR wprowadza do Ordynacji podatkowej przepisy pozwalające na blokadę rachunków bankowych podatników od 30 kwietnia 2018 r.

Blokada za wyłudzenia skarbowe

Blokada będzie następować, gdy z analizy ryzyka przeprowadzonej przez Szefa Krajowej Administracji Skarbowej na podstawie danych uzyskanych przez izbę rozliczeniową z banków lub SKOK-ów będzie wynikać, że podatnik może wykorzystywać działalność tych instytucji do wyłudzeń skarbowych lub do czynności zmierzających do wyłudzenia skarbowego.

Wyłudzenia skarbowe to m.in. unikanie opodatkowania przez nieujawnianie informacji, nieskładanie deklaracji, firmanctwo, oszustwa podatkowe, brak fakturowania albo wadliwe bądź nierzetelne fakturowanie, a także posługiwanie się nierzetelnymi fakturami, wyłudzanie zwrotu VAT lub nadwyżki, oraz przestępstwa przeciwko fakturom

Blokada będzie mogła trwać 72 godziny, ale będzie mogła zostać wydłużona do 3 miesięcy.

STIR

Ustawa przewiduje powstanie STIR – Systemu Teleinformatycznego Izby Rozliczeniowej, służącego do przetwarzania danych przekazywanych przez banki i SKOK-i w celu ustalania wskaźnika ryzyka wykorzystania sektora bankowego do dokonania wyłudzeń skarbowych. STIR umożliwia również wymianę informacji i żądań między administracją skarbową a sektorem bankowym. Banki i SKOK-i zostały zobligowane do przekazywania izbie rozliczeniowej:

  1. informacji o rachunkach prowadzonych i otwieranych przez tzw. podmioty kwalifikowane (tj. osoby fizyczne wykonujące działalność gospodarczą, osoby prawne oraz jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, ale posiadające zdolność prawną). Banki (z wyjątkiem spółdzielczych) miały na to 30 dni od dnia wejścia w życie ww. ustawy (13 stycznia 2018r.), a banki spółdzielcze i SKOK-i – 60 dni do dnia wejścia w życie ww. ustawy.
  2. dziennych zestawień transakcji dotyczących rachunków podmiotów kwalifikowanych. Banki (z wyjątkiem spółdzielczych) muszą rozpocząć przekazywanie w ciągu 6 miesięcy od dnia wejścia w życie ww. ustawy
    (13 stycznia 2018r.) a banki spółdzielcze i SKOK-i – w ciągu 8 miesięcy od dnia wejścia w życie ww. ustawy. Pierwsze zestawienia obejmą dane za okres od 1 stycznia 2016 r. do dnia poprzedzającego dzień ich przekazania. Mają one dotyczyć transakcji na rachunkach prowadzonych na dzień 13 stycznia 2018 r. oraz na rachunkach otwartych od 13 stycznia 2018 r. do dnia poprzedzającego dzień przekazania zestawienia.
  3. informacji o kontach oszczędnościowych i oszczędnościowo-rozliczeniowych osób fizycznych, niebędących rachunkami podmiotów kwalifikowanych.

W STIR – na podstawie zestawień i informacji z sektora bankowego oraz danych uzyskanych z Centralnego Rejestru Podmiotów – Krajowej Ewidencji Podatników, przy wykorzystaniu specjalnie opracowanych algorytmów – ustalany jest automatycznie wskaźnik ryzyka wykorzystywania banków i SKOK-ów do popełniania wyłudzeń skarbowych. Izba rozliczeniowa ma obowiązek niezwłocznie powiadomić o wskaźniku ryzyka Szefa Krajowej Administracji Skarbowej (Szefa KAS). Szef KAS otrzymuje również od niej przynajmniej raz dziennie – także w soboty, niedziele i święta będące dniami ustawowo wolnymi od pracy – informacje o rachunkach podmiotów kwalifikowanych prowadzonych i otwieranych przez banki o SKOK-i oraz o transakcjach dokonywanych z udziałem tych rachunków.

Jak długo trwa blokada?

Szef KAS zyskał prawo do nakazania bankowi lub SKOK-owi – w formie postanowienia – blokady rachunku podmiotu kwalifikowanego na okres nie dłuższy niż 72 godziny. Skutkiem blokady jest uniemożliwienie dysponowania i korzystania ze zgromadzonych na nim środków pieniężnych. Takie działania mogą być podjęte, jeżeli posiadane informacje, w szczególności wynik analizy ryzyka wskazują, że dany podmiot może wykorzystywać działalność sektora finansowego do wyłudzeń skarbowych lub do czynności do nich zmierzających, np. oszustw podatkowych, uchylania się od opodatkowania czy firmanctwa. Blokada konta może być przedłużona na oznaczony czas, nie dłuższy niż 3 miesiące, jeżeli zajdzie obawa, że podmiot nie wykona istniejących lub mających powstać zobowiązań podatkowych przekraczających równowartość w walucie polskiej 10.000 euro.

Gdy Szef KAS podejmie decyzję o blokadzie rachunku, informacje o tym postanowieniu otrzyma również właściwy naczelnik urzędu skarbowego, naczelnik urzędu celno-skarbowego oraz prokurator.

Ewa Stolarczyk, Abak S.A.

Czarna lista podatników VAT na stronie Ministerstwa Finansów

Od 13 stycznia 2018 r. obowiązuje ustawa z dnia 24 listopada 2017 r. o zmianie niektórych ustaw w celu przeciwdziałania wykorzystywaniu sektora finansowego do wyłudzeń skarbowych (tzw. ustawa STIR). Szef Krajowej Informacji Skarbowej w nowym art.96b ustawy VAT został zobowiązany do prowadzenia dwóch elektronicznych wykazów podatników:

  1. w odniesieniu do których naczelnik urzędu skarbowego nie dokonał rejestracji albo którzy zostali wykreśleni przez naczelnika urzędu skarbowego z rejestru jako podatnicy VAT;
  2. których rejestracja jako podatników VAT została przywrócona.

Wykazy te zawierają szczegółowe dane identyfikacyjne podatników wraz ze wskazaniem daty oraz podstawy prawnej dokonania rejestracji, odmowy rejestracji lub przywrócenia zarejestrowania jako podatnik VAT. Lista jest udostępniana w postaci elektronicznej i na bieżąco aktualizowana.

Zgodnie z nowym art. 96b ust. 5 ustawy o VAT podanie do publicznej wiadomości powyższego wykazu nie narusza przepisów o tajemnicy skarbowej.

Wykaz został już udostępniony na stronie Ministerstwa Finansów pod tym adresem.

Narzędzie udostępnione przez MF umożliwia przeszukiwanie wykazów w oparciu o numer NIP lub nazwę weryfikowanego podmiotu.

System weryfikacji zarejestrowanych podatników został oficjalnie udostępniony, aby pozwolić przedsiębiorcom na weryfikację kontrahentów w celu wykluczenia ewentualnego ryzyka zaangażowania się we współpracę z podmiotem dokonującym wyłudzeń podatkowych, szczególnie tzw. przestępstw karuzelowych.

Na dzień dzisiejszy uzupełnia on już istniejące możliwości weryfikacyjne, jakie daje system VIES w odniesieniu do podatników VAT-UE oraz Portal Podatkowy Usługi w odniesieniu do podatników polskich. W powyższych portalach można sprawdzić bieżący status kontrahenta jako podatnika VAT (po wpisaniu numeru identyfikacji podatkowej przedstawiana jest informacja czy na moment zapytania podatnik jest aktywny czy nie).

Monitorowanie, czy kontrahent nie znajduje się w takim wykazie, będzie na pewno jednym z elementów dochowania należytej staranności. Czarna lista powinna być pomocnym narzędziem do identyfikacji podmiotów o wątpliwej reputacji, z którymi handlowanie może rodzić pewne ryzyko. Ministerstwo Finansów pracuje obecnie nad przesłankami należytej staranności, których spełnienie dałoby ochronę podatnikowi przed kwestionowaniem jego rozliczeń VAT. Weryfikacja kontrahenta na czarnej liście może być jednym z elementów takiego działania.

Ewa Stolarczyk

50% koszty uzyskania przychodów od 1 stycznia 2018 r.

Podwyższone procentowe koszty uzyskania przychodów w 2018 r. określa się:

  • „koszty przeniesienia praw wynalazczych” – czyli przysługujące z tytułu zapłaty twórcy za przeniesienie prawa własności wynalazku, topografii układu scalonego, wzoru użytkowego, wzoru przemysłowego, znaku towarowego lub wzoru zdobniczego – w wysokości 50% uzyskanego przychodu;
  • „koszty licencji do wynalazków” – czyli przysługujące z tytułu opłaty licencyjnej za przeniesienie prawa stosowania wynalazku, topografii układu scalonego, wzoru użytkowego, wzoru przemysłowego, znaku towarowego lub wzoru zdobniczego, otrzymanej w pierwszym roku trwania licencji od pierwszej jednostki, z którą zawarto umowę licencyjną – w wysokości 50% uzyskanego przychodu;
  • „koszty prac autorskich w ramach listy zawodów uprawnionych” – przysługujące z tytułu korzystania przez twórców z praw autorskich i artystów wykonawców z praw pokrewnych, w rozumieniu odrębnych przepisów, lub rozporządzania przez nich tymi prawami – w wysokości 50% uzyskanego przychodu, jednak dotyczy to wyłącznie następujących branż lub rodzajów działalności:
  1. twórczej w zakresie architektury, architektury wnętrz, architektury krajobrazu, urbanistyki, literatury pięknej, sztuk plastycznych, muzyki, fotografiki, twórczości audiowizualnej, programów komputerowych, choreografii, lutnictwa artystycznego, sztuki ludowej oraz dziennikarstwa (m.in. dziennikarz, pisarz, fotograf);
  2. badawczo-rozwojowej oraz naukowo-dydaktycznej (m.in. nauczyciel, wykładowca akademicki, szkoleniowiec);
  3. artystycznej w dziedzinie sztuki aktorskiej i estradowej, reżyserii teatralnej i estradowej, sztuki tanecznej i cyrkowej oraz w dziedzinie dyrygentury, wokalistyki, instrumentalistyki, kostiumografii, scenografii;
  4. w dziedzinie produkcji audiowizualnej reżyserów, scenarzystów, operatorów obrazu i dźwięku, montażystów, kaskaderów;
  5. publicystycznej (m.in. redaktor, felietonista).

Zgodnie z projektem zmian w ustawie o PIT (przyjętej jako projekt zmian w dniu 6.02.2018 r.), z mocą wsteczną – od 1 stycznia 2018 r. ulga podatkowa dla twórców będzie odnosić się także do działalności w obszarach: inżynierii budowlanej, tłumaczeń, gier komputerowych oraz działalności naukowej i pracy dydaktycznej prowadzonej na uczelni. Zmiana rozszerzająca jest obecnie w trakcie prac legislacyjnych.

Powyższe branże i zawody („koszty prac autorskich w ramach listy zawodów uprawnionych”) rozliczają koszty 50% w przypadku, gdy umowy nie są zawierane przez korzystających z praw autorskich i pokrewnych w ramach samozatrudnienia (np. działalność gospodarcza). Natomiast korzystanie z praw dotyczyć może wszelkiego rodzaju umów zawieranych z zatrudniającym poza działalnością gospodarczą (tj. umów o pracę, umów zlecenia, umów o dzieło). Jeżeli nie jest to umowa obejmująca wyłącznie prace twórcze, to powinno z niej wynikać, zgodnie z ustaleniami stron, w jakim stopniu wynagrodzenie obejmuje wykorzystywanie i rozporządzanie prawami autorskimi i pokrewnymi.

Jeśli zawód nie mieści się na liście profesji uprawnionych do 50% kosztów autorskich, wówczas do wynagrodzenia, jak i ewentualnego przekazania praw autorskich (rozporządzania prawami) do utworów nie można stosować podwyższonych kosztów. O ile wynagrodzenie pochodzić będzie zatem:

  • z umowy o pracę – zastosować należy pracownicze koszty podatkowe,
  • z umowy zlecenie, dzieło i umów do których stosuje się przepisy o tych umowach – zastosować można co do zasady 20% koszty uzyskania związane z tego rodzaju umowami, przy czym jeśli ponosi się koszty w wartości wyższej – można udowadniać ich poniesienie na podstawie posiadanych dokumentów,
  • wyłącznie z tytułu korzystania lub rozporządzania prawami autorskimi (np. umowa licencji, umowa o udostępnienie wizerunku, umowa sprzedaży praw autorskich majątkowych, umowa o niekorzystanie z autorskich praw osobistych), gdzie wynagrodzenie nie wynika z umów o pracę, dzieło, zlecenie czy umów podobnych – kosztów zastosować nie należy w ogóle.

W 2017 r. łączna wartość przychodów, do których możliwe było stosowanie kosztów 50% ze wszystkich tytułów uprawniających do kosztów podwyższonych, nie mogła przekroczyć 1/2 kwoty stanowiącej górną granicę pierwszego przedziału skali podatkowej, czyli 42 764 zł.

Od 2018 r. limit ten uległ podwyższeniu i wynosi 85 528 zł. W efekcie twórcy mogą korzystać przy przychodach w 2018 r. z podwójnej wartości limitu kosztów 50% tj. jeżeli uzyskują przychody do kwoty 171 056 zł. Przychód ten ustala się w sposób szczególny, bo przy korzystaniu z praw autorskich z wymienionych wyżej zawodów i branż uprawnionych, koszty autorskie i limit oblicza się od przychodu pomniejszonego o potrącone przez płatnika w danym miesiącu składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenie chorobowe, których podstawę wymiaru stanowi ten przychód. W pozostałych przypadkach – przeniesienia praw wynalazczych czy licencji wynalazczych – limit oblicza się od czystego przychodu (bez pomniejszania o żadne składki).

Po przekroczeniu powyższego, podwyższonego limitu w 2018 r. (85 528 zł), koszty autorskie nie przysługują. Dotyczy to również części wynagrodzeń np. z umów zlecenie, pracę itp., obejmujących korzystanie z praw autorskich. Po przekroczeniu limitu do wynagrodzeń tego typu w zakresie korzystania z praw nie stosuje się kosztów uzyskania przychodów w ogóle (np. zryczałtowanych 20% lub pracowniczych).

W celu ustalenia limitu kosztów na przełomie roku należy odnieść się do momentu uzyskania przychodu. Zasadą jest, że przychód podatkowy powstaje dopiero w dacie faktycznego otrzymania lub postawienia wynagrodzenia do dyspozycji, stąd jeśli tylko wypłata nastąpi w 2018 r., to u otrzymującego wynagrodzenie przychód powstanie w 2018 r., a w konsekwencji również przysługiwać będzie mu wyższy limit kosztów autorskich.

Ewa Stolarczyk