Rozwiązania w zakresie ograniczania zatorów płatniczych od 1 stycznia 2020 r.

W Dzienniku Ustaw z 30 sierpnia 2019 r., pod poz. 1649, opublikowano ustawę z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczenia zatorów płatniczych. Wejdzie ona w życie 1 stycznia 2020 r.

Przeciwdziałanie nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych

Jedną z najważniejszych zmian z punktu widzenia przeciwdziałania zatorom płatniczym jest podwyższenie wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w transakcjach handlowych i zróżnicowanie ich wysokości w zależności od tego, kto jest podmiotem zobowiązanym do zapłaty. W przypadku, gdy dłużnikiem jest podmiot publiczny będący podmiotem leczniczym, wysokość odsetek będzie równa sumie stopy referencyjnej NBP i ośmiu punktów procentowych (czyli 9,5% w skali roku), zatem wysokość tych odsetek nie ulegnie zmianie. Natomiast w przypadku transakcji handlowych, w których dłużnikiem nie jest podmiot publiczny będący podmiotem leczniczym – odsetki będą równe sumie stopy referencyjnej NBP i dziesięciu punktów procentowych, zatem odsetki ustawowe za opóźnienie w transakcjach handlowych od początku 2020 r. wynosić będą 11,5% w skali roku.

Również po 1 stycznia 2020 r. strony nie powinny ustalać dłuższych niż 30-dniowe terminów płatności, a na podstawie art. 5 znowelizowanej ustawy, wierzyciel może żądać odsetek ustawowych za opóźnienie w zapłacie po upływie 30 dni, liczonych od dnia spełnienia swojego świadczenia i doręczenia dłużnikowi faktury lub rachunku, potwierdzających dostawę towaru lub wykonanie usługi. Dodatkowo jednak ograniczono możliwość wydłużania terminów płatności powyżej 60 dni (liczonych od dnia doręczenia dłużnikowi faktury lub rachunku, potwierdzających dostawę towaru lub wykonanie usługi). Przepis art. 7 ust. 2 znowelizowanej ustawy dopuszcza taką możliwość, ale pod warunkiem, że strony wyraźnie ustalą to w umowie i nie jest to rażąco nieuczciwe wobec wierzyciela. Dodatkowo ustalanie terminów zapłaty dłuższych niż 60 dni będzie wyłączone, gdy dłużnikiem będzie duży przedsiębiorca w relacji z mikroprzedsiębiorcą, małym oraz średnim przedsiębiorcą.

Wprowadzono możliwość odstąpienia od umowy przez wierzyciela, jeżeli termin zapłaty określony w umowie będzie dłuższy niż 120 dni liczonych od dnia doręczenia dłużnikowi faktury lub rachunku, potwierdzających dostawę towaru lub wykonanie usługi. Odstąpienie to nie wyłączy możliwości dochodzenia należności za dotychczas wykonaną część umowy.

Ważne zmiany dotyczą także zryczałtowanych opłat za koszty dochodzenia należności. Obecnie wysokość opłaty wynikającej z art. 10 ust. 1 ustawy wynosi 40 euro przeliczone na złote. Po zmianach kwota ta będzie zależna od wysokości dochodzonego roszczenia.

Nowa opłata za koszty dochodzenia należności:

  1. 40 euro – gdy wartość świadczenia pieniężnego nie przekracza 5.000 zł;
  2. 70 euro – gdy wartość świadczenia pieniężnego jest wyższa niż 5.000 zł, ale niższa niż 50.000 zł;
  3. 100 euro – gdy wartość świadczenia pieniężnego jest równa lub wyższa od 50.000 zł.

Zmniejszenie/zwiększenie podstawy opodatkowania lub straty podatkowej

Ustawa nowelizująca wprowadza od 1 stycznia 2020 r. regulacje, na podstawie których:

a) podstawa opodatkowania:

  • może być zmniejszona u wierzyciela o zaliczaną do przychodów należnych wartość wierzytelności o zapłatę świadczenia pieniężnego (tj. wynagrodzenie za dostawę towaru lub wykonanie usługi w transakcji handlowej), która nie została uregulowana lub zbyta,
  • podlega zwiększeniu u dłużnika o zaliczaną do kosztów uzyskania przychodów wartość zobowiązania do zapłaty świadczenia pieniężnego, które nie zostało uregulowane;

b) gdy podatnik poniósł stratę podatkową, z którą związana jest transakcja handlowa, kwota straty:

  • może być zwiększona u wierzyciela o zaliczaną do przychodów należnych wartość wierzytelności o zapłatę świadczenia pieniężnego, która nie została uregulowana lub zbyta,
  • podlega zmniejszeniu u dłużnika o zaliczaną do kosztów uzyskania przychodów wartość zobowiązania do zapłaty świadczenia pieniężnego, które nie zostało uregulowane.

Powyższych zwiększeń lub zmniejszeń będzie się dokonywało w zeznaniu podatkowym składanym za rok podatkowy, w którym upłynęło 90 dni od dnia upływu terminu zapłaty określonego na fakturze (rachunku) lub w umowie – jeżeli do dnia złożenia zeznania podatkowego wierzytelność nie została uregulowana lub zbyta, a zobowiązanie – nie zostało uregulowane.

A zatem od 1 stycznia 2020 r. wierzyciel będzie mógł zmniejszyć swój dochód o wierzytelności, a dłużnik będzie miał obowiązek zwiększenia dochodu o zobowiązania – nieuregulowane  w ciągu 90 dni od upływu terminu płatności.

Okres 90 dni będzie liczony począwszy od pierwszego dnia następującego po upływie terminu do uregulowania zobowiązania określonego na fakturze (rachunku) lub w umowie.

Regulacje w zakresie korekty podstawy opodatkowania/straty podatkowej będzie się stosowało w przypadku, gdy spełnione zostaną łącznie następujące warunki:

  1. dłużnik na ostatni dzień miesiąca poprzedzającego dzień złożenia zeznania podatkowego nie będzie w trakcie postępowania restrukturyzacyjnego, postępowania upadłościowego lub w trakcie likwidacji,
  2. od daty wystawienia faktury (rachunku) lub zawarcia umowy dokumentującej wierzytelność nie upłyną 2 lata, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym została wystawiona faktura (rachunek) lub została zawarta umowa, a w przypadku, gdy rok kalendarzowy, w którym wystawiono fakturę (rachunek) jest inny niż rok kalendarzowy, w którym zawarto umowę – gdy nie upłyną 2 lata, licząc od końca roku kalendarzowego późniejszej z tych czynności,
  3. transakcja handlowa zawarta jest w ramach działalności wierzyciela oraz działalności dłużnika, z których dochody podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Znowelizowane przepisy w zakresie ustaw o PDOP i PDOF będą miały zastosowanie do transakcji handlowych, w przypadku których termin zapłaty upływa po dniu 31 grudnia 2019 r.

W przypadku podatników CIT, których rok podatkowy jest inny niż rok kalendarzowy, i rozpocznie się przed dniem 1 stycznia 2020 r., znowelizowane przepisy ustawy o PDOP będą miały zastosowanie począwszy od roku podatkowego rozpoczynającego się po dniu 31 grudnia 2019 r., w odniesieniu do transakcji handlowych, w przypadku których termin zapłaty upływa po dniu 31 grudnia 2019 r.

Ewa Stolarczyk, Abak S.A.

Ruszył Centralny Rejestr Beneficjentów Rzeczywistych

Od 13 października 2019 r. rozpoczął  funkcjonowanie Centralny Rejestr Beneficjentów Rzeczywistych (CRBR) prowadzony przez Ministra Finansów. Jego celem ma być zwiększenie bezpieczeństwa obrotu, możliwości weryfikacji struktur osób prawnych oraz przetwarzania informacji o beneficjentach rzeczywistych. W konsekwencji na wszystkich polskich spółkach jawnych, komandytowych, komandytowo-akcyjnych, z ograniczoną odpowiedzialnością oraz akcyjnych (z wyjątkiem spółek publicznych) spoczywać będzie obowiązek zgłoszenia informacji o swoich beneficjentach rzeczywistych, czyli o osobach fizycznych sprawujących bezpośrednią lub pośrednią kontrolę nad spółką.

Obowiązek zgłaszania informacji o beneficjentach rzeczywistych do CRBR wynika z ustawy z dnia 1 marca 2018 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu (Dz. U. z 2018 r., poz. 723), która stanowi implementację do polskiego porządku prawnego dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/849 z dnia 20 maja 2015 r. w sprawie zapobiegania wykorzystywaniu systemu finansowego do prania pieniędzy lub finansowania terroryzmu.

Benificjent rzeczywisty – kim jest?

Ustawa definiuje pojęcie beneficjenta rzeczywistego jako osobę fizyczną lub osoby fizyczne sprawujące bezpośrednio lub pośrednio kontrolę nad klientem poprzez posiadane uprawnienia, które wynikają z okoliczności prawnych lub faktycznych, umożliwiające wywieranie decydującego wpływu na czynności lub działania podejmowane przez klienta, lub osobę fizyczną lub osoby fizyczne, w imieniu których są nawiązywane stosunki gospodarcze lub przeprowadzana jest transakcja okazjonalna.

W przypadku podmiotu będącego osobą prawną beneficjentem rzeczywistym jest:

  • osoba fizyczna będąca udziałowcem lub akcjonariuszem, której przysługuje prawo własności więcej niż 25% ogólnej liczby udziałów lub akcji tej osoby prawnej;
  • osoba fizyczna dysponująca więcej niż 25% ogólnej liczby głosów w organie stanowiącym spółki, także jako zastawnik albo użytkownik, lub na podstawie porozumień z innymi uprawnionymi do głosu;
  • osoba fizyczna sprawująca kontrolę nad osobą prawną lub osobami prawnymi, którym łącznie przysługuje prawo własności więcej niż 25% ogólnej liczby udziałów lub akcji spółki, lub łącznie dysponująca więcej niż 25% ogólnej liczby głosów w organie spółki, także jako zastawnik albo użytkownik, lub na podstawie porozumień z innymi uprawnionymi do głosu;
  • osoba fizyczna sprawująca kontrolę poprzez posiadanie w stosunku do tej osoby prawnej uprawnień podmiotu dominującego w rozumieniu ustawy o rachunkowości;
  • w przypadku udokumentowanego braku możliwości ustalenia lub wątpliwości co do tożsamości osób fizycznych określonych powyżej– osoba fizyczna zajmująca wyższe stanowisko kierownicze.

W przypadku, kiedy udziałowcem jest osoba prawna, należy dążyć do ustalenia każdej osoby fizycznej, która posiada w tej osobie prawnej odpowiednią liczbę akcji/głosów (pośrednie uprawnienia właścicielskie) lub innych uprawnień wskazanych w ustawie. Dopiero, gdy nie jest to możliwe, należy poszukiwać beneficjenta rzeczywistego wśród osób zajmujących wyższe stanowisko kierownicze w spółce córce.

Ustawodawca nie zdecydował się w podobny sposób sprecyzować definicji beneficjenta rzeczywistego dla jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, takich jak: spółki jawne, komandytowe oraz komandytowo-akcyjne.

Wydaje się więc, iż do tych spółek, które nie posiadają osobowości prawnej, stosować należy przede wszystkim definicję ogólną. Definicja ogólna kładzie nacisk na wywieranie decydującego wpływu na działania spółki. Przykładowo w spółce jawnej, co do zasady, wszyscy wspólnicy posiadają równe uprawnienia. Wobec tego wydaje się zasadne stwierdzenie, że każdy wspólnik spółki jawnej powinien być uznany za beneficjenta rzeczywistego. W przypadku wspólników będących osobami prawnymi, należy poszukiwać go w gronie osób fizycznych związanych z tą spółką. Kwestią dyskusyjną może być sposób traktowania osób wyłączonych z prowadzenia spraw spółki – komandytariusze w spółkach komandytowych.

Centralny Rejestr Beneficjentów Rzeczywistych

Centralny  Rejestr Beneficjentów Rzeczywistych to system teleinformatyczny prowadzony przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych, służący przetwarzaniu informacji o beneficjentach rzeczywistych wymienionych w ustawie podmiotów, czyli:

  • spółek jawnych;
  • spółek komandytowych;
  • spółek komandytowo-akcyjnych;
  • spółek z ograniczoną odpowiedzialnością;
  • spółek akcyjnych, z wyjątkiem spółek publicznych w rozumieniu ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych.

Będą to zatem wszystkie spółki wpisane do rejestru przedsiębiorców KRS, z wyłączeniem spółek partnerskich oraz spółek akcyjnych posiadających status spółki akcyjnej publicznej.

Dane zgłaszane do CRBR

Wśród danych, które podlegają zgłoszeniu do Rejestru, znajdują się:

  • dane identyfikacyjne podmiotów zobowiązanych do zgłaszania informacji: nazwa (firma), forma organizacyjna, siedziba, numer w KRS, NIP;
  • dane identyfikacyjne beneficjenta rzeczywistego i członka organu lub wspólnika uprawnionego do reprezentowania podmiotów: imię i nazwisko, obywatelstwo, państwo zamieszkania, numer PESEL albo data urodzenia, informacja o wielkości i charakterze udziału lub przysługujących uprawnieniach.

Zgłoszenie do CRBR

Zgłoszenia do Rejestru dokonywać ma osoba uprawniona do reprezentacji Spółki, nieodpłatnie za pomocą środków komunikacji elektronicznej. Przybierać ma ono formę dokumentu elektronicznego, zgodnego z wzorem udostępnionym przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych. Zgłoszenie to powinno ponadto być opatrzone kwalifikowanym podpisem elektronicznym lub podpisem potwierdzonym profilem zaufanym ePUAP, jak również zawierać oświadczenie osoby dokonującej zgłoszenia o prawdziwości zgłaszanych informacji – w celu zapewnienia, aby dane gromadzone w Rejestrze były odpowiednie, dokładne i aktualne, ich zgłoszenie następuje pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań. Osoba dokonująca zgłoszenia ponosić będzie także odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną zgłoszeniem nieprawdziwych informacji, jak również niezgłoszeniem informacji bądź ich zmian w ustawowymi terminie.

Rejestr jest nieodpłatny i jawny, a zawarte w nim informacje korzystają z domniemania prawdziwości. Przetwarzanie informacji o beneficjentach rzeczywistych zgromadzonych w Rejestrze odbywa się bez wiedzy osób, których informacje te dotyczą.

Udostępnianie następować będzie za pomocą środków komunikacji elektronicznej: strony internetowej bądź oprogramowania interfejsowego. Udostępnienie informacji następować ma w ciągu 5 minut od złożenia wniosku, według stanu na moment ich udostępnienia, bądź do końca następnego dnia roboczego po złożeniu wniosku, jeżeli wniosek dotyczy informacji za okres wskazany we wniosku. Informacje zgromadzone w Rejestrze będą dostępne dla każdego, co stanowi istotną różnicę względem dyrektywy 2015/849, która przewiduje co do zasady wymóg wykazania uzasadnionego interesu. Polski ustawodawca zdecydował się jednak na rozszerzenie dostępu do informacji zgromadzonych w Rejestrze. Według MF ma to zapewnić „większą kontrolę informacji przez społeczeństwo obywatelskie oraz przyczyni się do zwiększenia zaufania do rynku finansowego i uczestników obrotu gospodarczego”.

Terminy zgłaszania informacji

W przypadku podmiotów nowo utworzonych, tj. począwszy od dnia 13 października 2019 r., informacje powinny być zgłoszone do Rejestru nie później niż w terminie 7 dni od dnia wpisu w KRS.

W przypadku spółek, które były wpisane do KRS przed dniem 13 października 2019 r., termin wynosić będzie 6 miesięcy. To oznacza, że dla tych podmiotów upłynie on z dniem 13 kwietnia 2020 r.

Zmiana informacji powinna zostać każdorazowo zgłoszona w terminie 7 dni od zaistnienia zmian. Niedopełnienie obowiązku zgłoszenia informacji w ustawowym terminie grozić będzie karą pieniężną do wysokości 1.000.000,00 zł.

Ewa Stolarczyk, Abak S.A.

Biała lista podatników VAT – sankcje w podatku VAT i CIT/PIT

Szczegółowe informacje dotyczące białej listy podatników VAT, prowadzonej od 1 września 2019 r. przez szefa Krajowej Administracji Skarbowej, znajdują się w naszym czerwcowym artykule, dostępnym pod tym adresem.

Biała lista podatników VAT może być pomocna przy weryfikowaniu, czy dostawca towarów lub zleceniodawca jest zarejestrowany dla celów podatku od towarów i usług oraz jaka jest jego historia jako podatnika VAT. Organy podatkowe kwestionują bowiem odliczanie podatku naliczonego VAT od zakupów dokonanych od podmiotów niezarejestrowanych na potrzeby VAT. Weryfikacja danych kontrahenta na białej liście podatników VAT będzie stanowić istotną przesłankę zachowania należytej staranności przez nabywcę.

Jedną z danych dotyczących podatników VAT znajdujących się na białej liście podatników są numery ich rachunków rozliczeniowych lub imiennych rachunków w SKOK, której podmiot jest członkiem, otwartych w związku z prowadzoną przez członka działalnością gospodarczą – wskazanych w zgłoszeniu identyfikacyjnym lub zgłoszeniu aktualizacyjnym i potwierdzonych przy wykorzystaniu STIR. Zapłata przez nabywcę będącego podatnikiem VAT (zarówno czynnym jak i zwolnionym podmiotowo czy przedmiotowo z VAT) na rzecz dostawcy lub usługodawcy będących czynnymi podatnikami VAT dokonana na rachunek bankowy niewymieniony na białej liście podatników skutkuje określonymi negatywnymi konsekwencjami podatkowymi.

Odpowiedzialność solidarna nabywcy – VAT

Od 1 stycznia 2020 r. – zgodnie z art.117 ba Ordynacji podatkowej – nabywca towaru lub usługi, będący podatnikiem VAT, będzie odpowiadał solidarnie całym swoim majątkiem wraz z dostawcą towarów/usługodawcą, będącym podatnikiem VAT czynnym, za jego zaległości podatkowe – jeżeli zapłata należności za dostawę towarów/świadczenie usług, potwierdzone fakturą, zostanie dokonana przelewem na rachunek inny niż zawarty na dzień zlecenia przelewu na białej liście podatników VAT, a z odrębnych przepisów (art.19 ustawy Prawo przedsiębiorców) będzie wynikał obowiązek dokonania zapłaty za pośrednictwem rachunku płatniczego. Odpowiedzialność ta będzie spoczywała na nabywcy w tej części podatku VAT, która będzie przypadała proporcjonalnie na tę dostawę towarów/świadczenie usług.

Zgodnie z art.19 ustawy Prawo przedsiębiorców, dokonywanie lub przyjmowanie płatności związanych z wykonywaną działalnością gospodarczą następuje za pośrednictwem rachunku płatniczego przedsiębiorcy, w każdym przypadku gdy:

  1. stroną transakcji, z której wynika płatność, jest inny przedsiębiorca oraz
  2. jednorazowa wartość transakcji, bez względu na liczbę wynikających z niej płatności, przekracza 15.000 zł lub równowartość tej kwoty (transakcje w walutach obcych przelicza się na złote według średniego kursu walut obcych ogłaszanego przez NBP z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień dokonania transakcji).

Solidarna odpowiedzialność nabywcy towarów/usług – w związku z zapłatą na rachunek spoza białej listy – wystąpi tylko w przypadku transakcji o jednorazowej wartości przekraczającej 15.000 zł. Jeśli natomiast wartość ww. transakcji nie przekroczy 15.000 zł, to nabywca nie będzie odpowiadał solidarnie ze sprzedawcą za jego zaległości podatkowe.

Podatnicy VAT (zarówno nabywcy towarów/usług, jak i podatnicy zobowiązani do pobrania od nabywcy należności i przekazania jej dostawcy) będą mogli uwolnić się od odpowiedzialności solidarnej, w przypadku zapłaty na rachunek inny niż wskazany w białej liście. Będzie to możliwe w przypadku, gdy:

  • podatnik, który dokona zapłaty należności przelewem na rachunek inny niż zawarty na dzień zlecenia przelewu w Wykazie (białej liście), złoży zawiadomienie o zapłacie należności na ten rachunek do naczelnika urzędu skarbowego właściwego dla wystawcy faktury – w terminie trzech dni od dnia zlecenia przelewu ,
  • podatnik dokona zapłaty z zastosowaniem mechanizmu podzielonej płatności.

Powyższe regulacje wejdą w życie z dniem 1 stycznia 2020 r. W ustawie nowelizującej, wprowadzającej ww. odpowiedzialność solidarną nabywcy, nie zawarto przepisów przejściowych, określających, w jaki sposób należy traktować płatności dokonane w 2020 r., dotyczące transakcji zawartych do końca 2019 r. Należy zatem przyjąć, że w odniesieniu do tych transakcji będą stosowane nowe przepisy w zakresie odpowiedzialności solidarnej.

Brak możliwości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów w PIT i CIT

Od 1 stycznia 2020 r., jeśli podatnik dokona zapłaty, na rzecz czynnego podatnika VAT, za towar/usługę przelewem na rachunek nieznajdujący się – na dzień zlecenia przelewu – na białej liście podatników VAT, to nie będzie mógł zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów kosztu w tej części, w jakiej płatność zostanie dokonana w ten sposób. Dotyczy to zapłat za dostawy towarów/świadczenie usług, potwierdzonych fakturą – gdy płatność dotyczy transakcji określonej w art.19 ustawy o Prawo przedsiębiorców, tj. gdy jednorazowa wartość transakcji przekroczy 15.000 zł.

W przypadku, gdy wcześniej (tj. przed zapłatą) koszt został już zaliczony do kosztów uzyskania przychodów, to – w przypadku dokonania zapłaty na rachunek nieznajdujący się w Wykazie podatników VAT (białej liście) – w miesiącu, w którym został zlecony przelew, podatnik – w odpowiedniej części:

  • zmniejszy koszty uzyskania przychodów albo
  • zwiększy przychody – w przypadku braku możliwości zmniejszenia kosztów uzyskania przychodów.

Jeśli podatnik, który dokona płatności na rachunek nieznajdujący się (na dzień zlecenia przelewu) na białej liście podatników VAT złoży zawiadomienie o zapłacie należności na ten rachunek do naczelnika urzędu skarbowego właściwego dla wystawcy faktury – w terminie trzech dni od dnia zlecenia przelewu – to będzie mógł zaliczyć koszt do kosztów uzyskania przychodów, a podmiot trzeci nie będzie musiał wykazywać przychodu.

Zastosowanie mechanizmu podzielonej płatności nie daje możliwości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów w przypadku dokonania płatności na rachunek niewymieniony na białej liście podatników VAT.

Przepisy przejściowe

Dla celów CIT/PIT negatywne skutki, wynikające z zapłaty dokonanej na rachunek nieznajdujący się na białej liście, będą miały zastosowanie do zapłaty należności w roku podatkowym rozpoczynającym się po dniu 31 grudnia 2019 r., przy czym nie będzie się ich stosowało do płatności dotyczących kosztów zaliczonych do kosztów uzyskania przychodów przed dniem 1 stycznia 2020 r. (art.10 ustawy nowelizującej).

Ewa Stolarczyk, Abak S.A.

Obowiązkowy mechanizm podzielonej płatności – SANKCJE

W niniejszym artykule omawiany sankcje w podatku od towarów i usług oraz w podatkach dochodowych od osób fizycznych i prawnych, związane z obowiązkowym mechanizmem podzielonej płatności, który zostanie wprowadzony od 1 listopada 2019 r.

Solidarna odpowiedzialność nabywcy w podatku VAT

Podatnik podatku od towarów i usług (czynny i zwolniony przedmiotowo lub podmiotowo), na rzecz którego czynny podatnik VAT dokonał dostawy towarów, o których mowa w załączniku nr 15 do ustawy, niezależnie od wartości faktury, odpowiada solidarnie wraz z podmiotem dokonującym tej dostawy za jego zaległości podatkowe, w części podatku proporcjonalnie przypadającej na dostawę dokonaną na jego rzecz, jeżeli w momencie dokonania tej dostawy podatnik wiedział lub miał uzasadnione podstawy do tego, aby przypuszczać, że cała kwota podatku przypadająca na dokonaną na jego rzecz dostawę lub jej część nie zostanie wpłacona na rachunek urzędu skarbowego.

Przepisu tego nie stosuje się m. in. do nabycia towarów, za które podatnik dokonał zapłaty z zastosowaniem mechanizmu podzielonej płatności. Dlatego bezpieczniej jest płacić za wszystkie transakcje dotyczące towarów z Załącznika nr 15 przy zastosowaniu MPP, nawet jeżeli kwota faktury jest niższa niż 15 tys. zł.

30% sankcja dla sprzedawcy w podatku VAT

Od 1 listopada 2019 r. faktury dotyczące dostawy towarów i świadczenia usług z Załącznika nr 15 powinny zawierać specjalne oznaczenie w postaci zapisu „mechanizm podzielonej płatności”.Obowiązek zamieszczenia tej informacji będzie jednak dotyczył wyłącznie faktur, w których:

  • wartość brutto przekracza 15 tys. zł lub równowartość tej kwoty
  •  i faktura taka dokumentuje nabycie towarów lub usług, wymienione w dodawanym do ustawy załączniku nr 15.

Brak informacji na fakturze będzie obarczony z punktu widzenia sprzedawcy sankcją (dodatkowym zobowiązaniem podatkowym) w wysokości 30% kwoty podatku, przypadającej na dostawę towarów lub świadczenie usług wymienionych w Załączniku nr 15 do ustawy wykazanej na fakturze. Sankcja ta będzie naliczana proporcjonalnie do wartości objętej mechanizmem podzielonej płatności. W przypadku osób fizycznych, które za ten sam czyn ponoszą odpowiedzialność za wykroczenie skarbowe albo za przestępstwo skarbowe nie ustala się sankcji.

Sankcja nie będzie dotyczyła transakcji, gdy sprzedawca mimo braku informacji na fakturze otrzyma płatność za pomocą mechanizmu podzielonej płatności. Nie będzie sankcjonowane pomyłkowe umieszczenie na fakturze adnotacji „mechanizm podzielonej płatności”, mimo braku takiego obowiązku.

30% sankcja dla nabywcy w podatku VAT

Nabywca ma obowiązek zapłacić w systemie podzielonej płatności za faktury w których:

  • wartość brutto przekracza 15 tys. zł lub równowartość tej kwoty
  • i faktura taka dokumentuje nabycie towarów lub usług wymienione w dodawanym do ustawy załączniku nr 15.

Jeżeli tego nie zrobi, również wobec niego będzie zastosowana sankcja (zwana także dodatkowym zobowiązaniem podatkowym) w wysokości 30% kwoty podatku wykazanej na tej fakturze, przypadającej wyłącznie na  dostawę towarów lub świadczenie usług wymienionych w załączniku nr 15 do ustawy o VAT.

Analogicznie, jak w przypadku sankcji wobec sprzedawcy, sankcja ta (dodatkowe zobowiązanie podatkowe) nie zostanie zastosowana wobec nabywcy, który nie zapłacił w systemie podzielonej płatności, jeżeli sprzedawca rozliczył całą kwotę podatku wynikającą z tej faktury.

Obowiązkowy MPP a koszty uzyskania przychodów w podatku PIT i CIT

Nabywca, który wbrew obowiązkowi nie dokonał podzielonej płatności i zapłacił w zwykły sposób za fakturę zawierającą zapis „mechanizm podzielonej płatności” nie będzie mógł zaliczyć tego wydatku do kosztów uzyskania przychodów. Będzie to jednak dotyczyło wyłącznie sytuacji, w której faktura była prawidłowo oznaczona przez sprzedawcę (adnotacja mechanizm podzielonej płatności), nabywca miał obowiązek zapłaty mechanizmem podzielonej płatności, a dokonał zapłaty w inny sposób.

W razie zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów kosztu w tej części, w jakiej płatność dotycząca ww. transakcji zostanie dokonana z pominięciem mechanizmu podzielonej płatności, w miesiącu w którym zostanie zlecony przelew podatnicy zmniejszą koszty uzyskania przychodów albo zwiększą przychody (w przypadku braku możliwości zmniejszenia kosztów uzyskania przychodów).

Zmiany wprowadzone niniejszą nowelizacją w zakresie podatku dochodowego będą miały zastosowanie do zapłaty należności w roku podatkowym rozpoczynającym się po dniu 31 grudnia 2019 r.

Ponadto znowelizowanych przepisów (w zakresie kosztów) nie będzie się stosowało do płatności dotyczących kosztów zaliczonych do kosztów uzyskania przychodów przed dniem 1 stycznia 2020 r. (art. 10 ustawy nowelizującej).

Obowiązkowy rachunek rozliczeniowy

W związku z wprowadzeniem obligatoryjnego mechanizmu podzielonej płatności od 1 listopada 2019 r. dla towarów z Załącznika nr 15, gdy faktura przekracza 15 tys. zł podatnicy, którzy dokonują dostawy towarów lub świadczą usługi, o których mowa w załączniku nr 15 oraz podatnicy nabywający te towary lub usługi są obowiązani posiadać rachunek rozliczeniowy, o którym mowa w art.49 ust.1 pkt.1 ustawy Prawo bankowe.

Musi to być rachunek rozliczeniowy prowadzony w polskim banku, ponieważ tylko do takiego rachunku rozliczeniowego jest prowadzony rachunek VAT umożliwiający dokonywanie i przyjmowanie płatności MPP.

Ewa Stolarczyk, Abak S.A.

Obowiązkowy mechanizm podzielonej płatności od 1 listopada 2019 r.

Od 1 lipca 2018 r. przy płatności za faktury VAT można stosować mechanizm podzielonej płatności. Mechanizm ten polega na tym, że płatność za nabyty towar lub usługę nie trafi w całości na jedno konto odbiorcy, tylko zostanie rozdzielona na kwotę netto i VAT. Kwota netto trafia na zwykły rachunek rozliczeniowy, a VAT na specjalny rachunek VAT, utworzony przez bank. Kupujący dokonuje jednego przelewu i uzupełnia tzw. komunikat przelewu, który jest udostępniany przez bank lub SKOK. Wskazuje się tam kwotę podatku VAT, numer faktury i NIP dostawcy. Wystarczy zastosować ten komunikat i wówczas bank lub SKOK podzieli płatność i przekaże wskazaną w komunikacie kwotę VAT na rachunek VAT dostawcy, a pozostałą kwotę na rachunek bieżący sprzedawcy. Mechanizm podzielonej płatności stosuje się wyłącznie do transakcji między przedsiębiorcami oraz transakcji dokonywanych w złotych polskich. O zastosowaniu mechanizmu dobrowolnej płatności decyduje nabywca.

Obowiązek stosowania mechanizmu podzielonej płatności

Od 1 listopada 2019 r. w ustawie o podatku VAT wprowadzono  obowiązek regulowania niektórych faktur mechanizmem podzielonej płatności. Obowiązkowo należy dokonywać płatności w formie split payment, gdy faktury będą:

  1. dokumentować nabycie towarów lub usług wymienionych w nowym załączniku numer 15 (liczącym 150 pozycji)
  2. których wartość brutto przekracza 15 tys. zł lub równowartość tej kwoty,

Oba te warunki muszą by spełnione łącznie.

Jeżeli faktura, której wartość przekracza 15 tys. zł,  zawiera przynajmniej jedną pozycję objętą zakresem wskazanym w załączniku nr 15, nabywca będzie miał obowiązek dokonania zapłaty za towar czy usługę z Załącznika nr 15, przy zastosowaniu mechanizmu podzielonej płatności. Nie ma przy tym znaczenia, że wartość towarów lub usług objętych załącznikiem nr 15, wykazanych na danej fakturze, jest niższa niż 15 tys. zł.

Faktury zawierające towary z Załącznika nr 15, których łączna wartość brutto jest poniżej 15 tys. zł mogą być płacone za pomocą zwykłych przelewów. W zakresie takich transakcji nabywca może jednak zastosować mechanizm podzielonej płatności na zasadzie dobrowolności, ale zapłata MPP pozwala na uniknięcie odpowiedzialności solidarnej nabywcy.

Załącznik nr 15

Od 1 listopada 2019 r. w ustawie VAT pojawia się nowy Załącznik nr 15, obejmujący towary i usługi objęte solidarną odpowiedzialnością nabywcy oraz obowiązkowym mechanizmem podzielonej płatności, jeżeli faktura przekracza 15 tys. zł. Zawiera on towary z Załącznika nr 11 oraz usługi z Załącznika nr 14 (objęte do 31 października 2019 r. mechanizmem odwrotnego obciążenia w obrocie krajowym (podatek VAT rozlicza nabywca), towary z Załącznika nr 13 (objęte do 31 października 2019 r. solidarną odpowiedzialnością nabywcy), a także nowe towary  niewystępujące w tych załącznikach.

Zmiany w fakturowaniu towarów i usług z Załączników nr 11 i 14

Od 1 listopada 2019 dokonując dostawy towarów z Załącznika nr 11 lub świadczenia usług z Załącznika nr 14, podatnik nie wystawi faktury ze stawką np (nie podlega) oraz informacją „odwrotne obciążenie”, tylko fakturę ze stawką podstawową 23%, która przy spełnieniu określonych warunków (faktura powyżej 15 000 zł brutto) powinna być zapłacona przy zastosowaniu mechanizmu podzielonej płatności.

Podatek od towarów i usług nie będzie zatem od 1 listopada 2019 r. rozliczany przez nabywcę na zasadzie odwrotnego obciążenia, tylko przez sprzedawcę na zasadach ogólnych.

Sprzedawca towarów i usług z Załącznika nr 15 od 1 listopada 2019r. będzie wystawiał faktury z podatkiem VAT i będzie rozliczał podatek należny, a nabywca na podstawie tej faktury będzie odliczał podatek naliczony, tak jak w przypadku wszystkich innych towarów i usług.

Przepisy przejściowe

W przypadku dostaw towarów lub świadczenia usług wymienionych w załączniku nr 11 lub załączniku nr 14 dokonanych:

  1. przed dniem 1 listopada 2019 r., dla których obowiązek podatkowy powstał lub faktura została wystawiona po dniu 31 października,
  2. po dniu 31 października 2019 r., dla których faktura została wystawiona przed dniem 1 listopada 2019 r.

rozliczamy je na zasadzie odwrotnego obciążenia – podatek rozlicza nabywca.

Natomiast jeżeli dostawa towarów z Załącznika nr 11 albo świadczenie usług z Załącznika nr 14 i jednocześnie  wystawienie faktury nastąpi po 31 października 2019 r. to podatek VAT jest rozliczany przez sprzedawcę i może mieć zastosowanie obowiązkowy mechanizm podzielonej płatności.

Ewa Stolarczyk, Abak S.A.

Ulga PIT dla młodych od 1 sierpnia 2019 r.

Zgodnie z ustawą z 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. poz. 1394) od 1 sierpnia 2019 r. obowiązuje nowe zwolnienie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych dla osób, które nie ukończyły 26 lat (ulga w PIT dla młodych) na podstawie art.21 ust.1 pkt.148 ustawy o PIT.

Przepisy o zwolnieniu z podatku dochodowego mają zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych (otrzymanych lub postawionych do dyspozycji podatnika) od dnia 1 sierpnia 2019 r.

Preferencja nie jest niestety adresowana do wszystkich zarabiających młodych ludzi.

Kogo dokładnie dotyczy ulga?

Nowe zwolnienie dotyczy TYLKO zatrudnionych na podstawie stosunku pracy, spółdzielczego stosunku pracy, stosunku służbowego lub stosunku pracy nakładczej oraz pracujących na podstawie umowy zlecenia zawartej przez podatnika (osobę fizyczną) z osobą fizyczną prowadzącą działalność gospodarczą, osobą prawną i jej jednostką organizacyjną lub jednostką organizacyjną niemającą osobowości prawnej (nie dotyczy umów zlecenia zawartych między dwoma osobami fizycznymi nieprowadzącymi działalności gospodarczej).

Ze zwolnienia z podatku dochodowego nie skorzystają osoby, które nie ukończyły 26 roku życia i prowadzą własną działalność gospodarczą albo uzyskują przychody na podstawie umowy o dzieło. Jeżeli młoda osoba pracuje na etacie i jednocześnie np. osiąga przychody z pozarolniczej działalności gospodarczej, wynagrodzenie z tego pierwszego tytułu (umowa o pracę) będzie jednak objęte ulgą.

Spod zakresu nowelizacji są wyłączeni nierezydenci pracujący na umowach zlecenia (np. ukraińscy zleceniobiorcy).

Co obejmuje ulga?

Zwolnienie dotyczy wyłącznie podatku dochodowego, nie dotyczy składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne.Niezależnie od zwolnienia od podatku części przychodów na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 148 ustawy o PIT, przychody te będą stanowić podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne oraz na ubezpieczenie zdrowotne w zakresie, w jakim stanowią ją do 31 lipca 2019 r.

Limity przychodów objętych ulgą

Preferencja ma być stosowana w odniesieniu do przychodów otrzymanych przez danego podatnika do ukończenia 26. roku życia. Wprowadzone zostało ograniczenie kwotowe na poziomie 85 528 zł w skali roku, czyli zwolnienie dotyczy osób młodych zarabiających w granicach pierwszego progu podatkowego.

W 2019 r. (tj. za okres 5 miesięcy – od sierpnia do grudnia 2019 r.) limit będzie proporcjonalnie mniejszy i wyniesie 35 636,67 zł. Nadwyżka ponad wymienione powyżej limity podlegać ma opodatkowaniu na ogólnych zasadach (z uwzględnieniem m. in. kwoty wolnej od podatku).

Oznacza to że od 1 stycznia 2020 r. pierwsze 85 528 zł dochodu u osoby poniżej 26 roku życia nie będzie w ogóle opodatkowane , a kolejne 85 528 zł będzie opodatkowane według stawki 18%, a nie 32% jak u podatników, którzy w ciągu roku uzyskują dochody przekraczające pierwszy próg skali podatkowej.

O stosowaniu ulgi decyduje wiek pracownika lub zleceniobiorcy na moment uzyskania przychodu, a nie wiek na moment zawarcia umowy, czy wykonywania pracy; wiek ustalany będzie z uwzględnieniem pełnej daty urodzenia, a nie wyłącznie miesiąca lub roku urodzenia

Limit zwolnienia obowiązuje bez względu na liczbę zawartych umów i liczbę płatników wypłacających wynagrodzenie objęte zwolnieniem.

Przy obliczaniu kwoty przychodów podlegających zwolnieniu od podatku nie uwzględnia się przychodów podlegających opodatkowaniu zryczałtowanym podatkiem dochodowym, przychodów zwolnionych od podatku dochodowego oraz przychodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Co zrobić, by otrzymać ulgę?

Od 1 stycznia 2020 r. płatnik będzie stosował zwolnienie z PIT dla osób poniżej 26 roku życia automatycznie.

Do końca 2019 r. ulga zostanie uwzględniona przez płatnika tylko w przypadku tych pracowników i zleceniobiorców, którzy wystąpią o to w pisemnym oświadczeniu, z którego musi wynikać , że przychody podatnika poniżej 26 roku życia uzyskane od sierpnia do grudnia 2019 r. zmieszczą się w kwocie zwolnionej, tj. nie przekroczą 35 636,67 zł. Wówczas pracodawca albo zleceniodawca będzie stosował zwolnienie najpóźniej od miesiąca następującego po miesiącu uzyskania oświadczenia do miesiąca włącznie, w którym w 2019 r. przychód uzyskany u płatnika przekroczy kwotę graniczną albo podatnik ukończy 26 rok życia. Jeżeli podatnik poniżej 26 roku życia nie złoży w 2019 r. pisemnego oświadczenia zwolnienie zostanie zastosowane dopiero w zeznaniu rocznym za 2019 r., a nie na etapie poboru zaliczek na podatek dochodowy.

Ewa Stolarczyk, Abak S.A.

Umowa zlecenia a umowa o dzieło – ZUS wyjaśnia różnice

Zgodnie z zasadą swobody umów to strony decydują, jaką umowę zawierają. Jednak gdy wybierają rodzaj umowy, powinny przestrzegać przepisów, w szczególności Kodeksu cywilnego. Charakter umowy określa bowiem nie tylko sama nazwa umowy, ale przede wszystkim jej treść, a także warunki i okoliczności, które towarzyszą jej wykonywaniu.

Jeśli zawarto umowę nazwaną umową o dzieło, a Zakład Ubezpieczeń Społecznych stwierdzi, że jest to faktycznie umowa zlecenia albo umowa o świadczenie usług, to umowa może zostać objęta obowiązkiem ubezpieczeń społecznych ze skutkiem wstecznym. Poniżej przedstawiamy wyjaśnienia ZUS pozwalające na ustalenie rzeczywistego charakteru zawartej umowy, którymi pracownicy ZUS kierują się podczas kontroli.

Przedmiot i cel umowy

Przedmiotem umowy o dzieło jest zobowiązanie do wykonania dzieła, czyli osiągnięcia określonego, indywidualnego rezultatu w postaci materialnej lub niematerialnej.

Wykonanie dzieła najczęściej polega na:

  • wytworzeniu rzeczy,
  • zmianie rzeczy już istniejącej,
  • naprawieniu rzeczy,
  • przerobieniu rzeczy,
  • uzupełnieniu albo rozbudowie rzeczy,
  • połączeniu rzeczy z innymi rzeczami,
  • dodaniu części składowych

(wyrok Sądu Najwyższego z 18 września 2013 r., II UK 39/13).

Rezultat umowy o dzieło powinien mieć byt samoistny, obiektywnie osiągalny i pewny. Nie powinno być uznane za dzieło coś, co nie odróżnia się w żaden sposób od innych występujących na danym rynku rezultatów pracy, gdyż wówczas zatraciłoby swój indywidualny charakter dzieła (wyroki Sądu Najwyższego: z 3 listopada 1999 r., IV CKN 152/00, z 27 sierpnia 2013 r., II UK 26/13, z 14 listopada 2013 r., II UK 115/13, z 4 czerwca 2014 r., II UK 543/13, oraz z 10 lipca 2014 r., II UK 454/13). Dzieło powinno być wyrazem kreatywności i umiejętności autora.

W przypadku umowy zlecenia czy umowy o świadczenie usług przedmiotem jest zobowiązanie do wykonywania określonych czynności.

Umowa o dzieło różni się od umowy zlecenia tym, że wykonawca umowy o dzieło zobowiązuje się nie do samego działania, lecz do uzyskania określonego dzieła jako rezultatu tego działania (wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie  z 4 lutego 2014 r., III AUa 596/13). Wykonywanie określonej czynności (szeregu powtarzających się czynności) bez względu na jej rezultat jest właściwe dla umów zlecenia (wyrok Sądu Najwyższego z 4 lipca 2013 r., II UK 402/12).

Odpowiedzialność

W umowie o dzieło osoba, która wykonuje tę umowę, odpowiada za osiągnięcie rezultatu. Nie jest ważne, czy dołożyła należytej staranności przy wykonywaniu dzieła. Ryzyko obciąża wykonawcę umowy.

W umowie zlecenia to zleceniobiorca odpowiada za brak należytej staranności przy wykonywaniu czynności, a nie za jej wynik. W umowie zlecenia ryzyko, że rezultat nie zostanie osiągnięty, obciąża zleceniodawcę. Zleceniobiorca nie odpowiada za brak rezultatu, do którego miały doprowadzić czynności, które wykonuje. Zleceniobiorcy można przypisać brak należytej staranności (wyrok Sądu Najwyższego z 25 lipca 2012 r., II UK 70/12, wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie  z 5 listopada 2013 r., III AUa 275/13).

Pewność rezultatu

W umowie o dzieło osiągnięcie rezultatu, przy spełnieniu określonych warunków, jest pewne. W umowie zlecenia – brak jest pewności, czy czynności, do których zobowiązał się zleceniobiorca, doprowadzą do zamierzonego rezultatu (wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie  z 5 listopada 2013 r., III AUa 275/13).

Powtarzalność

Dla umów zlecenia jest właściwe  wykonywanie powtarzalnych, odtwórczych czynności bądź wykonywanie tych czynności w sposób ciągły lub zespołowy (wyrok Sądu Apelacyjnego  w Poznaniu z 19 marca 2008 r., I ACa 83/08, Sądu Apelacyjnego w Katowicach z 6 listopada 2012 r. III AUa 227/12, Sądu Najwyższego z 25 lipca 2012 r., II UK 70/12).

Sprawdzian na istnienie wad fizycznych

W przypadku umowy o dzieło – można sprawdzić, czy rezultat umowy ma wady fizyczne (wyrok Sądu Najwyższego z 27 marca 2013 r., I CSK 403/12, Sądu Apelacyjnego w Lublinie z 26 stycznia 2006 r., III AUa 1700/05).

Podstawa prawna

Art. 6 ust. 1 pkt 4, art. 6 ust. 4, art. 8 ust. 2a, art. 68 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych,

Art. 3531 Kodeksu cywilnego.

Ewa Stolarczyk, Abak S.A.

Biała lista podatników VAT od 1 września 2019 r.

31 maja 2019 r. opublikowano ustawę wprowadzającą nowy wykaz podatników VAT, tzw. „białą listę podatników VAT”.

Szef Krajowej Administracji Skarbowej musi stworzyć do 31 sierpnia 2019 r., w postaci elektronicznej, wykaz podmiotów zarejestrowanych jako podatnicy VAT. Powstały wykaz zostanie uzupełniony o dotychczasowe wykazy podmiotów:

  • w odniesieniu do których naczelnik urzędu skarbowego nie dokonał rejestracji albo które zostały wykreślone przez naczelnika urzędu skarbowego z rejestru jako podatnicy VAT,
  • których rejestracja jako podatników VAT została przywrócona.

Do tego wykazu zostaną wprowadzone następujące dane podmiotów zarejestrowanych jako podatnicy VAT:

  • firma (nazwa) lub imię i nazwisko;
  • numer, za pomocą którego podmiot został zidentyfikowany na potrzeby podatku, jeżeli taki numer został przyznany;
  • numer identyfikacyjny REGON, o ile został nadany;
  • numer w Krajowym Rejestrze Sądowym, o ile został nadany;
  • adres siedziby – w przypadku podmiotu niebędącego osobą fizyczną;
  • adres głównego miejsca prowadzenia działalności albo adres rejestracyjny, w przypadku braku adresu głównego miejsca prowadzenia działalności – w odniesieniu do osoby fizycznej;
  • daty rejestracji, odmowy rejestracji albo wykreślenia z rejestru oraz przywrócenia zarejestrowania jako podatnika VAT;
  • ich statusy (czynny lub zwolniony) oraz
  • numery ich rachunków rozliczeniowych lub imiennych rachunków w SKOK, której podmiot jest członkiem, otwartych w związku z prowadzoną przez członka działalnością gospodarczą – wskazanych w zgłoszeniu identyfikacyjnym lub zgłoszeniu aktualizacyjnym i potwierdzonych przy wykorzystaniu STIR.

Tym samym, funkcjonujące do tej pory rejestry zostaną połączone w jedną bazę podatników VAT, która zostanie rozszerzona o dodatkowe dane (takie jak m.in. numery rachunków rozliczeniowych wskazanych w zgłoszeniu identyfikacyjnym lub zgłoszeniu aktualizacyjnym).

Wykaz będzie udostępniany w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie internetowej MF od 1 września 2019 r. Dostęp do niego będzie możliwy także za pośrednictwem systemu teleinformatycznego CEiDG. Będzie pozwalał na sprawdzenie, czy podmiot znajduje się w wykazie na wybrany dzień, przypadający nie wcześniej niż w okresie 5 lat poprzedzających rok, w którym podmiot jest sprawdzany. Dane tego podmiotu będą udostępniane według stanu na wybrany dzień, z wyjątkiem danych, o których mowa w art.96b ust.3
pkt.1-3 ustawy o VAT (tj. nazwy lub imienia i nazwiska, NIP, REGON i statusu), które będą udostępniane według stanu na dzień sprawdzenia.

Biała lista podatników ma posłużyć jako narzędzie do weryfikacji przyszłego kontrahenta w celu spełnienia przesłanek o dochowaniu należytej staranności. Stworzenie jednej bazy zawierającej wszystkie informacje o statusie podatników VAT znacznie usprawni proces wyszukiwania danych o innych podmiotach gospodarczych. Ułatwieniem ma być także sam sposób wyszukiwania danych, gdyż będzie on odbywał się nie tylko według numeru NIP jak do tej pory, ale również według fragmentu nazwy firmy bądź nazwiska wyszukiwanego podmiotu.

Wykaz aktualizowany będzie raz na dobę w dni robocze.

Ewa Stolarczyk, Abak S.A.

Nowe rozporządzenia w sprawie kas fiskalnych

W Dzienniku Ustaw z 30 kwietnia 2019 r. opublikowano:

  1. Rozporządzenie Ministra finansów z dnia 29 kwietnia 2019 r. w sprawie kas rejestrujących (poz. 816)
  2. Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 29 kwietnia 2019 r. w sprawie odliczania lub zwrotu kwot wydatkowanych na zakup kas rejestrujących oraz zwrotu tych kwot przez podatnika (poz. 820).

Rozporządzenia te są konsekwencją zmian dokonanych w ustawie o VAT od 1 maja 2019 r., związanych z wprowadzeniem kas online.

Rozporządzenie w sprawie kas rejestrujących

Rozporządzenie w sprawie kas zawiera odrębne przepisy – regulujące prowadzenie ewidencji, warunki i sposób używania oraz sposób zakończenia używania kas – dla kas online oraz dla kas „starego” typu, tj. kas z elektronicznym i papierowym zapisem kopii, a także przepisy ogólne, wspólne dla wszystkich typów kas.

Mocą rozporządzenia w sprawie kas dokonano m. in. następujących zmian:

  • doprecyzowano, że co do zasady, podatnik ma obowiązek wystawienia i wydania paragonu fiskalnego, bez żądania nabywcy, najpóźniej z chwilą przyjęcia należności, bez względu na formę płatności,
  • uregulowano obowiązki podatnika związane z wystawieniem i wydaniem paragonu fiskalnego w stosunku do otrzymanych zaliczek przed dokonaniem sprzedaży; wskazano, że w przypadku zaliczki otrzymanej:
    • w gotówce – podatnik ma obowiązek wystawić i wydać nabywcy (bez jego żądania) paragon z chwilą jej otrzymania,
    • za pośrednictwem poczty, banku lub SKOK, na rachunek w banku/SKOK podatnika – podatnik ma obowiązek wystawić i wydać nabywcy (bez jego żądania) paragon niezwłocznie po uznaniu tej należności na rachunku, jednak nie później niż z końcem miesiąca, w którym należność ta została uznana na jego rachunku, a jeżeli przed końcem tego miesiąca dokonano sprzedaży, nie później niż z chwilą jej dokonania,
  • nałożono na podatników obowiązek zapoznania osób prowadzących ewidencję z zasadami prawidłowego wystawiania i wydawania paragonu fiskalnego i o skutkach niewykonywania tych obowiązków; osoba prowadząca u podatnika ewidencję składa oświadczenie o zapoznaniu się z informacją o zasadach ewidencji; oświadczenie składane jest przed rozpoczęciem prowadzenia ewidencji przez te osoby (wzór informacji o zasadach ewidencji oraz oświadczenia o zapoznaniu się z tymi zasadami stanowi załącznik nr 1 do rozporządzenia). Osoba prowadząca u podatnika ewidencję sprzedaży przy użyciu kasy rejestrującej, która rozpoczęła prowadzenie ewidencji przed 1 maja 2019 r., składa oświadczenie o zapoznaniu się z informacją o zasadach prowadzenia ewidencji do dnia 31 maja 2019 r.,
  • dodano obowiązek umieszczania wyświetlacza kasy w miejscu umożliwiającym nabywcy odczyt wyświetlanych na nim danych,
  • dodano obowiązek zapewnienia przez podatnika odpowiedniego technicznego stanu kasy, gwarantującego czytelny wydruk paragonów fiskalnych i faktur, umożliwiający nabywcy sprawdzenie prawidłowości dokonanej sprzedaży,
  • zrezygnowano z obowiązku zaokrąglania kwot wykazanych na paragonach,
  • doprecyzowano, że w przypadku utraty kasy podatnik ma obowiązek zgłosić ten fakt do naczelnika urzędu skarbowego nie później niż w terminie 5 dni od dnia powzięcia informacji o utracie,
  • zniesiono obowiązek dotyczący zawiadamiania przez podatników naczelnika urzędu skarbowego o rozpoczęciu ewidencjonowania na kasie rejestrującej,
  • zniesiono obowiązek uczestniczenia pracownika urzędu skarbowego przy dokonywaniu odczytu pamięci fiskalnej kasy i w konsekwencji zrezygnowano z wniosku o wyznaczenie daty odczytu zawartości pamięci fiskalnej.

Wprowadzono także obowiązek oznaczenia literowego od „A” do „G” do właściwych stawek podatku, przypisanych odpowiednio do nazw towarów i usług (A – stawka 23%, B – stawka 8%, C – stawka 5%, D – stawka 0%, itd.). Dotychczas, wyłącznie do litery A przypisana była podstawowa stawka VAT, a pozostałe stawki oraz zwolnienie z VAT można było przypisać do dowolnych liter od B do G. W uzasadnieniu do projektu rozporządzenia wyjaśniono, że realizacja tego obowiązku w praktyce będzie oznaczała, że podatnik będzie miał obowiązek przyporządkowania właściwych oznaczeń literowych w odniesieniu jedynie do stawek podatku przypisanych do nazw towarów i usług, których dostaw lub świadczeń dokonuje, a nie wszystkich oznaczeń literowych, przewidzianych w rozporządzeniu.

Rozporządzenie w sprawie odliczania lub zwrotu kwot wydanych na zakup kas

Warunki zwrotu kwoty wydanej na zakup kas

Odliczenie kwoty wydanej na zakup kasy rejestrującej online lub jej zwrot następuje pod warunkiem:

  • rozpoczęcia prowadzenia ewidencji sprzedaży przez podatnika przy użyciu kasy rejestrującej zakupionej w okresie obowiązywania potwierdzenia, że kasy te spełniają określone w ustawie o VAT funkcje i wymagania techniczne dla kas rejestrujących,
  • posiadania przez podatnika faktury potwierdzającej zakup kasy rejestrującej oraz dowodu zapłaty całej należności za jej zakup.

Dodatkowym warunkiem w przypadku podatników, którzy do prowadzenia ewidencji będą używać więcej niż jedną kasę online jest dokonanie zakupu oraz rozpoczęcie prowadzenia ewidencji przy użyciu każdej z tych kas w każdym punkcie sprzedaży nie później niż w okresie 6 miesięcy od dnia rozpoczęcia prowadzenia ewidencji sprzedaży przez podatnika.

W nowym rozporządzeniu w sprawie odliczenia/zwrotu ulgi na zakup kas zrezygnowano z dotychczasowego warunku złożenia przez podatnika przed rozpoczęciem prowadzenia ewidencji oświadczenia o liczbie kas rejestrujących i miejscu (adresie) ich używania, które podatnik zamierza stosować do tej ewidencji. Tym samym podatnik, który będzie ubiegał się o zwrot kwoty wydanej na zakup kas po 1 maja 2019 r. nie będzie musiał już składać do właściwego naczelnika urzędu skarbowego, jeszcze przed terminem rozpoczęcia prowadzenia ewidencji sprzedaży, ww. pisemnego zgłoszenia (oświadczenia).

Zwrot ulgi na zakup kasy

Zgodnie z ustawą o VAT, podatnicy są obowiązani do zwrotu odliczonych lub zwróconych im kwot wydanych na zakup kas rejestrujących, w przypadku gdy w okresie 3 lat od dnia rozpoczęcia prowadzenia ewidencji sprzedaży zakończą działalność gospodarczą lub nie poddadzą kas rejestrujących we właściwych terminach obowiązkowemu przeglądowi technicznemu przez właściwy podmiot prowadzący serwis.

W nowym rozporządzeniu w sprawie odliczenia/zwrotu na zakup kas uregulowano, że podatnicy są obowiązani do zwrotu odliczonych lub zwróconych im kwot wydanych na zakup kas, gdy w okresie 3 lat od dnia rozpoczęcia prowadzenia ewidencji sprzedaży przy zastosowaniu kasy rejestrującej:

  • trwale zaprzestaną prowadzenia ewidencji przy zastosowaniu tej kasy,
  • naruszą ustawowe obowiązki dotyczące zapewnienia połączenia umożliwiającego przesyłanie danych między kasą rejestrującą a Centralnym Repozytorium Kas lub obowiązki wynikające z czasowego lub trwałego braku tego połączenia.

Zwrotu odliczonych/zwróconych kwot należy zaś dokonać na rachunek właściwego urzędu skarbowego w terminie:

  • do 25. dnia miesiąca następującego po danym okresie rozliczeniowym, w którym powstały okoliczności uzasadniające dokonanie takiego zwrotu,
  • do końca miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstały okoliczności uzasadniające dokonanie zwrotu – w przypadku podatników zwolnionych z VAT podmiotowo lub przedmiotowo.

Ewa Stolarczyk, Abak S.A.


Kasy online – nowe regulacje w zakresie kas fiskalnych

1 maja 2019 r. weszła w życie ustawa z dnia 15 marca 2019 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz ustawy – Prawo o miarach (Dz.U z 2019r. poz. 675).

Mocą tej ustawy wprowadzono rozwiązania w zakresie stosowania kas online do ewidencji sprzedaży i kwot podatku należnego ze sprzedaży na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych. Kasy online to kasy rejestrujące, które przesyłają dane do centralnego systemu teleinformatycznego (tzw. Centralnego Repozytorium Kas), prowadzonego przez Szefa Krajowej Administracji Skarbowej. System ten będzie odbierał i gromadził dane z kas w celach analitycznych i kontrolnych.

Obowiązkowa wymiana kas na kasy online

Niektórzy podatnicy będą musieli obowiązkowo wymienić używane obecnie kasy na kasy online. W ustawie wskazano bowiem, że podatnicy mogą prowadzić ewidencję sprzedaży przy zastosowaniu kas rejestrujących z elektronicznym lub papierowym zapisem kopii w terminie do dnia:

  • 31 grudnia 2019 r. – do świadczenia usług naprawy pojazdów silnikowych oraz motorowerów, w tym naprawy opon, ich zakładania, bieżnikowania i regenerowania, oraz w zakresie wymiany opon lub kół dla pojazdów silnikowych oraz motorowerów, a także sprzedaży benzyny silnikowej, oleju napędowego, gazu przeznaczonego do napędu silników spalinowych (kasy online obowiązkowe od 1 stycznia 2020 r.),
  • 30 czerwca 2020 r. – do świadczenia usług związanych z wyżywieniem wyłącznie świadczonych przez stacjonarne placówki gastronomiczne, w tym również sezonowo, oraz usług w zakresie krótkotrwałego zakwaterowania, a także sprzedaży węgla, brykietu i podobnych paliw stałych wytwarzanych z węgla, węgla brunatnego, koksu i półkoksu przeznaczonych do celów opałowych, (kasy online obowiązkowe od 1 lipca 2020 r.),
  • 31 grudnia 2020 r. – do świadczenia usług fryzjerskich, kosmetycznych i kosmetologicznych, budowlanych, w zakresie opieki medycznej świadczonej przez lekarzy i lekarzy dentystów, prawniczych, związanych z działalnością obiektów służących poprawie kondycji fizycznej – wyłącznie w zakresie wstępu. (kasy online obowiązkowe od 1 stycznia 2021 r.)

Obowiązkowa wymiana kas ma zastosowanie tylko do kas rejestrujących, przy zastosowaniu których jest prowadzona ewidencja sprzedaży ww. towarów/usług. A zatem podatnik prowadzący działalność także w innych branżach niż wymienione, nie będzie musiał wymieniać wszystkich kas na kasy online, a jedynie te używane do sprzedaży towarów/usług wskazanych w ustawie jako podlegające obowiązkowej wymianie.

Używanie kas z papierowym i elektronicznym zapisem kopii

Od 1 maja 2019 r., podatnicy mogą nadal używać do prowadzenia ewidencji kasy rejestrujące „starego” typu, tj. kasy z elektronicznym i papierowym zapisem kopii (poza podatnikami objętymi obowiązkiem wymiany kas – zgodnie ze wskazanymi powyżej terminami), gdyż zgodnie z nowelizacją ustawy, ich wymiana na kasy online ma następować systematycznie.

W ustawie wskazano, że potwierdzenia o spełnieniu funkcji, kryteriów i warunków technicznych dla kas rejestrujących zachowują moc przez okres, na który zostały wydane, nie dłużej jednak niż do dnia 31 sierpnia 2019 r. w przypadku kas rejestrujących z papierowym zapisem kopii i do 31 grudnia 2022 r. – w przypadku kas rejestrujących z elektronicznym zapisem kopii. Tym samym, do 31 sierpnia 2019 r. na rynku będą dostępne kasy z papierowym zapisem kopii, a do końca 2022 r. – kasy z elektronicznym zapisem kopii.

Oznacza to, że kasy starego typu będą mogły być wprowadzane przez producenta do obrotu na rynek tylko do wyznaczonych terminów. Terminy te nie ograniczają natomiast możliwości stosowania tych kas przez podatników. Kas rejestrujących starego typu (z papierowym lub elektronicznym zapisem kopii) można używać do czasu ich wyeksploatowania lub konieczności wymiany pamięci fiskalnej (w przypadku kas z papierowym zapisem kopii).

Ulga na zakup kas

Podatnicy mogą uzyskać zwrot kwoty wydanej na zakup kas w wysokości 90% ceny zakupu (bez podatku), jednakże nie więcej niż 700 zł (tzw. ulga na zakup kasy). Od 1 maja 2019 r. ulga na zakup kas dotyczy tylko kas online i mogą z niej skorzystać podatnicy, u których:

  • powstał obowiązek prowadzenia ewidencji sprzedaży i którzy w obowiązujących terminach rozpoczęli prowadzenie ewidencji sprzedaży, przy użyciu tego rodzaju kas, 
  • nie powstał obowiązek prowadzenia tej ewidencji, ale podatnicy ci dobrowolnie rozpoczną prowadzenie ewidencji sprzedaży i wcześniej nie stosowali innych rodzajów kas do prowadzenia ewidencji sprzedaży, 
  • powstał obowiązek wymiany kas na kasy online (dotyczy branż wskazanych w ustawie o VAT dla których od określonych terminów kasy online są obowiązkowe).

Dodatkowo odliczenie będzie przysługiwało dla kas online, które zostały zakupione nie później niż w terminie 6 miesięcy od dnia rozpoczęcia prowadzenia ewidencji sprzedaży przez podatnika.

Ulga nie będzie natomiast przysługiwała w przypadku zakupu pozostałych rodzajów kas (tj. kas z papierowym i elektronicznym zapisem kopii). 

Nie będzie ona także przysługiwała podatnikom dobrowolnie wymieniającym kasy rejestrujące z papierowym lub elektronicznym zapisem kopii na kasy online.

Ewa Stolarczyk, Abak S.A.