Wystawianie faktur VAT na żądanie nabywcy

Kto ma obowiązek wystawiania faktury VAT?

Fakturę VAT jest zobowiązany wystawić podatnik (w uproszczeniu przedsiębiorca), który:

1. dokonał sprzedaży (przez sprzedaż zgodnie z art.2 pkt. 22 ustawy o VAT rozumie się: odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium Polski, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów),

2. dokonał dostawy towarów i świadczenia usług, których krajem opodatkowania jest inny niż Polska kraj (tzw. sprzedaż VAT NP),

jeżeli czynności te (wymienione w pkt 1 i 2) dokonywane są na rzecz innego podatnika podatku, podatku od wartości dodanej lub podatku o podobnym charakterze (czyli w uproszczeniu na rzecz podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą) lub na rzecz osoby prawnej niebędącej podatnikiem.

Kiedy nie ma obowiązku wystawienia faktury VAT?

Nie ma obowiązku wystawiania faktur w odniesieniu do:

  • sprzedaży zwolnionej od podatku podmiotowo lub przedmiotowo (chyba, że faktury zażąda nabywca towaru/usługi),
  • sprzedaży dokonanej na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej (chyba, że faktury zażąda nabywca towaru/usługi).

Zatem sprzedawca nie musi wystawiać fakturygdy:

1) nabywcą towaru/usługi jest osoba fizyczna nieprowadząca działalności gospodarczej (w przypadku każdej sprzedaży opodatkowanej i zwolnionej).

2) przy sprzedaży zwolnionej od podatku,i to zarówno, gdy nabywcą jest osoba fizyczna, jak i inny podmiot (przedsiębiorca, stowarzyszenie, uczelnia, szkoła itp. itd.).

Faktury na żądanie nabywcy

Jednocześnie nałożono na sprzedawców obowiązek wystawienia faktury na żądanie nabywcy. Dotyczy to zarówno żądania zgłoszonego przez:

1) podatników nabywających towary lub usługi zwolnione od podatku, (np. jeżeli żądanie zgłosi firma wynajmująca lokal od osoby fizycznej zwolnionej podmiotowo z VAT)

2) każdą osobę niebędącą podatnikiem (osoby fizyczne będące konsumentami).

Fakturę taką należy wystawić, jeżeli żądanie jej wystawienia zostało zgłoszone w terminie 3 miesięcy, licząc od końca miesiąca, w którym dostarczono towar lub wykonano usługę bądź otrzymano całość lub część zapłaty.

Po upływie tego terminu przedmiotowej faktury (dokumentującej sprzedaż na rzecz osoby fizycznej oraz dokumentującej sprzedaż zwolnioną od podatku – niezależnie kto jest odbiorcą świadczenia) w ogóle już wystawiać nie trzeba (ale nadal istnieje taka możliwość).

Faktury na żądanie dotyczą również faktur zaliczkowych, potwierdzających otrzymanie całości lub części zapłaty przed wykonaniem czynności zwolnionych albo na rzecz osoby fizycznej

Faktury na żądanie nie dotyczą faktur wystawianych na rzecz przedsiębiorców, gdzie istnieje bezwzględny obowiązek ich wystawienia bez zgłaszania żądania w terminie do 15 dnia miesiąca następującego po dniu powstaniu obowiązku podatkowego.

Faktury na żądanie dla osób fizycznych nie dotyczą równieżczynności wymienionych w art. 19a ust. 5 pkt 4 ustawy o VAT (czyli m.in. dostawy mediów i świadczenia usług telekomunikacyjnych, najmu, dzierżawy leasingu, stałej obsługi prawnej i biurowej, ochrony osób oraz usług ochrony, dozoru i przechowywania mienia). W takich przypadkach sprzedawca nie ma obowiązku wystawienia faktury, nawet jeżeli nabywca zgłosi takie żądanie.

Terminy wystawienia faktury na żądanie nabywcy

1) nie później niż 15. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano dostawy towaru lub wykonano usługę lub otrzymano całość bądź część zapłaty – jeżeli żądanie wystawienia faktury zostało zgłoszone do końca miesiąca, w którym dostarczono towar lub wykonano usługę bądź otrzymano całość lub część zapłaty,

2) nie później niż 15. dnia od dnia zgłoszenia żądania – jeżeli żądanie wystawienia faktury zostało zgłoszone po upływie miesiąca, w którym dostarczono towar lub wykonano usługę bądź otrzymano całość lub część zapłaty.

Wskazane terminy dotyczą także sytuacji, gdy żądanie ze strony nabywcy dotyczy faktury zaliczkowej.

Ewa Stolarczyk, ABAK S.A.

Zmiany w opodatkowaniu sprzedaży nieruchomości poza działalnością gospodarczą

1. Sprzedaż nieruchomości nabytych w drodze spadku

W przypadku osób fizycznych, sprzedaż prywatnych nieruchomości (lub ich części oraz udziału w nieruchomości), a także sprzedaż spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego, prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej i prawa wieczystego użytkowania gruntów (dalej: praw majątkowych) powoduje powstanie przychodu, gdy ich zbycie następuje przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie. Tak wynika z art.10 ust.1 pkt.8 lit a-c ustawy o PDOF.

Do 31 grudnia 2018 r. w przepisach nie było regulacji, które w sposób szczególny odnosiłyby się do sprzedaży nieruchomości/praw majątkowych nabytych w spadku.

5-letni okres, o którym mowa w ww. przepisie, liczył się więc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie spadku przez spadkobiercę (czyli w praktyce – śmierć spadkodawcy).

Od 1 stycznia 2019 r. nowy przepis art. 10 ust. 5 ustawy o PDOF, stanowi że w przypadku odpłatnego zbycia, nabytych w drodze spadku, nieruchomości lub praw majątkowych, określonych w ust. 1 pkt 8 lit. a)-c), 5-letni okres, o którym mowa w tym przepisie, liczy się od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie tej nieruchomości lub nabycie prawa majątkowego przez spadkodawcę.

Przepis ten zatem dla wyliczenia 5-letniego okresu, warunkującego możliwość nieopodatkowania dochodów ze zbycia (poza działalnością gospodarczą) nieruchomości, pozwala na uwzględnienie przez spadkobiercę okresu posiadania nieruchomości lub prawa wieczystego użytkowania przez spadkodawcę.

Przykład: Jeżeli po 1 stycznia 2019 r. podatnik dokonuje sprzedaży nieruchomości otrzymanej w spadku, a od końca roku w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie przez spadkodawcę minęło więcej niż 5 lat, to taka sprzedaż nie podlega opodatkowaniu PIT. Dotyczy to również nieruchomości otrzymanych w spadku do 31 grudnia 2018 r., których sprzedaż następuje po 1 stycznia 2019 r.

Jednocześnie zmieniono art. 22 ust. 6d ustawy PIT, umożliwiając zaliczenie do kosztów uzyskania przychodów z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości i praw, nabytych w drodze spadku, określonych wydatków (m. in. długów i ciężarów spadkowych).

Do kosztów podatkowych ze sprzedaży ww. nieruchomości/praw majątkowych można od 1 stycznia 2019 r. zaliczyć również udokumentowane koszty nabycia lub wytworzenia poniesione przez spadkodawcę oraz przypadające na podatnika ciężary spadkowe, w takiej części, w jakiej wartość zbywanej rzeczy lub zbywanego prawa odpowiada łącznej wartości rzeczy i praw majątkowych nabytych przez podatnika. Przez ciężary spadkowe będzie tu należało rozumieć spłacone przez podatnika długi spadkowe, zaspokojone roszczenia o zachowek oraz wykonane zapisy zwykłe i polecenia, również w przypadku, gdy podatnik spłacił długi spadkowe, zaspokoił roszczenia o zachowek lub wykonał zapisy zwykłe i polecenia po dokonaniu odpłatnego zbycia.

Zmiany dotyczą też nieruchomości małżonków. Zgodnie z nowym ust. 6 ww. art. 10, w przypadku odpłatnego zbycia po ustaniu wspólności majątkowej małżeńskiej, nabytych do majątku wspólnego małżonków lub wybudowanych w trakcie trwania wspólności majątkowej małżeńskiej nieruchomości lub nabytych do majątku wspólnego małżonków praw majątkowych, określonych w ust. 1 pkt 8 lit. a)-c), pięcioletni okres, o którym mowa w tym przepisie, liczy się od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło ich nabycie do majątku wspólnego małżonków lub ich wybudowanie w trakcie trwania wspólności majątkowej małżeńskiej.

Zatem dla obliczenia pięcioletniego okresu przyjmowana jest data nabycia lub wybudowania tej nieruchomości lub prawa majątkowego do majątku wspólnego, także wówczas, gdy odpłatne zbycie następuje po ustaniu wspólności majątkowej (wspólności ustawowej) małżonków.

Zmiany te nie dotyczą jednak darowizn. Zatem nadal sprzedaż nieruchomości czy praw majątkowych nabytych w drodze darowizny będzie podlegała ogólnym regułom, co oznacza, że okres pięcioletni należy liczyć od daty otrzymania darowizny.

2. Zmiany dotyczące ulgi mieszkaniowej

Do końca 2018 r. podatnik, który sprzedał prywatną nieruchomość w 5-letnim okresie od końca roku w którym nastąpiło jej nabycie lub wybudowanie mógł skorzystać ze zwolnienia podatkowego (z tzw. ulgi mieszkaniowej) zawartego w art.21 ust.1 pkt 131 ustawy o PDOF. Warunkiem skorzystania z tego zwolnienia było przeznaczenie – w ciągu dwóch lat – środków uzyskanych z tej sprzedaży na własne cele mieszkaniowe.

Od 1 stycznia 2019 r. okres na wydatkowanie środków ze sprzedaży wydłużono do trzech lat.

Jednocześnie do art. 21 dodano nowy ust. 25a. Wynika z niego, że w terminie trzech lat powinno dojść do nabycia własności budynku mieszkalnego (gruntu pod budowę takiego budynku, itp.) lub określonego prawa majątkowego, by ponoszone wydatki na własne cele mieszkaniowe zostały uwzględnione w ramach tzw. ulgi mieszkaniowej.

Ewa Stolarczyk, Abak S.A.

Zmiany w opodatkowaniu bonów od 1 stycznia 2019 r.

Do 31 grudnia 2018 r. bony towarowe nie stanowiły towarów w rozumieniu VAT, a w konsekwencji ich sprzedaż oraz nieodpłatne przekazywanie nie stanowiło podlegających opodatkowaniu VAT dostaw towarów. Czynności takie nie stanowiły również świadczenia usług. W konsekwencji do końca 2018 r. sprzedaż oraz nieodpłatne przekazywanie wszelkiego rodzaju bonów nie podlegało opodatkowaniu VAT. Opodatkowaniu VAT podlegała dopiero dostawa towarów lub świadczenie usług, do których otrzymania upoważniony był odbiorca takich znaków legitymacyjnych. W rezultacie czynność przekazania bonów czy voucherów nie była dokumentowana fakturą, tylko notą księgową lub innym dokumentem wewnętrznym.

Od 1 stycznia 2019 r. do ustawy o VAT zostały wprowadzone definicje dotyczące bonu, tj. bonu jednego przeznaczenia, bonu różnego przeznaczenia, emisji bonu oraz transferu bonu.

Definicja bonu

Instrument, z którym wiąże się obowiązek jego przyjęcia jako wynagrodzenia lub części wynagrodzenia za dostawę towarów lub świadczenie usług i w przypadku którego towary, które mają zostać dostarczone lub usługi, które mają zostać wykonane, lub tożsamość potencjalnych dostawców lub usługodawców są wskazane w samym instrumencie lub określone w powiązanej dokumentacji, w tym w warunkach wykorzystania tego instrumentu (nowy pkt 41 w art. 2 ustawy o VAT).

Definicja ta nie obejmuje kuponów zniżkowych czy rabatowych, które uprawniają do np. 10% zniżki przy zakupie towarów lub usług, jednakże same w sobie nie dają prawa do uzyskania towarów lub usług. Innym przykładem może być karta rabatowa, którą można zakupić za określoną kwotę (np. 100 zł) i która przez określony czas daje prawo do zniżki od ceny zakupu określonych towarów lub usług. Kupony zniżkowe czy rabatowe nie stanowią części świadczenia wzajemnego za określone towary lub usługi, dają jedynie prawo do wykonania świadczenia w niższej kwocie.

Emisja bonu

Przez pojęcie emisji bonu będzie rozumiane pierwsze wprowadzenie bonu do obrotu (dodany pkt 42 w art. 2 ustawy o VAT). Tak zdefiniowane pojęcie emisji nie obejmuje samego wytworzenia bonów. Nie należy bowiem, jak zaznacza ustawodawca, utożsamiać emisji z czynnościami technicznymi związanymi z samym tylko wytworzeniem instrumentu. Przykładowo emisją nie będzie wydrukowanie bonów przez drukarnię na zlecenie emitenta ani też przekazanie tak wydrukowanych bonów emitentowi.

Transfer bonu

W słowniczku pojęć zawartym w ustawie o VAT pojawi się również definicja transferu bonu, przez który rozumie się emisję bonu oraz każde przekazanie tego bonu po jego emisji (dodany pkt 45 w art. 2 ustawy o VAT).

Bon jednego przeznaczenia (SPV)

Za bon jednego przeznaczenia jest uznawany bon, w przypadku którego miejsce dostawy towarów lub świadczenia usług, których ten bon dotyczy, oraz kwota należnego podatku od towarów i usług, podatku od wartości dodanej lub podatku o podobnym charakterze, z tytułu dostawy tych towarów lub świadczenia usług są znane w chwili emisji tego bonu (dodany pkt 43 w art. 2 ustawy o VAT). Bonem jednego przeznaczenia będzie więc bon uprawniający do otrzymania określonej z góry usługi lub towaru w konkretnym państwie członkowskim. Ponieważ już w chwili emisji bonu jednego przeznaczenia będzie znany przedmiot opodatkowania, stawka podatku VAT, tożsamość dostawcy oraz państwo członkowskie, opodatkowana podatkiem VAT będzie już sama emisja bonu jednego przeznaczenia, a od każdego transferu bonu będzie pobierany podatek VAT.

Zgodnie z art. 8a ust. 1 ustawy o VAT transfer bonu jednego przeznaczenia dokonany przez podatnika działającego we własnym imieniu uznaje się za dostawę towarów lub świadczenie usług, których ten bon dotyczy.

Zasada ta będzie stosowana do emisji bonu oraz każdego przekazania tego bonu po jego emisji, z wyłączeniem przekazania bonu do realizacji, które nie podlega już opodatkowaniu.

Oznacza to, że emitent bonu jednego przeznaczenia ma obowiązek odprowadzenia podatku VAT od pierwszego wprowadzenia bonu do obrotu, tak jakby towary objęte bonem zostały dostarczone lub usługi objęte bonem zostały wykonane.

Natomiast faktyczne przekazanie towarów lub faktyczne świadczenie usług w zamian za bon jednego przeznaczania nie będzie uznawane za niezależną transakcję, a w rezultacie nie będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem VAT.

Bon różnego przeznaczenia (MPV)

Jest to bon inny niż bon jednego przeznaczenia (dodany pkt 44 w art. 2 ustawy o VAT). W przypadku braku spełnienia choćby jednego z warunków charakteryzujących bon jednego przeznaczenia, taki bon na towary lub usługi będzie uznany za bon różnego przeznaczenia, którego przekazanie nie będzie rodziło skutków dla VAT, tak jak do końca 2018 r.

MPV będą bony uprawniające do nabycia różnych towarów lub usług od różnych sprzedawców lub towarów lub usług opodatkowanych różnymi stawkami VAT. Przy emisji lub sprzedaży bonów różnego przeznaczenia nie wiadomo jeszcze, jakie będzie opodatkowanie podatkiem VAT dostawy towarów lub świadczenia usługi, na które bon zostanie wykorzystany.

Opodatkowana VAT-em będzie dopiero dostawa towarów lub świadczenie usług w zamian za ten bon – faktyczne przekazanie towarów lub faktyczne świadczenie usług dokonane w zamian za bon przyjmowany przez dostawcę lub usługodawcę. Każde wcześniejsze przekazanie (transfer w tym emisja) bonu różnego przeznaczenia – na przykład konsumentowi lub dystrybutorowi – nie podlega podatkowi VAT – odwrotnie niż w przypadku bonów jednego przeznaczenia.

W zależności od rodzaju bonu, ustawa reguluje naliczanie VAT w chwili transferu bonu albo w chwili skorzystania z bonu.

Ewa Stolarczyk, Abak S.A.

Nowa ulga termomodernizacyjna

Ulga termomodernizacyjna weszła w życie 1 stycznia 2019 r. na mocy ustawy z 9 listopada 2018 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz.U. z 20184 poz. 2246)

Nowo dodany art. 26h ust. 1 ustawy o PIT mówi, że podatnik będący właścicielem lub współwłaścicielem budynku mieszkalnego jednorodzinnego, a opłacający podatek wg skali podatkowej bądź stawki liniowej, ma prawo odliczyć od podstawy obliczenia podatku wydatki poniesione w roku podatkowym na materiały budowlane, urządzenia i usługi, związane z realizacją przedsięwzięcia termomodernizacyjnego w tym budynku, określone w przepisach wydanych na podstawie ust. 10 (ich wykaz znajduje się w osobnym rozporządzeniu), które zostanie zakończone w okresie 3 kolejnych lat, licząc od końca roku podatkowego, w którym poniesiono pierwszy wydatek.

Odliczenie od dochodu dotyczy wydatków na zakup materiałów budowlanych, urządzeń i usług związanych z realizacją przedsięwzięcia termomodernizacyjnego. Odliczeniu od dochodu podlegają wydatki w okresie realizacji przedsięwzięcia, nie więcej jednak niż 53 tys. zł. Ostatecznie rząd zrezygnował z wymogu audytu energetycznego, co oznacza, że nie jest on obowiązkowy, a o zakresie termomodernizacji domów decydują ich właściciele.

Odliczenie można przeprowadzić rozliczając się według skali podatkowej (na PIT-37, PIT-36), liniowo (PIT-36L), a także ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych (PIT-28). Wydatki odlicza osoba, która je poniosła oraz jednocześnie która jest właścicielem lub współwłaścicielem budynku będącego w trakcie termomodernizacji. Jeżeli dochody podatnika za dany rok były niższe od kwoty ulgi – wykazać należy ulgę wyłącznie do wartości dochodu, przenosząc pozostałą wartość wydatków na lata kolejne (nie wykazując ich do odliczenia za dany rok).

Ulga przysługuje tylko wówczas, gdy inwestycja zostanie ukończona w okresie trzech lat licząc od końca roku podatkowego, w którym poniesiono pierwszy wydatek. Odliczenia dokonuje się w zeznaniu za rok podatkowy, w którym poniesiono wydatki, a nie w innych latach. Nie można zatem zbiorczo odliczyć od dochodu jednego roku wszystkich wydatków ponoszonych w kilka lat.

Stosownie do przepisów przejściowych (art. 3 wymienionej na wstępie ustawy nowelizującej), odliczenie wydatków na przedsięwzięcie termomodernizacyjne będzie możliwe również do przedsięwzięcia w toku realizacji rozpoczętego przed dniem 1 stycznia 2019 r., które zostanie ukończone po dniu 31 grudnia 2018 r., jednak nie później niż do dnia, w którym upływa okres trzech kolejnych lat, licząc od końca roku podatkowego, w którym poniesiono pierwszy wydatek. Odliczeniu będą podlegały wydatki poniesione na to przedsięwzięcie od dnia 1 stycznia 2019 r. do dnia, w którym upłyną 3 lata, liczone licząc od końca roku podatkowego, w którym poniesiono pierwszy wydatek

Zmiany wprowadzane omawianą nowelizacją mają zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od dnia 1 stycznia 2019 r.

Zakupy prowadzić można wyłączenie u podatników zarejestrowanych jako VAT czynni. Nie można zatem korzystać z ulgi w przypadku:

  • usług remontowo – montażowych wykonywanych przez „złote rączki” – którzy robią to bez faktury „na czarno”, albo takich którzy korzystają ze zwolnienia z VAT do 200.000 zł rocznie,
  • kupna w celu prowadzenia prac towarów używanych – w systemie marża – obowiązkowo należy posiadać pełną – standardową fakturę VAT.

Kwota odliczenia nie będzie mogła przekroczyć 53 000 zł w odniesieniu do wszystkich realizowanych przedsięwzięć termomodernizacyjnych w poszczególnych budynkach, których podatnik jest właścicielem lub współwłaścicielem. Jeżeli małżonkowie posiadają nieruchomości objęte współwłasnością łączną – limit jest podwójny i dotyczy osobno każdego z małżonków.

Odliczeniu nie będą podlegały wydatki w części, w jakiej zostaną:

  • sfinansowane (dofinansowane) ze środków Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej lub wojewódzkich funduszy ochrony środowiska i gospodarki wodnej lub zwrócone podatnikowi w jakiejkolwiek formie;
  • zaliczone do kosztów uzyskania przychodów, odliczone od przychodu na podstawie ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym lub uwzględnione przez podatnika w związku z korzystaniem z ulg podatkowych w rozumieniu Ordynacji podatkowej.

Jeżeli wartość wydatków na przedsięwzięcie termomodernizacyjne przekroczy wykazany w PIT dochód podatnika, powstała nadwyżka do rozliczenia będzie mogła zostać odliczona w latach kolejnych, nie dłużej jednak niż przez 6 lat, licząc od końca roku podatkowego, w którym sporządzono audyt.

Jeżeli podatnik, który skorzystał z odliczenia, następnie otrzyma zwrot odliczonych wydatków na realizację przedsięwzięcia termomodernizacyjnego, będzie on musiał doliczyć odpowiednio kwoty poprzednio odliczone do dochodu za rok podatkowy, w którym otrzymał ten zwrot. Podobnie będzie w przypadku, gdy przedsięwzięcie termomodernizacyjne nie zostanie zrealizowane w terminie (będą to 3 lata liczone od końca roku, w którym przeprowadzono audyt). Wówczas doliczenia kwot poprzednio odliczonych należy dodać do dochodu za rok podatkowy, w którym upłynął ten termin.

Ulga dotyczy tylko wydatków na materiały budowlane, urządzenia i usługi, związanych z realizacją przedsięwzięcia termomodernizacyjnego, które Minister Inwestycji i Rozwoju określił w rozporządzeniu z 21 grudnia 2018 r. w sprawie określenia wykazu rodzajów materiałów budowlanych, urządzeń i usług związanych z realizacją przedsięwzięć termomodernizacyjnych (Dz.U. z 2018 r. poz. 2489).

Ewa Stolarczyk, Abak S.A.

Uproszczenia podatkowe dla przedsiębiorców od 1 stycznia 2019 r.

Ustawa z dnia 9 listopada 2018 r. o zmianie niektórych ustaw w celu wprowadzenia uproszczeń dla przedsiębiorców w prawie podatkowym i gospodarczym (Dz. U. poz. 2244)  wprowadziła wiele uproszczeń i ułatwień w prowadzeniu działalności gospodarczej. Istotą tej ustawy jest redukcja obciążeń biurokratycznych, rozszerzenie już obowiązujących uprawnień na szerszą kategorię podmiotów oraz wprowadzenie rozwiązań mających na celu poprawę warunków prowadzenia działalności gospodarczej.

1. Podwyższenie limitu przychodów dla małego podatnika

Do końca 2019 r. za małego podatnika uważa się podatnika, u którego wartość przychodu ze sprzedaży (wraz z kwotą należnego podatku od towarów i usług) nie przekroczyła w poprzednim roku podatkowym wyrażonej w  złotych kwoty odpowiadającej równowartości 1.200.000 euro (przeliczenia kwot wyrażonych w euro dokonuje się według średniego kursu euro ogłaszanego przez NBP na pierwszy dzień roboczy października poprzedniego roku podatkowego, w zaokrągleniu do 1.000 zł).

Od 1 stycznia 2020 r. podwyższony zostanie próg przychodów ze sprzedaży, uprawniający do uzyskania statusu „małego podatnika” z obecnego 1.200.000 euro do 2.000.000 euro. Przepis „podwyższający” limit przychodów, decydujący o statusie małego podatnika, wejdzie w życie z dniem 1 stycznia 2020 r. w oparciu o wartość przychodu ze sprzedaży w 2019 roku (art.54 pkt 3 ustawy nowelizującej). Taki limit będzie dotyczył podatników CIT i PIT.

2. Wynagrodzenie małżonka i małoletnich dzieci w kosztach uzyskania przychodów

Zgodnie z art. 23 ust.1 pkt.10 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, do końca 2018r. nie uważało się za koszt uzyskania przychodów wartości własnej pracy podatnika, jego małżonka i małoletnich dzieci, a w przypadku prowadzenia działalności w formie spółki niebędącej osobą prawną (spółki cywilne, jawne, partnerskie i komandytowe) – także małżonków i małoletnich dzieci wspólników tej spółki.

Od 1 stycznia 2019 r. podatnicy mogą zaliczać do kosztów uzyskania przychodów wynagrodzenie małżonka podatnika i małoletnich dzieci podatnika, a w przypadku prowadzenia działalności w formie spółki niebędącej osobą prawną – także małżonków i małoletnich dzieci wspólników tej spółki), należne ze stosunku pracy, z tytułów określonych w art.13 pkt.2,8 i 9 ustawy o PDOF (np. z osobiście wykonywanej działalności artystycznej, literackiej, naukowej, trenerskiej, oświatowej i publicystycznej, przychody z tytułu wykonywania usług, na podstawie umowy zlecenia lub umowy o dzieło czy np. umowy o zarządzanie przedsiębiorstwem) lub z tytułu odbywania praktyk absolwenckich.

3. Nowe zasady rozliczania straty podatkowej

Z dniem 1 stycznia 2019 r. znowelizowany został art.7 ust.5 ustawy o PDOP oraz art.9 ust.3 ustawy o PDOF. Zgodnie z nimi, o wysokość straty ze źródła przychodów, poniesionej w roku podatkowym, podatnik może:

  • obniżyć dochód uzyskany z tego źródła w najbliższych kolejno po sobie następujących pięciu latach podatkowych, z tym że kwota obniżenia w którymkolwiek z tych lat nie może przekroczyć 50% wysokości tej straty, albo
  • obniżyć jednorazowo dochód uzyskany z tego źródła w jednym z najbliższych kolejno po sobie następujących pięciu lat podatkowych o kwotę nieprzekraczającą 5.000.000 zł; nieodliczona kwota podlega rozliczeniu w pozostałych latach tego pięcioletniego okresu, z tym że kwota obniżenia w którymkolwiek z tych lat nie może przekroczyć 50% wysokości tej straty.

„Nowe” zasady odliczania straty podatkowej będą miały zastosowanie do strat powstałych począwszy od roku podatkowego rozpoczynającego się po dniu 31 grudnia 2018 r. (art.38 ustawy nowelizującej).

To oznacza, że w odniesieniu do strat „wcześniejszych” stosuje się zasady dotychczasowe, tj. o wysokość straty ze źródła przychodów, poniesionej w roku podatkowym, można obniżyć dochód uzyskany z tego źródła w najbliższych kolejno po sobie następujących pięciu latach podatkowych, z tym że wysokość obniżenia w którymkolwiek z tych lat nie może przekroczyć 50% kwoty tej straty.

4. Ulga na złe długi w podatku VAT od 1 stycznia 2019 r.

Do końca 2018 r. obowiązujące przepisy dotyczące tzw. ulgi na złe długi wskazywały, że dla celów VAT nieściągalność wierzytelności uważało się za uprawdopodobnioną, w przypadku gdy wierzytelność nie została uregulowana lub zbyta w jakiejkolwiek formie w ciągu 150 dni od dnia upływu terminu jej płatności określonego w umowie lub na fakturze. Zmiana w tym zakresie polega na skróceniu ww. terminu od 1 stycznia 2019 r. ze 150 dni do 90 dni.

W związku z powyższym, podatnik od 1 stycznia 2019 r. ma prawo skorygować podstawę opodatkowania i podatek należny (a dłużnik – ma obowiązek korekty odliczonej kwoty podatku naliczonego) w przypadku nieuregulowania całości/części należności wynikającej z faktury w terminie 90 dni od dnia upływu terminu jej płatności określonego w umowie lub na fakturze.

Nowe przepisy dotyczące ulgi na złe długi weszły w życie z początkiem 2019 r., ale będą one miały zastosowanie również do wierzytelności powstałych przed tą datą, których nieściągalność zostanie uprawdopodobniona (upłynie 90 dzień od dnia upływu terminu jej płatności) po 1 stycznia 2019 r. Nie ma znaczenia data wystawienia faktury ani data sprzedaży.

Ewa Stolarczyk, Abak S.A.

 

Stawka podatku CIT 9%

Do ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych od 1 stycznia 2019 r. została wprowadzona nowa stawka CIT w wysokości 9%, która zastąpiła dotychczasową 15% stawkę CIT, stosowaną tylko w latach 2017-2018.

Kto może stosować 9% stawkę CIT?

Stawka podatku dochodowego w wysokości 9% dotyczy wyłącznie podatników podatku dochodowego od osób prawnych (m. in. spółki z o.o., spółki akcyjne, spółki komandytowo-akcyjne). Nie ma zastosowania do jednoosobowych przedsiębiorstw osób fizycznych oraz do wspólników spółek cywilnych i osobowych (jawnych, partnerskich i komandytowych), będących osobami fizycznymi.

Od 1 stycznia 2019 r. podatek w wysokości 9% podstawy opodatkowania od przychodów (dochodów) innych niż z zysków kapitałowych mogą stosować podatnicy, których przychody osiągnięte w roku podatkowym nie przekroczyły wyrażonej w złotych kwoty odpowiadającej równowartości 1.200.000 euro, przeliczonej według średniego kursu euro ogłaszanego przez NBP na pierwszy dzień roboczy roku podatkowego, w zaokrągleniu do 1.000 zł (znowelizowany art. 19 ust. 1 pkt 2 ustawy o PDOP).

Stawka 15% w 2018 r. dotyczyła również przychodów z zysków kapitałowych, natomiast stawka 9% dotyczy wyłącznie przychodów innych, niż z zysków kapitałowych.

„Nową” 9% stawkę CIT mogą stosować podatnicy posiadający status małego podatnika (na podstawie obrotów z roku poprzedniego), a także podatnicy rozpoczynający prowadzenie działalności (z zastrzeżeniem wyłączeń), w roku rozpoczęcia tej działalności. Tak wynika z „nowego” art. 19 ust. 1d-1e ww. ustawy.

W przypadku stawki 15%, do końca 2018 r. o jej stosowaniu decydował status małego podatnika tylko na podstawie poprzedniego roku, przekroczenie limitu w trakcie roku podatkowego nie wykluczało możliwości rozliczania dochodu przy zastosowaniu 15% stawki podatku do końca roku przekroczenia. Stawka 19% była w tej sytuacji stosowana od następnego roku podatkowego ze względu na przekroczenie limitu dla małego podatnika.

Od stycznia 2019 r. przekroczenie limitu 1.200.000 zł w trakcie roku podatkowego spowoduje już od momentu tego przekroczenia brak możliwości stosowania stawki 9%. W rezultacie, podatek według stawki podstawowej 19% może płacić więcej podatników, niż w latach 2017-2018.

Warunek nieprzekroczenia wartości 1.200.000 euro przychodów w trakcie roku podatkowego dotyczy zarówno podatnika rozpoczynającego działalność gospodarczą w danym roku, jak też podatnika kontynuującego działalność, który posiada status małego podatnika. Tym samym, podatnicy rozpoczynający działalność oraz mali podatnicy ją kontynuujący, w sytuacji gdy w danym roku (niezależnie, czy jest to rok rozpoczęcia, czy np. 5. rok prowadzonej działalności) przekroczą wyżej wskazany próg przychodów, tracą prawo do stosowania obniżonej stawki CIT 9%.

Podatnicy stosujący obniżoną stawkę CIT będą zatem zobowiązani podwójnie sprawdzać wskaźniki podatkowe – po raz pierwszy ustalając, czy są małymi podatnikami, a drugi raz kontrolując, jaką wartość przychodów mogą osiągnąć w 2019 r., aby pozostać opodatkowanymi 9% stawką podatku CIT (dwa różne kursy euro).

„Nowej” 9% stawki CIT nie mogą stosować podatkowe grupy kapitałowe w rozumieniu ustawy CIT (nie chodzi tutaj o podmioty powiązane), a także podatnicy utworzeni w wyniku określonych działań restrukturyzacyjnych – w roku podatkowym, w którym rozpoczęli działalność oraz w roku podatkowym bezpośrednio po nim następującym (znowelizowany art. 19 ust. 1a ww. ustawy).

Są to podatnicy utworzeni:

  1. w wyniku przekształcenia, połączenia lub podziału podatników z wyjątkiem przekształcenia spółki w inną spółkę (np. sp. z o.o. w S.A.);
  2. w wyniku przekształcenia przedsiębiorcy będącego osobą fizyczną wykonującego we własnym imieniu działalność gospodarczą lub spółki niebędącej osobą prawną;
  3. przez osoby prawne, osoby fizyczne albo jednostki nieposiadające osobowości prawnej, które wniosły na poczet kapitału podatnika uprzednio prowadzone przedsiębiorstwo, ZCP albo składniki majątku tego przedsiębiorstwa o wartości przekraczającej łącznie 10.000 euro po kursie na pierwszy dzień roboczy października roku poprzedzającego;
  4. przez osoby prawne, osoby fizyczne albo jednostki nieposiadające osobowości prawnej, wnoszące tytułem wkładów niepieniężnych na poczet kapitału podatnika składniki majątku uzyskane przez te osoby albo jednostki w wyniku likwidacji innych podatników, jeżeli te osoby albo jednostki posiadały udziały (akcje) tych innych likwidowanych podatników;
  5. przez osoby prawne, osoby fizyczne albo jednostki nieposiadające osobowości prawnej, jeżeli w roku podatkowym, w którym podatnik został utworzony oraz w roku podatkowym bezpośrednio po nim następującym zostało do niego wniesione na poczet kapitału podatnika uprzednio prowadzone przedsiębiorstwo, ZCP albo składniki majątku tego przedsiębiorstwa o wartości przekraczającej łącznie 10.000 euro po kursie na pierwszy dzień roboczy października roku poprzedzającego.

Podobne ograniczenia dotyczą:

  1. spółki dzielonej
  2. podatnika, który wniósł tytułem wkładu do innego podmiotu, w tym na poczet kapitału,

a) uprzednio prowadzone przez siebie przedsiębiorstwo, zorganizowaną część przedsiębiorstwa albo składniki majątku tego przedsiębiorstwa o wartości przekraczającej równowartość 10.000 euro

b) składniki majątku uzyskane przez tego podatnika w wyniku likwidacji innych podatników, jeżeli ten podatnik posiadał udziały/akcje tych innych likwidowanych podatników).

Zaliczki miesięczne/kwartalne

Podatnicy rozpoczynający działalność w pierwszym roku podatkowym (z wyłączeniami) oraz mali podatnicy zasadniczo mogą obliczać zaliczki przy zastosowaniu 9% stawki CIT za miesiące lub kwartały, w których ich przychody osiągnięte od początku roku podatkowego nie przekroczyły wyrażonej w złotych kwoty odpowiadającej równowartości 1.200.000 euro (przeliczonej jak wyżej).

Począwszy od następnego miesiąca lub kwartału, podatnicy będą natomiast obowiązani do stosowania do wyliczania zaliczek stawki podatku w wysokości 19%.

Ewa Stolarczyk, Abak S.A.

Rewolucyjne zmiany w rozliczaniu wydatków na samochody osobowe

W dniu 23 października 2018 r. uchwalono ustawę o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw.(Dz.U. z 2018r. poz. 2159).  Nowelizacja wprowadza rewolucyjne zmiany w zakresie rozliczania wydatków związanych z samochodami osobowymi, zarówno stanowiącymi środki trwałe podatnika, jak i używanymi przez niego na podstawie umowy najmu, leasingu, dzierżawy, itd.

1. Samochody osobowe stanowiące środki trwałe w firmie – odpisy amortyzacyjne

Od 1 stycznia 2019r. podwyższono limit przewidziany do ujmowania w kosztach podatkowych odpisów  amortyzacyjnych dotyczących samochodu osobowego – z 20.000 euro na 150.000 zł w stosunku do wartości początkowej samochodu osobowego. W praktyce można więc będzie amortyzować pojazdy do wyższej kwoty granicznej, nawet jeżeli zostały wprowadzone do ewidencji środków trwałych przed 1 stycznia 2019 r.

2. Samochody osobowe używane na podstawie umowy leasingu, najmu, dzierżawy lub innej umowy o podobnym charakterze – opłaty leasingowe

Do końca 2018 r. opłaty leasingowe dotyczące samochodów osobowych mogą być  zaliczane do kosztów uzyskania przychodów w pełnej wysokości, niezależnie do wartości leasingowanego pojazdu.

Od 1 stycznia 2019 r. wprowadzono analogiczny limit 150 000 PLN w sytuacji rozliczania w KUP umów leasingu samochodów osobowych, co zmniejsza atrakcyjność podatkową umów leasingowych w przypadku samochodów luksusowych.

Od 1 stycznia 2019 r. nie będzie się uważało za koszty uzyskania przychodów opłat wynikających z umowy leasingu (najmu, dzierżawy lub innej umowy o podobnym charakterze), w wysokości przekraczającej ich część, ustaloną w takiej proporcji, w jakiej kwota 150.000 zł pozostaje do wartości samochodu osobowego będącego przedmiotem tej umowy (art. 16 ust. 1 pkt 49a ustawy o PDOP i art. 23 ust. 1 pkt 47a ustawy o PDOF).

Kwota 150.000 zł będzie obejmowała także kwotę VAT naliczonego, która zgodnie z przepisami o VAT nie podlega odliczeniu (art. 16 ust. 5a ustawy o PDOP i art. 23 ust. 5a ustawy o PDOF).

Limit 150.000 zł będzie się stosowało do tej części opłaty, która stanowi spłatę wartości samochodu osobowego – części kapitałowej raty leasingowej (art. 16 ust. 5c ustawy o PDOP i art. 23 ust. 5c ustawy o PDOF). Limit ten nie będzie więc dotyczył części „odsetkowej” takiej opłaty, która będzie kosztem w całości bez ograniczenia kwotowego.

Do umów leasingu (najmu, dzierżawy oraz innych umów o podobnym charakterze), dotyczących samochodu osobowego, zawartych przed dniem 1 stycznia 2019 r., będzie się stosowało przepisy w brzmieniu dotychczasowym (tj. opłaty leasingowe będą kosztem podatkowym bez ograniczenia ww. limitem) do końca okresu leasingu. Z kolei do ww. umów, zmienionych lub odnowionych po dniu 31 grudnia 2018 r., będzie się stosowało „nowe” przepisy (art. 8 ustawy nowelizującej).

3. Składki na ubezpieczenie dobrowolne samochodu osobowego

Podwyższono także limit składek na ubezpieczenie samochodu osobowego, w oparciu o który składki te mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów do wysokości w jakiej kwota 150.000 zł pozostaje do wartości samochodu przyjętej dla celów ubezpieczenia (znowelizowany art. 16 ust. 1 pkt 49 ustawy o PDOP i art. 23 ust. 1 pkt 47 ustawy o PDOF).

Limit ten dotyczy samochodów osobowych stanowiących własność podatnika i używanych na podstawie umowy leasingu, najmu, dzierżawy lub innej mowy o podobnym charakterze.

Ustawodawca nie wprowadził żadnych przepisów przejściowych określających, czy „nowy” limit składek (w wysokości 150.000 zł) będzie dotyczył tylko umów ubezpieczenia zawartych od 1 stycznia 2019 r., czy także zawartych przed tą datą, co wskazuje że dotyczy on składek na ubezpieczenie samochodu osobowego zaliczanych do kosztów od 1 stycznia 2019 roku.

Składki na obowiązkowe ubezpieczenie OC w całości stanowią koszt uzyskania przychodu (nie ma do nich zastosowania ograniczenie wynikające z art. 23 ust. 1 pkt 47 ustawy). Bez znaczenia pozostaje okoliczność, iż ubezpieczenie to związane jest z samochodem osobowym używanym do celów mieszanych

Składki na dobrowolne ubezpieczenie AC stanowią koszty uzyskania przychodu do wysokości limitu określonego w art. 23 ust. 1 pkt 47 ustawy, czyli nie stosuje się do nich limitu 75 proc. (art. 23 ust. 1 pkt 46a ustawy PIT).

4. Wydatki na eksploatację samochodów osobowych – własność, leasing, najem

Od 1 stycznia 2019 r. nie będzie się uważało za koszty uzyskania przychodów 25% poniesionych wydatków z tytułu kosztów używania samochodu osobowego na potrzeby działalności gospodarczej – jeżeli samochód osobowy będzie wykorzystywany również do celów niezwiązanych z działalnością gospodarczą prowadzoną przez podatnika.

A zatem od 1 stycznia 2019 r. podatnik będzie mógł ująć w kosztach uzyskania przychodów 75% wydatków związanych z używaniem własnego i leasingowanego samochodu osobowego. Będzie się bowiem przyjmowało, że samochód ten jest (lub może być) wykorzystywany również do celów niezwiązanych z działalnością gospodarczą podatnika.

Ww. wydatki będą obejmować także kwotę VAT naliczonego, która zgodnie z przepisami o VAT nie podlega odliczeniu. W stosunku do tej kwoty należy również stosować 75% limit.

Od 1 stycznia 2019r. w przypadku umów najmu, dzierżawy lub innych umów o podobnym charakterze dla zaliczenia wydatków z tytułu używania (paliwo, części, naprawy) do kosztów uzyskania przychodów nie ma obowiązku prowadzenia ewidencji przebiegu pojazdu. Stosujemy w tym przypadku ograniczenie do 75%.

Wydatki z tytułu czynszu najmu samochodu osobowego używanego dla potrzeb działalności gospodarczej nie są kosztami związanymi z używaniem (eksploatacją) samochodu osobowego. Są to wydatki na uzyskanie tytułu prawnego umożliwiającego używanie samochodu. Nie stosujemy do tych wydatków ograniczenia do 75%.

Opłaty leasingowe co do zasady  nie będą objęte limitem 75% zaliczenia w koszty z zastrzeżeniem, że jeżeli w racie leasingu zawarte będą także opłaty eksploatacyjne (np.: serwis, wymiana opon), to ta część raty będzie objęta limitem 75%, a sam koszt finansowania (opłaty leasingowe) nie.

Wyjątek: Podatnik będzie mógł zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów 100% wydatków związanych z używaniem własnego, leasingowanego i wynajmowanego samochodu osobowego jeżeli będzie prowadzić ewidencję przebiegu pojazdu na podstawie przepisów ustawy o podatku od towarów i usług, co będzie równoznaczne z wykorzystywaniem samochodu osobowego wyłącznie do celów działalności gospodarczej.

5. Używanie samochodu prywatnego stanowiącego własność podatnika prowadzącego działalność gospodarczą do celów działalności

Na podstawie art.23 ust.1 pkt.46 ustawy PIT  zamiast wykorzystywanej dotychczas ewidencji przebiegu pojazdów, tzw. kilometrówki, będzie uproszczony sposób kwalifikowania do kosztów podatkowych wydatków związanych z eksploatacją samochodu osobowego stanowiącego własność przedsiębiorcy, a mianowicie podatnicy, którzy dla potrzeb działalności gospodarczej będą wykorzystywać samochód stanowiący ich własność, do kosztów uzyskania przychodów będą mogli zaliczyć 20% poniesionych wydatków (80% wydatków wyłączono z kosztów podatkowych).

Od 1 stycznia 2019r. nie ma już konieczności prowadzenia ewidencji przebiegu pojazdu w przypadku prywatnego samochodu osobowego.

Rozliczanie samochodów osobowych innych niż stanowiące własność podatnika prowadzącego działalność gospodarczą nadal będzie się odbywać za pomocą ewidencji przebiegu pojazdu. Chodzi tutaj o rozliczanie wydatków na prywatne samochody pracowników lub zleceniobiorców.

 

 

Ewa Stolarczyk, Abak S.A.

Zmiany w minimalnym podatku dochodowym od nieruchomości komercyjnych

15 czerwca 2018 r. Sejm przyjął ustawę nowelizującą ustawę o PIT oraz ustawę o CIT w zakresie tzw. minimalnego podatku dochodowego od nieruchomości komercyjnych (który po 1 stycznia 2019 r. będzie określany jako „podatek od przychodów z budynków”). Od 1 stycznia 2019 r. więcej  podatników zobowiązanych do zapłaty tego podatku.

Stan na 2018 r.

Od 2018 r. opodatkowaniu podatkiem minimalnym podlegają wyłącznie podatnicy podatku dochodowego od osób fizycznych i prawnych, będący właścicielami budynków biurowych oraz budynków  handlowo-usługowych.

Podstawę opodatkowania minimalnym podatkiem w 2018 r. stanowi przychód odpowiadający wartości początkowej pojedynczego środka trwałego (wynajętego budynku biurowego lub wynajętego budynku handlowo-usługowego), pomniejszony o kwotę 10 mln zł i ustalany odrębnie dla każdego budynku. Podatku minimalnego w 2018 r. nie płacą ci podatnicy, którzy posiadają wskazane środki trwałe, których wartość początkowa nie przekracza 10 mln złotych.

Nowe przepisy od 1 stycznia 2019 r.

Nowa regulacja zakłada natomiast opodatkowanie od 1 stycznia 2019 r. wszystkich budynków (mieszkalnych i niemieszkalnych), niezależnie od kodu w Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych (PKOB), które zostały oddane do używania (w całości lub w części) na podstawie umowy najmu, dzierżawy lub innej umowy o podobnym charakterze.

Zwolnieniu z opodatkowania będą podlegać wyłącznie te budynki, które zostaną oddane do używania w ramach realizacji programów rządowych i samorządowych dotyczących budownictwa społecznego (pod pewnymi warunkami).

Opodatkowaniu nie będą podlegać budynki, dla których proporcja udziału powierzchni użytkowej budynku oddanej do używania  (tj. wynajętej lub wydzierżawionej) w jego całkowitej powierzchni nie przekroczy 5 proc.

Ponadto od 1 stycznia 2019 r. kwota wolna w wysokości 10 mln zł będzie stosowana wobec sumy wartości początkowej wszystkich budynków posiadanych przez podatnika, oddanych do używania na podstawie umowy najmu, dzierżawy lub innej umowy o podobnym charakterze, bez względu na ich liczbę lub  jednostkową wartość początkową budynku

W przypadku, gdy budynek będzie oddany do użytkowania w części, przychód z tego budynku będzie ustalać się proporcjonalnie do udziału powierzchni oddanej do używania w całkowitej powierzchni użytkowej budynku. W konsekwencji od 1 stycznia 2019 roku opodatkowaniem podatkiem od przychodów z budynków zostanie objęta znacznie większa liczba podatników PIT i CIT.

Ile wynosi i jak rozliczać podatek?

Podatek wynosi 0,035% podstawy opodatkowania za każdy miesiąc. Podatnicy są obowiązani obliczać podatek i wpłacać go na rachunek urzędu skarbowego w terminie do 20 dnia miesiąca następującego po miesiącu, za który płacony jest podatek.

Przychód ze środka trwałego będącego budyniem stanowi ustalona na pierwszy dzień każdego miesiąca wartość początkowa podlegającego opodatkowaniu środka trwałego wynikająca z prowadzonej ewidencji, a w miesiącu, w którym środek trwały został wprowadzony do ewidencji – wartość początkowa ustalona na dzień wprowadzenia środka trwałego do ewidencji.

Podstawę opodatkowania stanowi suma przychodów z poszczególnych budynków oddanych do używania na podstawie umowy najmu, dzierżawy lub innej umowy o podobnym charakterze, pomniejszona o kwotę 10 000 000 zł.

Gdy środek trwały stanowi współwłasność podatnika, wartość początkową, będącą podstawą opodatkowania, ustala się na podstawie ewidencji środków trwałych podatnika czyli w takiej proporcji wartości środka trwałego, w jakiej pozostaje udział podatnika w jego własności (art.22g ust.11 ustawy PIT i art. 16g ust.8 ustawy CIT)

Natomiast, w przypadku gdy środek trwały stanowi własność lub współwłasność spółki niebędącej osobą prawną, wartość początkową przypadającą na wspólnika określa się proporcjonalnie do jego prawa do udziału w zysku (tj. stosuje się tu zasady wynikające z art. 8 ustawy o PIT lub art. 5 ustawy  CIT).

Podatnicy są obowiązani obliczać podatek i wpłacać go na rachunek urzędu skarbowego w terminie do 20 dnia miesiąca następującego po miesiącu, za który płacony jest podatek.

Kwotę obliczonego za dany miesiąc podatku należy odliczać od zaliczki na podatek (o której mowa w art. 44 ustawy o PIT lub art. 25 ustawy o CIT). W przypadku podatników wpłacających zaliczki kwartalne, odliczeniu podlega podatek obliczony za miesiące przypadające na dany kwartał.

Kwotę zapłaconego i nieodliczonego w roku podatkowym podatku od przychodów z budynków odlicza się od podatku obliczonego zgodnie z art. 27 lub art. 30c za rok podatkowy w zeznaniu rocznym.

Kwota podatku od przychodów z budynków nieodliczona od podatku dochodowego podlega zwrotowi na wniosek podatnika, jeżeli organ podatkowy nie stwierdzi nieprawidłowości wysokości zobowiązania podatkowego lub straty, obliczonych zgodnie z art. 27 lub art. 30c w złożonym zeznaniu podatkowym, oraz podatku od przychodów z budynków, w szczególności jeżeli koszty finansowania dłużnego poniesione w związku z nabyciem lub wytworzeniem budynku, jak również inne przychody i koszty ustalone zostały na warunkach rynkowych. Przepis ten obowiązuje również z mocą wsteczną od 1 stycznia 2018r. w przypadku minimalnego podatku od nieruchomości komercyjnych zapłaconego w 2018r. i nieodliczonego od podatku dochodowego.

Podatnicy obowiązani do zapłaty podatku od przychodów z budynków są obowiązani w zeznaniu, o którym mowa w ust. 1 lub ust. 1a pkt 2, wykazać środki trwałe, których wartość początkowa jest uwzględniana przy ustalaniu podstawy opodatkowania podatkiem od przychodów z budynków, kwotę należnego i zapłaconego podatku od przychodów z budynków oraz kwotę dokonanych odliczeń.

Ewa Stolarczyk, Abak S.A.

Zwolnienia elektroniczne e-ZLA od 1 grudnia 2018 r.

Zwolnienia lekarskie na papierowym formularzu (ZUS ZLA) mogą być wystawiane przez lekarzy tylko do końca listopada 2018 r. Od 1 grudnia 2018 r. lekarze będą wystawiać wyłącznie zwolnienia elektroniczne e-ZLA. 

Jeśli płatnik składek ZUS rozlicza składki za więcej niż pięć osób, wówczas już od stycznia 2016 r. powinien mieć swój profil na platformie usług elektronicznych ZUS (PUE ZUS) i możliwość otrzymywania zwolnień elektronicznych ZLA. Przepisy prawa nie zobowiązują pozostałych przedsiębiorców do założenia takiego profilu, jednak warto to zrobić.

Jeżeli płatnik składek założył konto na platformie usług elektronicznych ZUS, będzie to oznaczało, że ma dostęp do elektronicznych zwolnień lekarskich swoich pracowników (e-ZLA). Gdy lekarz wystawi e-zwolnienie, pracownik nie będzie musiał dostarczać tego zwolnienia do płatnika składek, ponieważ e-ZLA automatycznie pokaże się na profilu pracodawcy oraz w systemie ZUS. Lekarz przekazuje zaświadczenie lekarskie e-ZLA elektronicznie do ZUS (po jego cyfrowym podpisaniu). ZUS udostępnia e-ZLA płatnikowi składek (pracodawcy) na jego profilu elektronicznym ZUS nie później niż w dniu następującym po dniu otrzymania e-ZLA (bez podawania numeru statystycznego choroby). Na PUE ZUS jest wydzielone specjalne miejsce, w którym są widoczne elektroniczne zwolnienia wysłane na profil płatnika. O tym, że pracownik otrzymał zwolnienie, płatnik może się dowiedzieć się również z e-maila lub SMS-a, jeżeli na PUE ZUS zaznaczy, że chce otrzymywać odpowiednie powiadomienia.

Jeśli płatnik nie ma dostępu do e-ZLA, bo nie ma profilu elektronicznego w ZUS, wtedy nie można przekazać mu tego dokumentu elektronicznie. Gdy płatnik nie założy profilu na PUE ZUS, powinien poinformować swoich pracowników (w formie pisemnej) o tym, że muszą dostarczać do niego wydruki e-ZLA. W takiej sytuacji lekarz musi wręczyć choremu wydruk zwolnienia wystawionego elektronicznie (wydruk e-ZLA). Ten wydruk pracownik musi dostarczyć swojemu pracodawcy. O tym, czy wydruk e-ZLA jest potrzebny, lekarz będzie wiedział z systemu, w którym wystawia zwolnienia.

Wydruk wystawionego przez lekarza zaświadczenia lekarskiego e-ZLA jest przekazywany ubezpieczonemu:

  1. gdy z informacji udostępnionych na profilu lekarza na PUE ZUS wynika, że płatnik składek (np. pracodawca) nie posiada profilu na PUE ZUS,
  2. na żądanie ubezpieczonego nawet, jeżeli płatnik składek ma profil informacyjny płatnika składek na PUE ZUS.

Pracodawca, który nie ma profilu na platformie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych otrzymuje wydruk zaświadczenia lekarskiego e-ZLA bezpośrednio od ubezpieczonego (także wtedy, gdy nie jest płatnikiem zasiłku). Sporządzenie wydruku jest możliwe tylko po wystawieniu zaświadczenia lekarskiego w formie dokumentu elektronicznego, podpisaniu i wysłaniu do ZUS.

Przepisy przewidują również wystawienie zaświadczenia lekarskiego na formularzu wydrukowanym z systemu. Jest tak, gdy wystawienie e-ZLA nie jest możliwe – w szczególności w razie braku połączenia internetowego (np. w czasie wizyty domowej) lub braku możliwości uwierzytelnienia zaświadczenia lekarskiego specjalnym podpisem elektronicznym. W takich sytuacjach lekarz ma możliwość skorzystania z formularzy zaświadczeń lekarskich wydrukowanych wcześniej z systemu. Każdy wydrukowany przez lekarza formularz ma identyfikator (serię i numer) i jest zarejestrowany w systemie. Wystawione na nim zwolnienie nie zawiera numeru statystycznego choroby. Dane i informacje niezbędne do wystawienia zaświadczenia w tym trybie musi przekazać lekarzowi pacjent (ubezpieczony). W dniu badania lekarz przekazuje pacjentowi takie zaświadczenie z jego pieczątką i podpisem. Jest to pełnowartościowy dokument potwierdzający czasową niezdolność do pracy, którym może posługiwać się pacjent przekazując go pracodawcy czy do ZUS. Po wizycie domowej lekarz może w ciągu trzech dni może wprowadzić dane z papierowego formularza do systemu e-zwolnień.

Wszystkie 3 dokumenty:

  1. zaświadczenie lekarskie w formie dokumentu elektronicznego (e-ZLA),
  2. wydruk e-ZLA, który lekarz jest zobowiązany przekazać ubezpieczonemu, jeżeli płatnik składek nie ma profilu na PUE ZUS lub na wniosek ubezpieczonego,
  3. zaświadczenie lekarskie wystawione na formularzu wydrukowanym z systemu

mogą być podstawą do ustalenia czasowej niezdolność do pracy z powodu choroby lub konieczność sprawowania osobistej opieki nad chorym dzieckiem lub chorym innym członkiem rodziny.

Ewa Stolarczyk, Abak S.A.

Certyfikat rezydencji podatkowej w transakcjach z podmiotami zagranicznymi

Certyfikat rezydencji podatkowej jest zaświadczeniem o miejscu zamieszkania dla osób fizycznych i miejscu siedziby dla osób prawnych dla celów podatkowych, wydawanym przez właściwy organ administracji podatkowej państwa miejsca zamieszkania lub siedziby podatnika. Jest to zatem dokument, w którym zagraniczna administracja podatkowa potwierdza rezydencję podatkową  osoby fizycznej lub prawnej,  czyli posiadanie przez nią miejsca zamieszkania (siedziby)  dla celów podatkowych na terytorium danego kraju.

Zastosowanie certyfikatu rezydencji

Przedłożenie certyfikatu rezydencji jest jednym z warunków umożliwiających polskim podmiotom (płatnikom) niepobieranie podatku od wypłat na rzecz podmiotów nieposiadających miejsca zamieszkania, siedziby lub zarządu na terenie RP lub jego pobieranie według stawki preferencyjnej, na podstawie umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania lub ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. W sytuacji braku certyfikatu rezydencji polski podmiot (płatnik) musi pobrać podatek u źródła zgodnie z przepisami polskich ustaw podatkowych.

Dotyczy to wypłat z następujących tytułów:

  • dywidend i innych przychodów z tytułu udziału w zyskach osób prawnych mających siedzibę lub zarząd na terytorium RP,
  • odsetek, z praw autorskich lub praw pokrewnych, z praw do projektów wynalazczych, znaków towarowych i wzorów zdobniczych, w tym również ze sprzedaży tych praw, z należności za udostępnienie tajemnicy receptury lub procesu produkcyjnego, za użytkowanie lub prawo do użytkowania urządzenia przemysłowego, w tym także środka transportu, urządzenia handlowego lub naukowego, za informacje związane ze zdobytym doświadczeniem w dziedzinie przemysłowej, handlowej lub naukowej (know-how),
  • opłat za świadczone usługi w zakresie działalności widowiskowej, rozrywkowej lub sportowej, wykonywanej przez osoby prawne mające siedzibę za granicą, organizowanej za pośrednictwem osób fizycznych lub osób prawnych prowadzących działalność w zakresie imprez artystycznych, rozrywkowych lub sportowych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,
  • świadczeń doradczych, księgowych, badania rynku, usług prawnych, usług reklamowych, zarządzania i kontroli, przetwarzania danych, usług rekrutacji pracowników i pozyskiwania personelu, gwarancji i poręczeń oraz świadczeń o podobnym charakterze,
  • należnych opłat za wywóz ładunków i pasażerów przyjętych do przewozu w portach polskich przez zagraniczne przedsiębiorstwa morskiej żeglugi handlowej, z wyjątkiem ładunków i pasażerów tranzytowych,
  • opłat uzyskanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez zagraniczne przedsiębiorstwa żeglugi powietrznej.

Ważność certyfikatu rezydencji

Certyfikat winien być opatrzony datą wydania oraz wskazywać datę, na jaką występuje potwierdzenie rezydencji podatkowej (okres obowiązywania ważności certyfikatu).

Jeżeli miejsce siedziby podatnika dla celów podatkowych zostało udokumentowane certyfikatem rezydencji niezawierającym okresu jego ważności, płatnik przy poborze podatku uwzględnia ten certyfikat przez okres kolejnych 12 miesięcy od dnia jego wydania, za wyjątkiem sytuacji, gdy w okresie 12 miesięcy od dnia wydania certyfikatu miejsce siedziby podatnika dla celów podatkowych uległo zmianie i podatnik:

  • powiadomił o tym fakcie płatnika, jak i
  • nie powiadomił o tym fakcie płatnika, ale fakt ten wynika z dokumentów posiadanych przez płatnika, w szczególności faktury lub umowy.

Udokumentowanie rezydencji podatkowej może nastąpić zarówno przed, jak i po dokonaniu płatności. Jednakże w razie uzyskania certyfikatu po dokonaniu płatności, taki certyfikat powinien potwierdzać rezydencję podatkową za okres, w którym została dokonana płatność. Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych nie wymaga od płatnika posiadania certyfikatu rezydencji potwierdzającego siedzibę podatnika w momencie dokonywania wypłaty należności. Płatnik może – mając jednak na względzie ryzyko odpowiedzialności na podstawie art. 30 § 1 Ordynacji podatkowej – zastosować zwolnienie od podatku bądź stawkę podatku wynikającą z umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania, w oparciu o informacje uzyskane od podatnika bądź na podstawie uzyskanego wcześniej certyfikatu rezydencji i potwierdzenia przez podatnika, że dane w nim zawarte nie uległy zmianie. Nie zwalnia to jednak płatnika z obowiązku późniejszego uzyskania certyfikatu rezydencji dotyczącego okresu, w którym dokonana została ta wypłata.

Forma certyfikatu rezydencji

Według organów podatkowych, tylko oryginał certyfikatu rezydencji lub jego kopia posiadająca walor dokumentu urzędowego (tj. odpis certyfikatu rezydencji, jeśli jego zgodność z oryginałem została poświadczona w Polsce przez notariusza albo przez występującego w sprawie pełnomocnika strony będącego adwokatem, radcą prawnym lub doradcą podatkowym) uprawniają do zastosowania stawki podatku wynikającej z właściwej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania albo niepobrania podatku zgodnie z taką umową. Zawarte w odpisie dokumentu poświadczenie zgodności z oryginałem ma bowiem charakter dokumentu urzędowego.

Certyfikat w formie dokumentu elektronicznego jest również dopuszczalny, o ile dokument ten został w takiej formie wydany przez administrację podatkową państwa rezydencji (najlepiej, gdy certyfikat jest wtedy dodatkowo opatrzony podpisem elektronicznym). Urzędy skarbowe często kwestionują kopie certyfikatów pozyskanych za pośrednictwem poczty elektronicznej lub pobrane ze stron internetowych, mimo iż ta droga pozyskania certyfikatów jest najmniej uciążliwa dla płatników.

W przypadku certyfikatów rezydencji przesyłanych w formie skanu papierowej wersji certyfikatu organy podatkowe uważają, że jeżeli dokument nie został wystawiony przez właściwy organ podatkowy danego państwa w formie elektronicznej, to nie może być uznany za certyfikat rezydencji, o którym mowa w przepisach ustaw o podatku dochodowym od osób fizycznych i prawnych

W świetle stanowiska organów podatkowych, jeżeli płatnik otrzymał od kontrahenta zagranicznego skan certyfikatu rezydencji (przesłany drogą elektroniczną w formacie PDF) albo pobrał certyfikat ze strony internetowej, to nie może on zastosować stawki podatku wynikającej z właściwej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania albo nie pobrać podatku.

Nowelizacja przepisów o PIT i CIT zakłada zmiany w zakresie stosowania certyfikatu rezydencji. Już od stycznia 2019 roku będzie można korzystać z kopii dokumentów. Tym uproszczeniem zostaną jednak objęte tylko niektóre rodzaje transakcji. Chodzi tutaj przede wszystkim o dochody z tytułu świadczeń doradczych, księgowych, badania rynku, usług prawnych, usług reklamowych, zarządzania, przetwarzania danych i rekrutacji.

Aby skorzystać z kopii certyfikatu rezydencji, należności wypłacane na rzecz tego samego podmiotu nie będą jednak mogły być wyższe niż 10 tys. zł rocznie. Istotnym warunkiem ma być także, aby informacje wynikające z przedłożonej kopii certyfikatu rezydencji nie budziły uzasadnionych wątpliwości co do zgodności ze stanem faktycznym.

Odpowiedzialność płatnika

Płatnik musi umieć udowodnić (przedstawiając certyfikat rezydencji), że miał prawo zastosować regulacje wynikające z umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania lub z ustawy podatkowej, które pozwalały mu na niepobranie podatku lub jego pobranie wg stawki preferencyjnej. W przeciwnym razie będzie odpowiadał za niewywiązanie się z obowiązków jakie na płatnika nakłada ustawa – Ordynacja podatkowa.

Ewa Stolarczyk, Abak S.A.